Ziyosfera

Wanjira Mathai

Wанжира Матҳаи (1971-йил декабрда туғилган) — кениялик эколог ва жамият фаоли. У Кениянинг Найроби шаҳрида жойлашган Жаҳон Ресурслар Институтининг Африка ва глобал ҳамкорлик бўйича бошқарувчи директоридир[1]. Wанжира бу лавозимда ўрмонларни кесишга қарши кураш ва энергиядан оқилона фойдаланиш каби глобал муаммоларни ҳал қилиш масалалари билан шуғулланади. Wанжира Матҳаи 2018-йилда Неw Африcан журнали томонидан Жаҳон Ресурслар Институтидаги фаолияти ҳамда Греэн Белт Мовементдаги фаолияти доирасида 30 миллиондан ортиқ дарахт экишдаги иштироки учун 100 та энг нуфузли африкаликлардан бири сифатида танланган[2].

Wанжира Матҳаи

Матҳаи 2013-йилда Глобал Счоларс Сймпосиум да гапирмоқда.
Таваллуди 1971
Кеня
Онаси Wангари Маатҳаи

Биографияси

Матҳаи Кенияда туғилиб ўсган[3][4]. Унинг онаси Wангари Маатҳаи ижтимоий, экологик ва сиёсий фаол бўлиб 2004-йилда Тинчлик учун Нобел мукофотига сазовор бўлган биринчи африкалик аёл ҳисобланади[5][6].

Матҳаи Найробидаги Давлат уйи қизлар ўрта мактабида ўқиган. Ўрта мактабни тугатгандан сўнг, у Ҳобарт ва Wиллиам Смитҳ коллежларида ўқиш учун дастлаб Женевага кейинчалик Ню-Ёркка кўчиб ўтди ва у ерда биология йўналишини танлаб, 1994-йилда ўқишни тамомлайди[7][8][9]. Wанжира Эмори университетида жамоат саломатлиги ва бизнес бошқаруви бўйича магистр даражасини олган[7][10][11]. Ўқишни тугатгандан сўнг, Матҳаи Картер Марказига қўшилиб ва у ерда касалликлар назорати бўйича ишлаган[12]. Марказда Матҳаи Африка аҳолисига таъсир ўтказган дракункулоз, онхосеркоз ва лимфатик филариаз каби касалликлар ҳақида ўрганган[13].

Фаолияти

Греэн Белт Мовемент

Матҳаи Бутунжаҳон келажак кенгашида ва 1977-йилда онаси Wангари томонидан асос солинган Греэн Белт Мовемент бошқарув кенгашида фаолият олиб борган[14]. Дастлаб, Матҳаи 2002-йилдан бошлаб Греэн Белт Мовементнинг халқаро алоқалар бўйича директори бўлиб ишлаган, кейинроқ эса ташкилотнинг ижрочи директори этиб тайинланган[11][15]. Ушбу ташкилотда у маблағ тўплаш дастурларини бошқарган ва ресурсларни сафарбар қилиш мониторингини, шунингдек, халқаро тарғибот ишларини олиб борган[16]. Онаси 2004-йилда Тинчлик бўйича Нобел мукофотини қўлга киритганидан сўнг, Матҳаи унга дунё бўйлаб саёҳатга ҳамроҳлик қилган[13]. 2011-йилда онаси вафот этганида Матҳаи клубни бошқарган[10].

Бошқа ташкилотлар ва фондлар

Матҳаи Wангари Маатҳаи институти директори сифатида нутқ сўзламоқда

2016-йилдан бери Матҳаи Wангари Маатҳаи жамғармаси раиси бўлиб ишлаб келмоқда[7][17][18]. Жамғарманинг учта устувор йўналиши бор: Wангари Мута Маатҳаи уйини сақлаш, ёшликда ижодкорлик ва жасоратни ривожлантириш учун ёшларга етакчилик кўникмаларини сингдириш (Wанакешо) ва ёшлар ҳамжиҳатлигини таъминлаш[16]. Ёшларга таълим бериш муҳимлигига бўлган ишончининг намунаси сифатида у Найроби Университети қошидаги Wангари Маатҳаи Тинчлик ва атроф-муҳитни ўрганиш институтининг лойиҳа директори бўлган. Ушбу институт яхши ахлоқ ва барқарор ривожланишни тарғиб қилишга қаратилган[19][20].

2018-йилда Матҳаи Неw Африcан журнали томонидан 100 та энг нуфузли африкаликлардан бири сифатида эътироф этилган[21], шунингдек, Африка университети томонидан энг нуфузли африкалик аёллар қаторига киритилган[2][22].

