Ziyosfera

Vikipediya: Versiyalar orasidagi farq

Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Vikipediya
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Vikipediya]]
{{Vikiloyiha
|title = Vikipediya
|image = Wikipedia-logo-v2.svg|150px|right
|caption = ''Vikipediya'' logosi
|url = [http://www.wikipedia.org www.wikipedia.org]
|interwiki = XX:
|language = [[:meta:List of Wikipedias|jami 287 boʻlim]]
|founded = 15-yanvar, 2001
|founder = [[Jimmy Wales]] va [[Larry Sanger]]
|articles = 20 milliondan dan ortiq
|engine = Wikimedia Foundation
|license = erkin
|adv = yoʻq
}}
'''Vikipediya''' — koʻp tilli, erkin, [[onlayn]] [[ensiklopediya]]. U koʻngillilar jamoasi tomonidan ochiq hamkorlik hamda [[viki]]ga tayanuvchi tahrir tizimi asosida yoziladi va yuritiladi. Ushbu loyiha 2001-yil 15-yanvarda mutaxassislarga moʻljallangan [[Nupedia]]ga toʻldiruvchi sifatida yaratilib, hozirda uni [[notijorat]] [[Wikimedia Foundation]] tashkiloti boshqaradi. Vikipediya bugunga kelib eng katta va eng koʻp koʻzdan kechiriladigan maʼlumot manbasiga aylandi<ref>{{veb manbasi |url= http://www.alexa.com/siteinfo/wikipedia.org |title= Wikipedia.org Sayt haqida ma'lumot (Inglizcha) |publisher= Alexa Internet |accessdate= 18 Fevral, 2012 |archive-date= 2018-12-26 |archive-url= https://web.archive.org/web/20181226132813/https://www.alexa.com/siteinfo/wikipedia.org }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20181225215924/https://www.alexa.com/siteinfo/wikipedia.org |date=2018-12-25 }}</ref>. Hozirda bu bepul ensiklopediyada dunyoning 283 tilida 59 milliondan oshiq [[maqola]] bor. Vikipediyaning eng katta [[:en:|ingliz]] tili boʻlimi [[:en:Special:Statistics|{{NUMBEROF|ARTICLES|en}}]] ta maqolaga ega. Taqqoslash uchun, qogʻoz nashrdagi ensiklopediyalar orasida eng kattasi boʻlmish [[Encyclopædia Britannica|''Encyclopædia Britannica'' (''Britaniya Ensiklopediyasi'')dagi]] maqolalar soni 130 ming atrofidadir. Bundan tashqari, Vikipediyaning juda mashhur boʻlib ketishi ortidan unga yondosh [[Vikiombor]], [[Vikilugʻat]], [[Vikikitob]], [[Vikiversitet]], [[Vikiiqtibos]] hamda [[Vikiyangiliklar]] kabi loyihalar ham paydo boʻlgan.
 
== Tarixi ==
{{Asosiy|Vikipediya tarixi}}
''wikipedia.com'' va ''wikipedia.org'' [[domen]]lari mos ravishda 2001-yil 12-yanvarda<ref>{{veb manbasi|url=https://www.networksolutions.com/whois/results.jsp?domain=wikipedia.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927193149/https://www.networksolutions.com/whois/results.jsp?domain=wikipedia.com|url-status=dead|archive-date=27-sentyabr, 2007|title=WHOIS domain registration information results for wikipedia.com from Network Solutions|date=27-sentyabr, 2007|access-date=31-avgust, 2018}}</ref> va 2001-yil 13-yanvarda<ref>{{veb manbasi|url=https://www.networksolutions.com/whois/results.jsp?domain=wikipedia.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927194913/https://www.networksolutions.com/whois/results.jsp?domain=wikipedia.org|url-status=dead|archive-date=27-sentyabr, 2007|title=WHOIS domain registration information results for wikipedia.org from Network Solutions|date=27-sentyabr, 2007|access-date=31-avgust, 2018}}</ref> roʻyxatga olingan.
 
Vikipediyaga 2001-yil 15-yanvarda [[Amerika Qoʻshma Shtatlari]] fuqarolari [[Jimmy Wales]] va [[Larry Sanger]] asos solishgan. Sanger „Vikipediya“ soʻzini inglizcha „wiki“ va „encyclopedia“ soʻzlarini birlashtirib oʻylab topgan. „Wiki“ soʻzi aslida [[gavayiliklar]]ning soʻzi boʻlib, „tez“ degan maʼnoni bildiradi va koʻpchilik birgalikda yaratadigan web sahifalar shu nom bilan ataladi. Jimmy Walesning niyati ''[[Encyclopædia Britannica|Britannica]]'' sifatiga yoki undan ham yuqori darajaga erishish va ensiklopediyani bosma holida tarqatish boʻlgan edi.
 
== Oʻzbek tilidagi Vikipediya ==
{{main|Oʻzbekcha Vikipediya}}
[[Oʻzbekcha Vikipediya|Oʻzbek tilidagi Vikipediyada]] {{NUMBEROFARTICLES}} ta maqola bor. Foydalanuvchilar soni — {{NUMBEROFUSERS}}, ulardan {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan. Jami sahifalar soni (munozara, turkum va hokazo bilan qoʻshib hisoblaganda) — {{NUMBEROFPAGES}}.
 
== Oʻzbekcha Vikipediyaning Oʻzbekiston hududida toʻsilishi ==
{{Asosiy|Oʻzbekcha Vikipediya#Toʻsilishi}}
2011-yilning oxirida nomaʼlum sabablarga koʻra Oʻzbekiston hududida oʻzbek Vikipediyasi toʻsib qoʻyildi<ref>{{veb manbasi|url= http://www.ozodlik.org/content/article/24486333.html |title= Ўзбекистонда ўзбекча Wikipedia тўсиб қўйилди | publisher= Ozodlik Radiosi|date=16 Fevral 2012 |accessdate= 18 Fevral, 2012 }}</ref>. Bu oʻzbekcha Vikipediyaning rivojlanishini jiddiy oqsoqlantirdi. Bugungi kunda esa Oʻzbekistonda foydalanuvchilar oʻzbekcha Vikipediya sahifalarini hech qanday muammolarsiz ocha oladilar.
 
== Turli tillardagi nashrlari ==
Vikipediya juda koʻplab tillarda har kun, soat va soniyada toʻldirilib borilmoqda. Ayniqsa quyidagi tillar bunga yaqqol misol boʻla oladi:
 
# [[Inglizcha Vikipediya]] ([[:en:Special:Statistics|{{NUMBEROF|ARTICLES|en}}]])
# [[Nemischa Vikipediya]] ([[:de:Special:Statistics|{{NUMBEROF|ARTICLES|de}}]])
# [[Fransuzcha Vikipediya]] ([[:fr:Special:Statistics|{{NUMBEROF|ARTICLES|fr}}]])
 
Toʻliq roʻyxat [[Vikipediya:Vikipediyalar tizmasi|bu yerda]].
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
== Havolalar ==
{{Vikiiqtibos}}{{Vikimedia Jamgʻarmasi}}
 
[[Turkum:Vikipediya|*]]
[[Turkum:Koʻp tilli saytlar]]
[[Turkum:MediaWiki vebsaytlari]]
[[Turkum:Onlayn ensiklopediyalar]]
[[Turkum:Taʼlim saytlari]]
[[Turkum:Vikimedia loyihalari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Favicon of ZiyoSfera Vikipediya
Vikipediya logosi
Web-manzil www.wikipedia.org
Interwiki XX:
Asosiy boʻlim jami 287 boʻlim
Asos solingan sana 15-yanvar, 2001
Asoschi Jimmy Wales va Larry Sanger
Maqolalar soni 20 milliondan dan ortiq
Egasi Wikimedia Foundation
Litsenziya erkin
Reklama yoʻq

Vikipediya — koʻp tilli, erkin, onlayn ensiklopediya. U koʻngillilar jamoasi tomonidan ochiq hamkorlik hamda vikiga tayanuvchi tahrir tizimi asosida yoziladi va yuritiladi. Ushbu loyiha 2001-yil 15-yanvarda mutaxassislarga moʻljallangan Nupediaga toʻldiruvchi sifatida yaratilib, hozirda uni notijorat Wikimedia Foundation tashkiloti boshqaradi. Vikipediya bugunga kelib eng katta va eng koʻp koʻzdan kechiriladigan maʼlumot manbasiga aylandi[1]. Hozirda bu bepul ensiklopediyada dunyoning 283 tilida 59 milliondan oshiq maqola bor. Vikipediyaning eng katta ingliz tili boʻlimi Lua xatosi in Modul:NUMBEROF/data at line 7: attempt to index local 'statistics' (a boolean value). ta maqolaga ega. Taqqoslash uchun, qogʻoz nashrdagi ensiklopediyalar orasida eng kattasi boʻlmish Encyclopædia Britannica (Britaniya Ensiklopediyasi)dagi maqolalar soni 130 ming atrofidadir. Bundan tashqari, Vikipediyaning juda mashhur boʻlib ketishi ortidan unga yondosh Vikiombor, Vikilugʻat, Vikikitob, Vikiversitet, Vikiiqtibos hamda Vikiyangiliklar kabi loyihalar ham paydo boʻlgan.

