Xon al-Gumruk
Xon al-Gumruk al-Akbar (arabcha: خان الكمرك الكبير) – Iroqning Mosul shahri Bob al-Saroy hududidagi qadimiy karvonsaroy. Taxminan 1703-yilda Usmoniylar imperiyasi davrida qurilgan karvonsaroy Bob al-Saroyning masjidlari va bir qancha bozorlar, xususan, Haddodin, Atami va Xavozin bozorlari bilan oʻralgan[1].
| Xon al-Gumruk | |
|---|---|
 | |
| Umumiy maʼlumot | |
| Turi | karvonsaroy |
| Tasnifi | saqlanib qolgan |
| Joylashuvi | Bob al-Saroy, Mosul |
| Mamlakat | Iroq |
| Koordinatalar | 36°20′40″N 43°08′10″E / 36.3445°N 43.1362°E |
| Texnik holati | |
| Qavatlar soni | 2 |
Karvonsaroy hozirda Dajla daryosi va Bob al-Jisr maydoni orasida joylashgan[2].
Tarixi
Karvonsaroy Mosuldagi jaliliylar sulolasining faoliyatining dastlabki davriga borib taqaladi. Abduljaliliyning oʻgʻillari boʻlgan dastlabki uch mashhur Jaliliy – Ismoil Ogʻa, Ibrohim Ogʻa va Xalil Ogʻa oʻzlarining masjidlari uchun ushbu karvonsaroyni tashkil qilgan va moliyaviy qoʻllab-quvvatlagan. Bu masjid keyinchalik Ogʻalar masjidi deb atalgan. Tovarlar savdosi uchun joy deb hisoblangan bu muassasa Usmonli soliq tizimiga koʻra tovarlarni roʻyxatga olish joyi boʻlgan[1].
Xon al-Gumruk, shuningdek, IShIDga qarshi urush paytida vayron qilingan yoki shikastlangan shahardagi koʻpgina meros obyektlaridan farqli oʻlaroq, Mosuldagi asl shaklida saqlanib qolgan kam sonli tarixiy joylardan biri ekanligi bilan ham ajralib turadi[3] .
Galereya
-
Xon al-Gumrukning kirish eshigi -
2019-yilgi renovatsiyadan keyingi Xonning tor kirish joyi -
Karvonsaroydagi yozuvlar
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Yahya, Akram Muhammad (October 2012). "Plans of Khans in Mosul during the Ottoman Era" (ar). Mosul Studies Journal (38): 40. http://uomosul.edu.iq/public/files/datafolder_2879/_20190930_102828_460.pdf.
- ↑ Qasha 2002, ss. 68–70.
- ↑ Mosul-Heritage „Khan al-Gumriq“ (en-GB). Mosul-Heritage. Qaraldi: 2025-yil 3-iyul.
Adabiyotlar
- Qasha, Sahil. Dr. Muhammad Siddiq Bey al-Jalili: One of Mosul's most prominent figures. The Tourist Library, 2002. OCLC 1227780116.