X Persey sahifasining manbasini koʻrish

'''X Persey''' ('''X Persei''') — Quyoshdan taxminan 950 [[Parsek|pk]] masofada joylashgan [[Persey (yulduz turkumi)|Persey]] yulduz turkumidagi massiv rentgen qoʻshaloq yulduz<ref name=walter>{{Статья|bibcode=2015A&ARv..23....2W|arxiv=1505.03651|заглавие=High-mass X-ray binaries in the Milky Way. A closer look with INTEGRAL|том=23|страницы=2|год=2015|doi=10.1007/s00159-015-0082-6|автор=Walter, Roland; Lutovinov, Alexander A.; Bozzo, Enrico; Tsygankov, Sergey S.|язык=en|издательство=[[Springer Nature]]}}</ref><ref name=lyubmikov97>{{Статья|bibcode=1997MNRAS.286..549L|заглавие=Fundamental parameters, helium abundance and distance of X Persei|издание=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]]|том=286|номер=3|страницы=549|год=1997|doi=10.1093/mnras/286.3.549|автор=Lyubimkov, L. S.; Rostopchin, S. I.; Roche, P.; Tarasov, A. E.|язык=en|издательство=[[Oxford University Press]]}}</ref><ref>{{Статья|bibcode=2007AN....328..889K|заглавие=Astrophysical supplements to the ASCC-2.5: Ia. Radial velocities of ˜55000 stars and mean radial velocities of 516 Galactic open clusters and associations|издание=Astronomische Nachrichten|том=328|номер=9|страницы=889|год=2007|doi=10.1002/asna.200710776|arxiv = 0705.0878|автор=Kharchenko, N. V.; Scholz, R.-D.; Piskunov, A. E.; Röser, S.; Schilbach, E.|язык=en|издательство=[[John Wiley & Sons|Wiley-VCH]]}}</ref>.

X Perseyning optik komponenti O spektrli gigant yoki B spektral tipidagi asosiy ketma-ketlik yulduzi sifatida tasniflanadi. Obyekt tez aylanadigan Ve-yulduzi boʻlib, u, ehtimol, chiqarilgan materiya diski bilan oʻralgan. Bunday belgilarga koʻra, yulduz Gamma Cassiopeya tipidagi oʻzgaruvchilarga tegishli boʻlishi mumkin; koʻrinadigan yulduz kattaligi 6 dan 7 gacha oʻzgarib turadi. 1989 va 1990-yillarda yulduzning spektri Ve-yulduzi spektridan B spektral tipidagi oddiy yulduz spektriga oʻzgardi va bunda yulduz xiralashgan. Bu hodisa, ehtimol, akkretsiyalangan diskning yoʻqolishi bilan bogʻliq edi. Oʻshandan beri disk qayta shakllandi va kuchli emissiya chiziqlarini namoyon qilmoqda<ref name="hui">{{Статья|bibcode=2014AJ....148..113L|arxiv=1408.3542|заглавие=Long-term Optical Observations of the Be/X-Ray Binary X Per|издание=[[The Astronomical Journal]]|том=148|номер=6|страницы=113|год=2014|doi=10.1088/0004-6256/148/6/113|автор=Li, Hui; Yan, Jingzhi; Zhou, Jianeng; Liu, Qingzhong|язык=en|издательство=[[IOP Publishing]]}}</ref><ref name=gaia>{{Статья|bibcode=2016A&A...595A...2G|заглавие=Gaia Data Release 1. Summary of the astrometric, photometric, and survey properties|издание=[[Astronomy and Astrophysics]]|том=595|страницы=A2|год=2016|doi=10.1051/0004-6361/201629512|arxiv=1609.04172|автор=Gaia Collaboration; Brown, A. G. A; Vallenari, A; Prusti, T; De Bruijne, J. H. J; Mignard, F; Drimmel, R; Babusiaux, C; Bailer-Jones, C. A. L; Bastian, U; Biermann, M; Evans, D. W; Eyer, L; Jansen, F; Jordi, C; Katz, D; Klioner, S. A; Lammers, U; Lindegren, L; Luri, X; O'Mullane, W; Panem, C; Pourbaix, D; Randich, S; Sartoretti, P; Siddiqui, H. I; Soubiran, C; Valette, V; Van Leeuwen, F; Walton, N. A|язык=en|издательство=[[EDP Sciences]]}}</ref><ref name=valencic>{{Статья|bibcode=2013ApJ...770...22V|заглавие=Interstellar Abundances toward X Per, Revisited|издание=[[The Astrophysical Journal]]|том=770|страницы=22|год=2013|doi=10.1088/0004-637X/770/1/22|автор=Valencic, Lynne A.; Smith, Randall K.|язык=en|издательство=[[IOP Publishing]]}}</ref>.

X Persey Uhuru rentgen obyektlari katalogida 4U 0352+309 sifatida belgilangan [[Neytron yulduzlar|neytron yulduzi]] yaqinida aylanadi. Neytron yulduzi pulsar boʻlib, 837 sekundlik gʻayrioddiy uzoq davrga ega<ref name="marti">{{Статья|заглавие=The Orbit of X Persei and Its Neutron Star Companion|doi=10.1086/318236|издание=[[The Astrophysical Journal]]|том=546|страницы=455|год=2001|pmid=|arxiv=astro-ph/0004258|bibcode=2001ApJ...546..455D|автор=Delgado‐Marti, H.; Levine, A. M.; Pfahl, E.; Rappaport, S. A.|язык=en|издательство=[[IOP Publishing]]}}</ref>. Pulsar materiyaning kattaroq yulduzdan oʻtishi bilan bogʻliq pulsatsiya davrining oʻzgarishini koʻrsatadi. 1973 va 1979-yillar oraligʻida kuchli rentgen chaqnashi va ehtimoliy massa uzatish bilan bogʻliq aylanish tezligining oshishi kuzatildi. Oʻshandan beri, bir qator kichik rentgen portlashlariga qaramasdan, umumiy aylanish tezligi pasayib bormoqda<ref name="hui">{{Статья|bibcode=2014AJ....148..113L|arxiv=1408.3542|заглавие=Long-term Optical Observations of the Be/X-Ray Binary X Per|издание=[[The Astronomical Journal]]|том=148|номер=6|страницы=113|год=2014|doi=10.1088/0004-6256/148/6/113|автор=Li, Hui; Yan, Jingzhi; Zhou, Jianeng; Liu, Qingzhong|язык=en|издательство=[[IOP Publishing]]}}</ref>.

Qoʻshaloq tizim neytron yulduzi va emissiya chiziqlari boʻlgan OB-yulduzidan iborat boʻlganligi sababli, u Ve/rentgen qoʻshaloq yulduzi sifatida tasniflanadi<ref name="hui">{{Статья|bibcode=2014AJ....148..113L|arxiv=1408.3542|заглавие=Long-term Optical Observations of the Be/X-Ray Binary X Per|издание=[[The Astronomical Journal]]|том=148|номер=6|страницы=113|год=2014|doi=10.1088/0004-6256/148/6/113|автор=Li, Hui; Yan, Jingzhi; Zhou, Jianeng; Liu, Qingzhong|язык=en|издательство=[[IOP Publishing]]}}</ref><ref name=gcvs>{{Статья|bibcode=2009yCat....102025S|заглавие=VizieR Online Data Catalog: General Catalogue of Variable Stars (Samus+ 2007-2013)|издание=VizieR On-line Data Catalog: B/gcvs.  Originally published in: 2009yCat....102025S|том=1|год=2009|автор=Samus, N. N.; Durlevich, O. V.|язык=en}}</ref>.

Qoshaloq tizim 22,5 dyuymli masofa bilan ajratilgan optik sherigiga ega va Qoʻshaloq va koʻp yulduzlar komponentlari katalogida Persey X B deb nomlanadi<ref name="ccdm">{{Статья|bibcode=1994CoORB.115....1D|заглавие=Catalogue des composantes d'etoiles doubles et multiples (CCDM) premiere edition - Catalogue of the components of double and multiple stars (CCDM) first edition|издание=Com. de l'Observ. Royal de Belgique|том=115|страницы=1|год=1994|автор=Dommanget, J.; Nys, O.|язык=en}}</ref><ref name=grundstrom>{{Статья|bibcode=2007ApJ...660.1398G|arxiv=astro-ph/0702283|заглавие=Joint Hα and X-Ray Observations of Massive X-Ray Binaries. III. The Be X-Ray Binaries HDE 245770 = A0535+26 and X Persei|издание=[[The Astrophysical Journal]]|том=660|номер=2|страницы=1398|год=2007|doi=10.1086/514325|автор=Grundstrom, E. D.; Boyajian, T. S.; Finch, C.; Gies, D. R.; Huang, W.; McSwain, M. V.; O'Brien, D. P.; Riddle, R. L.; Trippe, M. L.; Williams, S. J.; Wingert, D. W.; Zaballa, R. A.|язык=en|издательство=[[IOP Publishing]]}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references responsive="1"></references>
[[Turkum:Ve-yulduzlar]]
[[Turkum:Kassiopeyaning γ tipidagi oʻzgaruvchilari]]
[[Turkum:Oq-moviy asosiy ketma-ketlik yulduzlari]]
[[Turkum:Moviy gigantlar]]
[[Turkum:Neytron yulduzlar]]
[[Turkum:Persey turkumidagi yulduzlar]]
[[Turkum:Rentgenli qo'shaloq yulduzlar]]