Xurramshahr Jome masjidi (forscha: مسجد جامع خرمشهر‎‎), shuningdek, Xurramshahr markaziy masjidi nomi bilan ham tanilgan jome masjid, Eronning Xuziston ustoni, Xurramshahr okrugi tarkibidagi Xurramshahr shahrida joylashgan[1].

Masjid
Xurramshahr jome masjidi
مسجد جامع خرمشهر
Masjid 1982-yilda Xurramshahr ozod etilishi paytida
Mamlakat  Eron
Hudud Xuziston
Joylashuvi Xurramshahr okrugi, Xurramshahr shahri
Masjid turi jome masjid
Meʼmoriy uslub Islom meʼmorchiligi
Safaviylar meʼmorchiligi
Bino maydoni 1,209 m2 (13,010 kv ft)
Gumbazlar soni 2 (balki koʻproq)
Gumbazlar soni 2 (balki koʻproq)
Balandligi 2
Minoralar balandligi 28 m (92 ft)

Umumiy maʼlumot

Masjid Eron–Iroq urushi davrida, 1982-yilgi Xurramshahr jangida qisman vayron qilingan. Xurramshahrdagi eng mashhur va ramziy jihatdan muhim binolardan biri sifatida shahar ozod etilgach, 1982-yil 24-may kuni u yerda tantanalar boʻlib oʻtgan[2]. Urush paytida masjid shahar himoyachilari uchun qoʻmondonlik va logistika markazi boʻlgan[1].

Xurramshahr jome masjidi Eronning oʻttiz minginchi tarixiy yodgorligi boʻlib, 2011-yilda milliy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan[1][3].

Tarixi va xususiyatlari

Xurramshahr jome masjidi 120 yildan ortiq tarixga ega[4]. Asoschisining kimligi nomaʼlum. Masjid maydoni 1,209 m2 (13,010 kv ft)ni tashkil etgan boʻlib, shundan 40 foizi Eron–Iroq urushida vayron qilingan. Urushdan keyin Xurramshahr masjidi qayta tiklanganda ziyoratchilar uchun mehmonxona va piyodalar yoʻlagi kabi qulayliklar, shuningdek, tijorat maydoni uchun[3] shimoliy tomondan masjidga 4,000 m2 (43,000 kv ft) qoʻshilgan[5]. 1969-yilda gʻarb tomondan yer masjid maydoniga qoʻshilgan va masjid taʼmirlangan[6].

IRR, 2000 denominatsiyadagi banknota, unda Xurramshahr ozod etilganidan soʻng Eron jangchilari tasvirlangan, orqa fonda esa masjid koʻrinadi.

Masjidning ikki minorali uch qavatli baland tomlari hamda katta va kichik ikkita gumbazi boʻlib, 120 yildan ortiq tarixga ega. Shuningdek, uning 770 m2 (8,300 kv ft) maydonni egallagan mozaik plitkalari alohida eʼtiborga loyiq. Ushbu eski masjidning fasadi gʻishtdan ishlangan[1][6][5]. Masjidning taxminan 1,000 m2 (11,000 kv ft) maydonni egallagan loy plitkalari bor, ularga Qur’on oyatlari yozilgan. Shuningdek, binoga konditsioner va markaziy sovutish tizimi oʻrnatilgan[6][5].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „fa:همشهری آنلاین – آشنایی با مسجد جامع خرمشهر – خوزستان“ (fa) (photo). hamshahrionline.ir (2013-yil 24-may). Qaraldi: 2019-yil 30-dekabr.
  2. ↑ „[Insert title here“]. farnews.ir.
  3. ↑ 3,0 3,1 „arxiv nusxasi“ (fa). 2024-yil 27-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 30-dekabr.
  4. ↑ „fa:مسجدی که قلب مقاومت ملت ایران است – ایسنا“ (fa). ISNA.ir (2017-yil 21-avgust). Qaraldi: 2019-yil 30-dekabr.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 „arxiv nusxasi“ (fa). 2025-yil 25-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 30-dekabr.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 „fa:مسجدی که قلب تپنده شهرش شد – جهان نيوز“ (fa) (2017-yil 22-avgust). Qaraldi: 2019-yil 30-dekabr.

Havolalar