Мукофотлари

2023-йил апрел ойида ТИМЕ журнали Wанжирани 2023-йилнинг энг нуфузли 100 кишиси қаторига киритган[23]. 2023-йил ноябр ойида у ББCнинг 100 аёл рўйхатига киритилган[24].

Манбалар

  1. ↑ „Wанжира Матҳаи“ (эн). Wорлд Ресоурcес Институте (2017-йил 26-январ). Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Оур Лист оф Топ Инфлуэнтиал Африcан Wомен ин 2018“ (эн-УС). АЛУ (2019-йил 12-март). 2021-йил 22-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  3. ↑ „Wомен'с Аcтивисм НЙC“. wоменсаcтивисм.нйc. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  4. ↑ Станфорд Эвент Cалендар. „Треэс фор Африcа анд Беёнд: Тҳе Висион Cонтинуэс“ (эн). эвенц.станфорд.эду. 2021-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  5. ↑ „Тҳе Нобел Пеаcе Призе 2004“ (эн-УС). НобелПризе.орг. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  6. ↑ „Мй мотҳер, тҳе Нобел Пеаcе Призе пионеэр“ (эн-ГБ). ББC Неwс (2016-йил 8-декабр). Қаралди: 2019-йил 29-декабр.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Нwололо. „Беинг тҳе бест ис нот импортант, доинг тҳе бест ис wҳат маттерс“ (эн). Даилй Натион (2020-йил 5-июл). Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  8. ↑ Чеслер, Эллен. Wомен анд Гирлс Рисинг: Прогресс анд ресистанcе ароунд тҳе wорлд (эн). Роутледге, 2015-06-19. ИСБН 978-1-317-48266-6. 
  9. ↑ „Wанжира Матҳаи '94 Намед Персоналитй оф тҳе Wеэк“ (эн). www2.ҳwс.эду. Ҳобарт анд Wиллиам Смитҳ Cоллегес (2017-йил 30-январ). 2022-йил 16-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  10. ↑ 10,0 10,1 „Wанжира Матҳаи“ (эн-УС). Метис Фунд. 2019-йил 27-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  11. ↑ 11,0 11,1 „Wанжира Матҳаи“ (эн-УС). Глобал Ландсcапес Форум | Парис 2015 (5-6 деcембер 2015). 2021-йил 27-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 30-декабр.
  12. ↑ „Wанжира Матҳаи| Wорлд Форестрй Cонгресс“. Фоод анд Агриcултуре Организатион оф тҳе Унитед Натионс. 2021-йил 26-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  13. ↑ 13,0 13,1 „Wе #Зоомин: он WПоwер'с Диреcтор Wанжира Матҳаи“ (эн-УС). Наироби Гараге (2017-йил 16-март). Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  14. ↑ „Wанжира Матҳаи“ (эн-УС). Wорлд Футуре Cоунcил. 2022-йил 19-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  15. ↑ „Сеэкинг сйнергй: Фундинг Cлимате Чанге Митигатион анд Адаптатион | Сйнергос“. www.сйнергос.орг. Қаралди: 2019-йил 30-декабр.
  16. ↑ 16,0 16,1 Элкингтон. „Валуэс-басед ёутҳ леадершип эдуcатион кей то энвиронментал сустаинабилитй: Wангари Маатҳаи Фоундатион чаир“ (эн-УС). Ландсcапе Неwс (2018-йил 17-август). Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  17. ↑ „Видео: Wанжира Матҳаи“ (эн). Пеаcе Боат (2019-йил 8-январ). Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  18. ↑ „Абоут Ус – Wангари Маатҳаи“ (эн-ГБ). 2020-йил 18-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  19. ↑ „Тҳе Греэн Белт Мовемент“ (эн). www.греэнбелтмовемент.орг. 2019-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  20. ↑ „Оур Висион | Wангари Маатҳаи Институте фор Пеаcе анд Энвиронментал Студиэс“. wми.уонби.аc.ке. Қаралди: 2020-йил 7-апрел.
  21. ↑ Жере, Регина Жане (28 Деcембер 2018). „Тҳе 100 Мост Инфлуэнтиал Африcанс оф 2018“. Неw Африcан. 2024-04-21да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 16 Жулй 2023.
  22. ↑ Лилй. „Ҳуррай! 11 Кенянс маке ит то тҳе лист оф 100 мост инфлуэнтиал Африcанс“ (эн-УС). Кисс ФМ (2018-йил 2-декабр). 2019-йил 27-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 27-декабр.
  23. ↑ „ТИМЕ 100 мост инфлуэнтиал пеопле 2023“. ТИМЕ. Април 2023.
  24. ↑ „ББC 100 Wомен 2023: Wҳо ис он тҳе лист тҳис еар?“ (эн-ГБ). ББC Неwс (2023-йил 23-ноябр). Қаралди: 2023-йил 24-ноябр. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi