Xinolin

Хинолин (2,3-бензопиридин, C₉Ҳ₇Н) – гетероциклик бирикма; ўзига хос ҳидли рангсиз суюқлик. Моляр массаси 129,16 г/мол. Қайнаш температураси 237 °C; сувда оз, спирт ва эфирда яхши эрийди. Хинолин – кучсиз асос, кислоталар билан тузлар ҳосил қилади. Тошкўмир смоласида бўлади. Сунъий йўл билан ҳам олинади. Олтингугурт, фосфорни эритишда, ароматик кислоталарни декарбоксиллашда ва бошқа реаксияларда ишлатилади. Хинолин ҳосилалари (масалан, плазмоцид, плазмохин, совкаин, атофан ва бошқалар) тиббиётда дори сифатида ишлатилади. Хинин сианин бўягичлар ишлаб чиқаришда қўлланади; кўпгина алкалоидлар хинин ҳосилаларидир. Хинолин, шунингдек, бензопиридин ва азанафталин сифатида ҳам танилган, ҳетеросиклик ароматик органик бирикма. Хинолин кучли ҳидли рангсиз гигроскопик суюқлик бо'либ, унинг молекуляр формуласи C9Ҳ7Н дир. Хинолин ёруг'лик та'сирида аста-секин оч сариқ рангга айланади ва яна жигарранг бо'лади. Хинолин сувда озгина эрийди, лекин ко'плаб органик эритувчиларда осон эрийди. Хинолин металлургия, бо'ёқлар, полимерлар ва агрокимё саноатида муҳим оралиқ маҳсулотдир. Бундан ташқари, дезинфекцияловчи, консервант ва эритувчи сифатида фойдаланиш мумкин. Хинолин заҳарли ҳисобланади. Хинолин буг'ига қисқа вақт та'сир қилиш бурун, ко'з ва нафас ё'лларининг коррозиясига, шунингдек бош айланиши ва ко'нгил айнишига олиб келади. Узоқ муддатли та'сир қилишнинг та'сири ноаниқ, аммо хинолин жигар шикастланиши билан ма'лум муносабатга эга.