Yevropol
Европол (инглизча: Эуропол Европа Иттифоқининг Гаага шаҳрида жойлашган полиция хизматидир. Хизматнинг асосий вазифалари халқаро уюшган жиноятчиликка қарши кураш бўйича миллий хизматлар фаолиятини мувофиқлаштириш ва миллий полиция хизматлари ўртасида ахборот алмашинувини такомиллаштиришдан иборат. Европол фаолиятининг асосий йўналишлари қаторига терроризм, ноқонуний қурол савдоси, гиёҳванд моддалар савдоси, одам савдоси, болалар порнографияси ва пул ювишга қарши кураш киради.
 | |
| Қисқартма | Европол |
|---|---|
| Тури | Европа Иттифоқи агентлиги |
| Ишга тушган санаси | 1-октябр 1998-йил |
| Жойлашуви | Гаага, Нидерландия |
| Бош котиб |
 Белгия Кетрин Де Болле |
| Буджет | 116.4 миллион евро |
| Ишчилар сони | 1432 |
| Аъзолари | 27 та |
| Вебсайти | ҳттп:// Эуропол.эуропа.эу |
2020-йил феврал ойидан бошлаб Европол Европа Иттифоқига аъзо 27 давлат полиция хизматлари ишини мувофиқлаштириб келмоқда.
Ҳозирда Европолда 630 га яқин ходим ишлайди, улардан 120 га яқини Европол алоқа ходимлари (инглизча: Эуропол Лиаисон Оффиcер ELO) Европа Иттифоқига аъзо давлатлар томонидан миллий ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари вакиллари сифатида Европолга юборилган.
Тарихи
Европа Иттифоқининг ягона полиция хизматини яратиш 1992-йилда Маастрихт келишувида кўзда тутилган. 1994-йил 3-январдан бошлаб хизмат чекланган шаклда „Европол гиёҳванд моддалар савдосига қарши кураш бўлими“ сифатида мавжуд (инглизча: Эуропол Друг Унит)[1][2][3][4][5] . 1998-йилда Европа Иттифоқига аъзо барча давлатлар Европол конвенсиясини ратификация қилишди ва 1999-йил 1-июлда хизматнинг тўлиқ иши бошланди. Европолнинг биринчи директори немис адвокати Юрген Сторбек эди. 2005-йил феврал ойидан буён бу лавозимда Макс -Питер Ратзел фаолият кўрсатган. 2009-йил 6-апрелда Роб Уэйнрайт Европолнинг янги директори бўлди. 2018 -йилнинг 1-майида Кетрин де Бал директор лавозимини эгаллади.
2010- йил 1-январдан бошлаб Европол Европа Иттифоқи агентлигига айланди, ташкилот ўз имкониятларини оширди ва шу билан бирга Европа Парламентининг назоратига ўтди.
2011-йил 1-июлда Европол Гаагадаги янги бош қароргоҳига кўчиб ўтди. Очилишда Нидерландия қироличаси, Европа Иттифоқи мамлакатлари ва Европол билан ҳамкорлик шартномасини имзолаган давлатлар полиция идоралари раҳбарлари иштирок этди.
Ташкилот
Мақсадлар, вазифалар ва молиялаштириш
Европолнинг мақсадлари Европол Конвенсиясининг иккинчи бобида баён этилган [1] . Терроризм, наркотик моддаларнинг ноқонуний айланиши ва халқаро уюшган жиноятчиликнинг бошқа кўринишларининг олдини олиш ва уларга қарши курашишда миллий хизматлар фаолияти самарадорлигини ошириш ҳамда уларнинг ҳамкорлигини кучайтириш асосий мақсад ҳисобланади. Одам савдосига қарши кураш контекстида Европол Болқон, Ғарбий Африка мамлакатлари, Украина ва Молдова бўйича тўпланган маълумотларни қайта ишлайди ва таҳлил қилади. Операцион ишлардан ташқари, Европол одам савдосига қарши кураш бўйича экспертлар ҳамжамиятининг фаолиятини ташкил этиш билан шуғулланади; шунингдек, миллий ҳуқуқни муҳофаза қилиш идоралари билан қўшма текширувлар олиб боради ва уларнинг Европалараро чегаралардаги операцияларини мувофиқлаштиради. Бундан ташқари, Европол Европа Иттифоқига аъзо бўлмаган Канада, Исландия, Монако ва АҚШ каби[6] қатор давлатлар билан ҳамкорлик шартномаларига эга.