Tarixi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Asosiy maqola: Vikipediya tarixi

wikipedia.com va wikipedia.org domenlari mos ravishda 2001-yil 12-yanvarda[2] va 2001-yil 13-yanvarda[3] roʻyxatga olingan.

Vikipediyaga 2001-yil 15-yanvarda Amerika Qoʻshma Shtatlari fuqarolari Jimmy Wales va Larry Sanger asos solishgan. Sanger „Vikipediya“ soʻzini inglizcha „wiki“ va „encyclopedia“ soʻzlarini birlashtirib oʻylab topgan. „Wiki“ soʻzi aslida gavayiliklarning soʻzi boʻlib, „tez“ degan maʼnoni bildiradi va koʻpchilik birgalikda yaratadigan web sahifalar shu nom bilan ataladi. Jimmy Walesning niyati Britannica sifatiga yoki undan ham yuqori darajaga erishish va ensiklopediyani bosma holida tarqatish boʻlgan edi.

Oʻzbek tilidagi Vikipediya

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Asosiy maqola: Oʻzbekcha Vikipediya

Oʻzbek tilidagi Vikipediyada 483 923 ta maqola bor. Foydalanuvchilar soni — 121, ulardan 0 nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan. Jami sahifalar soni (munozara, turkum va hokazo bilan qoʻshib hisoblaganda) — 1 439 956.

Oʻzbekcha Vikipediyaning Oʻzbekiston hududida toʻsilishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Asosiy maqola: Oʻzbekcha Vikipediya#Toʻsilishi

2011-yilning oxirida nomaʼlum sabablarga koʻra Oʻzbekiston hududida oʻzbek Vikipediyasi toʻsib qoʻyildi[4]. Bu oʻzbekcha Vikipediyaning rivojlanishini jiddiy oqsoqlantirdi. Bugungi kunda esa Oʻzbekistonda foydalanuvchilar oʻzbekcha Vikipediya sahifalarini hech qanday muammolarsiz ocha oladilar.

Turli tillardagi nashrlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Vikipediya juda koʻplab tillarda har kun, soat va soniyada toʻldirilib borilmoqda. Ayniqsa quyidagi tillar bunga yaqqol misol boʻla oladi:

  1. Inglizcha Vikipediya (Lua xatosi in Modul:NUMBEROF/data at line 7: attempt to index local 'statistics' (a boolean value).)
  2. Nemischa Vikipediya (Lua xatosi in Modul:NUMBEROF/data at line 7: attempt to index local 'statistics' (a boolean value).)
  3. Fransuzcha Vikipediya (Lua xatosi in Modul:NUMBEROF/data at line 7: attempt to index local 'statistics' (a boolean value).)

Toʻliq roʻyxat bu yerda.

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ „Wikipedia.org Sayt haqida ma'lumot (Inglizcha)“. Alexa Internet. 2018-yil 26-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 18 fevral, 2012. (Wayback Machine saytida 2018-12-25 sanasida arxivlangan)
  2. ↑ „WHOIS domain registration information results for wikipedia.com from Network Solutions“ (27-sentyabr, 2007). 27-sentyabr, 2007da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-avgust, 2018.
  3. ↑ „WHOIS domain registration information results for wikipedia.org from Network Solutions“ (27-sentyabr, 2007). 27-sentyabr, 2007da asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-avgust, 2018.
  4. ↑ „Ўзбекистонда ўзбекча Wikipedia тўсиб қўйилди“. Ozodlik Radiosi (16 fevral 2012). Qaraldi: 18 fevral, 2012.

Havolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Vikiiqtibosda Vikipediyaga tegishli iqtiboslar mavjud.
 Ushbu andozani koʻrish Vikimedia Jamgʻarmasi loyihalari
ZiyoSfera • Vikilugʻat • Abstrakt ZiyoSfera • Vikiiqtibos • Vikimanba • Vikikitob • Vikiombor • Vikiturlar • Vikiyangiliklar • Vikiversitet • Vikimaʼlumotlar • Vikigid • Meta-viki • Vikiinkubator
Vikimedia Jamgʻarmasi logosi
Asoschilar Jimmy Wales • Larry Sanger
Boshqa Hududlardagi Vikimedia tashkilotlari
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Wikipediya?oldid=849888" dan olindi