Ziyosfera

WikiBilim

Миллий таржима бюросининг жамоат фонди - бу жамоат асосида ташкил этилган фонд шаклидаги Қозоғистон нотижорат юридик шахсидир.

Миллий таржима бюросининг жамоат фонди
Тури Нотижорат ҳамкорлик
Қачон асос солинган 2011
Ҳудудий хизмати Qozogʻiston bayrogʻi Қозоғистон
Раҳбарият Рауан Кенжеханули
Маҳсулот(лар)и таълим, маданият, янги медиа
Вебсайти ҳттп://китап.кз/ ва ҳттп://опену.кз/

Жамғарма 2011-йилда WикиБилим номи остида қозоқ тилидаги таълим мазмунини ривожлантириш мақсадида ташкил этилган. 2017-йил 1-июнда қайта рўйхатдан ўтказилди ва Миллий таржима бюроси жамоат фонди сифатида ўзгартирилди.

Миллий таржима бюроси „Маънавият тикланиш“ дастури доирасида амалга оширилаётган олтита лойиҳадан бири бўлган „Янги гуманитар таълим. Қозоқ тилидаги 100 та дарслик“ лойиҳаси бирлаштирувчи сифатида қаралади.

Тарих

Жамғарма 2011-йил 4-июнда WикиБилим номи билан ташкил этилган. „Wики“ ресурс номи фойдаланувчи томонидан яратилган контентга асосланган технология номидир (тезкор,тез деган маънони англатади) ва „Билим“ сўзларидан иборат. Wики маконини ривожлантиришга катта ҳисса қўшган технология ва маданият.

Маданият ва таълим соҳасида Фонд „Рақамли Қозоғистон“ ташаббуси доирасида бир қанча лойиҳаларни амалга оширди, жумладан, „Қозоқча Википедия“, „Қозоғистоннинг очиқ кутубхонаси“, „Қозоқ тилининг универсал луғати“, "Қозоқ адабиёти аудиокитоби ", "Гоогле транслатор-га қозоқ тилини қўшиш „ лойиҳалар мавжуд.

Жамғарма Қозоғистонда ва халқаро миқёсда яхши танилган. Википедия онлайн энсиклопедиясининг асосчиси Жимми Уэлс 2011-йилда ўтган Wикиманиа конференсиясида энсиклопедиянинг қозоқ тилидаги версиясини ишлаб чиқишга қўшган ҳиссаси учун фондни “Йил Википедиячиси" мукофоти билан тақдирланган бўлади.

Жамғарма низомларига кўра, асосий мақсад интернет тармоғида қозоқ тилидаги таълим мазмунини ишлаб чиқиш ва тарғиб қилишдан иборат. Жамғарманинг асосий мақсадига эришиш учун бир қанча лойиҳалар амалга оширилмоқда

2011-йил июн ойида халқаро онлайн энсиклопедия Википедиянинг қозоқча версиясини ишлаб чиқиш лойиҳасини ишга туширди. Викимедиа фонди (АҚШ) Васийлик кенгаши аъзоси жаноб Тинг Чен кўнгиллилар билан ишлашни ташкил этиш учун Олмаотага келди. Кўнгиллиларнинг биринчи гуруҳин Халқаро Ахборот технологиялари университети ва Қозоғистон Миллий университети талабалари қатнашдилар.

Вақт жадвали

  • 2011-йил 4-май -
  • 2011-йил 16-июн -
  • 2011-йил 7-11-август -
  • 2011-йил 17-сентабр -
  • 2012-йил 20-21-апрел -

Лойиҳалар

Қозоқча Википедия

2011-йил июн ойида WикиБилим жамоат фонди Wикипедиа Wорлд Опен Онлайн Интернет Энсиклопедиясининг қозоқ тилидаги бўлимини ишлаб чиқиш ва тарғиб қилиш мақсадида „Қозоқча Википедия“ лойиҳасини ишга туширди. Лойиҳанинг асосий мақсади қозоқ тилида ёзилган қомусий мақолалар сони ва сифатини ошириш, энсиклопедиянинг фаол иштирокчилари сонини кўпайтиришдан иборат. Википедия интернет энсиклопедиясида интеллектуал ҳамжамият яратиш, уни тилни севувчиларнинг севимли машғулотига айлантириш. Қозоқча Википедия лойиҳаси ишга тушгунга қадар қозоқ тили энсиклопедияда 127-ўринни эгаллаган эди. Бир йил ичида қозоқ тили 25-ўринга кўтарилди.

Жамғарма лойиҳага кўплаб ташкилот ва муассасаларни жалб қилган. Лойиҳа Қозоғистон Республикаси Бош вазири Карим Масимов томонидан қўллаб-қувватланди. Бош ҳомий сифатида „Самрук-Казина“ Суверен Жамғармаси икки йил давомида 50 миллион тенге ажратди[1].

Иштирокчилар учун Нокиа ҳафтанинг энг яхши мақоласи учун C3-00 телефонларини тақдим этди.

Қозоқ энсиклопедияси бош муҳаррирлари ўзларининг ўн жилдлик „Қозоғистон“ энсиклопедияси матнини Википедияда чоп этишни маъқуллади. Ушбу материаллар Халқаро ахборот технологиялари университети талабалари томонидан ишлаб чиқилган ва энсиклопедияга жойлаштирилган. Ушбу амалиёт давомида талабалар wики матн ва медиа тизими билан танишдилар[2].

Қозоғистон очиқ кутубхонаси

Интернетда қозоқ тилидаги контентни ривожлантириш мақсадида WикиБилим жамоат фонди „Қозоғистоннинг очиқ кутубхонаси“ лойиҳасини ишга туширди. Қозоғистоннинг очиқ кутубхонаси — бу қозоқ тилидаги бепул онлайн кутубхона бўлиб, унда 170 дан ортиқ муаллифнинг 1700 га яқин асарлари мавжуд. Қозоғистон Очиқ кутубхонасида Cреативе Cоммонс лицензиялари остида нашр этилган китоблар, аудио ва видео файлларнинг катта тўплами мавжуд. „Маданий мерос“ давлат дастури асосида чоп этилган асарлар асосида яратилган. Портал Қозоғистон интернети учун ноёб дастур бўлиб, китобни онлайн ўқиш ва унинг матни билан ишлаш имконини беради.

Онлайн кутубхонада қозоқ адабиёти классикларининг асарлари мавжуд. Кутубхона қозоқ адабиёти классикларининг асарлари билан тўлдирилади. Хусусан,Мухтор Омархонович Ауэзовнинг 200 га яқин асари мавжуд[3][4].

Гоогле Транслате хизматига қозоқ тилини қўшинг

Жамғарма қозоқ тили билан боғлиқ кўплаб ташаббусларга эга, айниқса, қозоқ тилидаги когнитив, таълим мазмунини Интернетда тўлдириш масалалари бўйича. Улардан бири қозоқ тилини Гоогле Таржимон хизматига қўшиш ташаббусидир. Қозоқ тилини глобал таржима хизматига киритиш учун қозоқ тилига хайрихоҳлар, қолаверса, бутун мамлакат фуқаролари фаол иштирок этишлари керак. Бугунги кунда Гоогле Транслате таржима хизмати қозоқ тилини 71 тилда ишлайдиган глобал хизмат — „WикиБилим“ жамоат фондига қўшиш ташаббусини биринчи бўлиб кўтармоқда.

ТЕД конференциялари

ТЕД конференциялари тарқатишга арзийдиган ғоялар омборидир. 2012-йил ноябр ҳолатига кўра, ТЕД конференцияларида миллиарддан ортиқ одам қатнашган[5]. WикиБилим жамғармаси жаҳон миқёсидаги конференсияни қозоқ тилига таржима қилиб, энг яхши ғоя учун йиллик 1 миллион доллар мукофотини тақдим этади. Ушбу анжуманлар „Билим“ канали орқали эфирга узатилади[6].

„WикиБилим“ жамоат фонди Назарбоев интеллектуал мактабида онлайн таълим технологиялари тақдимотини ўтказди. Ўқитувчилар ва талабалар мактабда Википедия клуби (Wикипедиа Cлуб) ва ТЕДхНИС клубини ташкил этишга қизиқиш билдиришди[7].

Мукофотлар

  • Йил Википедиячиси 2011 (Wикиманиа 2011, Ҳайфа, Исроил)[8]
  • Аwард.кз (2011) — Казнет ривожига қўшган ҳиссаси учун[9]
  • „Тил раҳмдил“
  • Аwард.кз (2012) — „Қозоғистоннинг очиқ кутубхонаси“ лойиҳаси маданият ва санъат йўналишида 2-ўринни эгаллади[10]

Манбалар

  1. ↑ „Самұриқ-Қазинаниң“ әлеуметтік жауапкершілігі зор…
  2. ↑ „Wикипедиа-Казахстан перешла рубеж в 100 тис статей…“. 2015-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-июн.
  3. ↑ Мұхтар Әуэзов қори
  4. ↑ Қазақстанда онлайн кітапхана пайда болди
  5. ↑ Абоут ТЕД
  6. ↑ Білім арнасиниң фейсбуктағи парақшаси. Көрсетілім уақити
  7. ↑ „WикиБилим.кз. Жаңалиқтар“. 2022-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 16-июн.
  8. ↑ Казахстанский Wикибилим назвали глобалной Википедиэй года
  9. ↑ Определени победители националной интернет-премии Аwард.кз-2011
  10. ↑ Названи лауреати АWАРД.КЗ

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi