Харчо (грузинча: ხარჩო, дзроҳис кҳорци кҳаршот — мол го'штидан тайёрланган шо'рва [1]) — гуруч, ёнг'оқ ва тклапи[2] ёки ткемали нордон соуси билан бирга дастурхонга тортилувчи грузинча миллий мол го'шти шо'рваси ҳисобланади.[3]

ко'ча белгиси

Шо'рва жуда аччиқ бо'либ, унинг таркибида жуда ко'п миқдорда саримсоқ ва ко'катлар (асосан, кинза) мавжуд ва бошқа шо'рваларга қараганда анча қуюқ, у "шо'рвада суюқлик ярмигача бо'лиши керак" қоидасига амал қилади. Ҳаттоки қарши назар ҳам мавжуд: "ҳақиқий харчо — бу шо'рва эмас, балки тузилишга ко'ра каррига о'хшаш то'лақонли иссиқ таомдир".[4]

Ушбу грузинча миллий таомининг бошқа го'штли шо'рвалардан ажралиб турувчи о'зига хос хусусияти — бу унинг тайёрланишида фақатгина мол го'штидан (асосан, ко'крак қафаси ёки камдан-кам ҳолларда рулка), ткемали олхо'риси ва қирг'ичдан чиқарилган ёнг'оқдан фойдаланилган. "Классик" рецептга ко'ра, таомдан ушбу учта таркибни олиб ташлаш ёки бошқаларига алмаштириш мумкин эмас.[3] Харчо рецепти орқали у Грузиянинг қайси ҳудудига тегишли эканлигини билиш мумкин (грузинча мегрелча ва бошқаларда харчо шо'рваларининг турлари мавжуд), аммо унинг таркиби — тклапи ва ёнг'оқ билан тайёрланган аччиқ мол го'шти шо'рваси бо'либ, о'згаришсиз қолади.

Бироқ, кундалик ошхонада тклапи (катта корждан олинган катта бо'лак — лаваш, харчо қо'шиб, ботирилган) ёки бошқа таомлар билан о'риндош бо'лиши мумкин; харчо рецептларида ко'пинча "тклапи, бир кафтдек бо'лак"ни топишингиз мумкин) янги аличу, ткемали соуси, анор шарбати ёки помидор ва томат пастаси билан дастурхонга тортилади.

Харчо шо'рваси Совет ошхоналарида[2][5] ва Кубандаги уй ошхоналарида машҳур таомга айланган.[6]

Харчонинг номини хазилкаш Григория Гориннинг "Харчо истайман!" яратган.[7]

Манбалар

  1. ↑ Похлёбкин 1983.
  2. ↑ 2,0 2,1 Тихменева М. „Самый пряный суп. Как приготовить настоящий грузинский харчо“. аиф.ру (2016-йил 29-январ). Қаралди: 2020-йил 13-март.
  3. ↑ 3,0 3,1 В. В. Похлёбкин 2015.
  4. ↑ „10 ошибок, которые мы делаем в грузинских ресторанах в Москве“ (ру). Тиме Оут. Қаралди: 2020-йил 13-март.
  5. ↑ Жигунова М. Все мы в одном этническом котле // «Родина», № 9, 2014 — С. 16-19 — ИССН: 0235-7089
  6. ↑ Астапов М. Б., Абрамов В. П. Добро пожаловать на Кубань! // «Мир русского слова», 2009
  7. ↑ Григорий Горин ХОЧУ Харчо! (Монолог официанта)

Адабиётлар

  • Похлёбкин В. В. Харчо // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 381—382. — 456 с. — 4000 экз. — ИСБН 978-5-699-75127-3.
  • Похлёбкин В. В. „Харчо (грузинская кухня)“, . Национальные кухни наших народов. М.: Лёгкая и пищевая промышленность, 1983 — 124-бет. 
  • Харчо // Культура питания. Энциклопедический справочник / Под ред. И. А. Чаховского. — 3-е издание. — Мн.: «Белорусская энциклопедия имени Петруся Бровки», 1993. — С. 387. — 540 с. — ИСБН 5-85700-122-6.