Xvaran
Хваран (화랑)[1] — ўсмирлар тарбияси билан шуғулланган Бирлашган Силла давридаги (ВИИ—Х асрлар) муҳим ижтимоий та’сирга эга бўлган, ўзига хос институт. Хваранлар — ўз атрофида ўнлаб (ба’зан икки юз, уч юз) шогирдни тўплаган мураббийлар бўлиб, шогирдларининг жисмоний ва ахлоқий тарбиялари, жанговар тайёргарликлари, та’лими ва шу билан бир қаторда, «давлатни бошқариш асослари»ни билишлари учун; шогирдга нисбатан бирор киши адолацизлик қилган тақдирда ўз фикрида қат’ий тура олишлари ва ҳоказо учун мас’ул бўлганлар. Хваранлар «хваранлар кодекси»да белгиланган ахлоқий ме’ёрларга риоя этилган тақдирдагина шогирдларининг садоқатларига талабгор бўла олганлар. Акс ҳолда, шогирд мураббийини (устозини) тарк этишга ҳақли бўлган. Хваранлар орасидан кўпгина саркардалар ва давлат арбоблари етишиб чиққан. Хваранлар шаманлик вазифасини ҳам бажаришган; давлат аҳамиятидаги маросимларни бажаришган; маҳаллий ше’рий ан’ананинг қўриқчилари ва ижодкорлари бўлишган.