Yesha
Еша (лотинча: Есза) — Полша пантеони Ян Длугош нинг олий худоси (ХВ-асрнинг учинчи чораги), Рим Юпитерига мос келади. Бу олий худо Длугошдан мустақил манбаларда бошқа ҳеч қаерда тилга олинмаган ва ХИХ-аср ўрталарида Длугош тасаввурининг маҳсули сифатида эътироф этилган[1].
Янги бутпарастликда
Маҳаллий эътиқод адабиётида ХВ-аср бошларидаги Полша адабиётида Еша тез-тез тилга олинади, деган фикрни учратиш мумкин. Шундай қилиб, Д. А. Гаврилов ва А. Э. Наговицин[2] Честохова қўлёзмасида Михочинлик Ян (1423) айтади:
Бу уч кунда (Учлик байрамлар): кампирлар, аёллар ва қизлар бирлашадилар, лекин ибодатхонага эмас, ибодатга эмас, балки рақсга, Худога эмас, балки шайтонга, яъни Еша, Ладо, Леля, Нйя. Бундайлар, агар тавба қилмасалар, „Ясса, Ладо“ билан абадий лаънатга кецинлар.
Аслида, у ерда шундай дейилган:
… бизнинг чолларимиз, кампирларимиз ва қизларимиз муқаддас руҳни қабул қилишга лойиқ бўлиш учун ибодат қилмайдилар, лекин мулоҳаза юритиш керак бўлган ушбу уч кунда (Учлик куни, Руҳлар куни …), кампирлар, аёллар ва қизлар бирлашадилар, лекин ибодатхонага эмас, ибодат учун эмас, балки рақсга тушиш учун; Худога эмас, балки шайтонга фарёд қилиш учун: Иссая, Ладо, Ҳелй, лая. Агар бундайлар тавба қилмасалар, ласса, Ладо билан бирга абадий азобланадилар[3].
Славян янги бутпарастлигида Еша билан Яшер сўзларнинг уйғунлиги туфайли уларни адаштириш одатий ҳол.
Манбалар
- ↑ Бóстwа Сłоwиан Архивная копия от 30 декабря 2007 на Wайбаcк Мачине
- ↑ Гаврилов Д. А., Наговицин А. Е. Боги славян. Язичество. Традиция. М.: Рефл-Бук, 2002. (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-04-08 санасида архивланган) Андоза:Wайбаcк 2
- ↑ Урбанcзйк С. Религиа…; сит. по: Рибаков Б. А. Язичество древних славян[сайт ишламайди], Лада