Белгиланган мақсадларга эришиш қуйидаги вазифаларни ҳал қилишни ўз ичига олади[2] :
- миллий хизматлар ўртасида маълумот алмашишни осонлаштириш;
- маълумотларни йиғиш, қайта ишлаш ва таҳлил қилиш;
- зудлик билан миллий ҳокимият органларини хабардор қилиш;
- иштирокчи давлатлар томонидан олиб борилган текширувларни ахборот билан таъминлаш,
- зарур ахборот инфратузилмасини, маълумотлар базаларини қўллаб-қувватлаш.
2002-йилдан бошлаб Европол иштирокчи мамлакатларнинг биргаликдаги терговларида қатнашиш, шунингдек, улардан тергов ўтказишни талаб қилиш ҳуқуқига эга.
Европол ялпи миллий маҳсулот ҳажмига мутаносиб равишда унга аъзо мамлакатлар томонидан молиялаштирилади[3].
Россиядаги Европол
2004-йилда Россия Ички ишлар вазирлигининг 859-сон буйруғи билан Россия Ички ишлар вазирлиги қошидаги Интерпол тузилмасида Европол билан ўзаро ҳамкорлик қилиш учун Россия миллий алоқа пункти ташкил этилди. Ушбу банднинг мақсади Россия Федерациясининг ваколатли органлари (Ички ишлар вазирлиги, ФСБ, ФCС, УКОН, Росфинмониторинг) ва Европол ўртасида маълумот алмашишдир. Россия Федерацияси ва Европа полиция ташкилоти ўртасидаги стратегик ҳамкорлик шартномаси 2003-йил 6-ноябрда Римда бўлиб ўтган Россия — Европа Иттифоқи саммитида имзоланган. Ушбу халқаро шартнома терроризм ва уни молиялаштириш, гиёҳванд моддалар савдоси, мулкий ва молиявий жиноятлар, жумладан, жиноий фаолиятдан олинган даромадларни легаллаштириш ва қалбакилаштириш, ноқонуний миграция каби жиноятларга нисбатан қўлланади. Россия Ички ишлар вазирлиги ва Европол ҳамкорлиги туфайли қонунчилик базаси ишлаб чиқилмоқда, кадрлар тайёрланмоқда, стажировкалар, маслаҳатлар, семинарлар ўтказилмоқда.
Европол бюджети:
- 2001-йил 35,4 млн евро,
- 2003-йил 58,8 млн евро,
- 2009-йил 68,1 млн евро,
- 2010-йил 80,0 млн евро.
| 2000-йил | 2001-йил | 2002-йил | 2003-йил | 2004-йил | 2005-йил | 2006-йил | 2007-йил | 2008-йил | 2009-йил | 2010-йил | 2011-йил | 2012-йил | 2013-йил | 2014-йил | 2015-йил | 2016-йил | 2017-йил | 2018-йил | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Бюджет (миллион евро) | 28[7] | 37 | 53 | 58 | 59 | 63 | 64 | 68 | 65[8] | 68[8] | 80 | 85 | 84 | 83 | 84 | 94 | 102 | 119 | 122 |
Европолни танқид қилиш
Кўпчилик ҳуқуқ ҳимоячилари ва шахсий дахлсизлик бўйича адвокатлар Европолни гумонланувчилар маълумотлар базаси ва ишчилар маълумотлари базасини таҳлил қилиш мақсадида юритаётгани учун танқид қилишди, чунки бу „айбсизлик презумпсияси“ тамойилига зиддир.
Европол ва жанжал
Европол ўзининг биринчи жиддий инқирозини 2001-йилда бошдан кечирди — 2001-йил июн ойида Голландия полицияси Европолнинг ИТ бўлими бошлиғи, франсуз Николя Пунени вақтинча ҳибсга олди. Офицер фирибгарлик ва сохталаштиришда айбланган. Фирибгарлик биринчи марта 1999-йилда маълумотлар аудити пайтида аниқланган. Кейинги ички тергов шуни кўрсатдики, янги компютер ускуналари учун ажратилган камида 250 000 ДМ чет элдаги шахсий ҳисобларга, шу жумладан Бермудадаги оффшор компаниялар ҳисобларига ўтказилган. Тергов материаллари Нидерландия полициясига топширилди. Бу жанжал энг номақбул вақтда юз берди — Европолга аъзо давлатлар ўз ваколатларини сезиларли даражада кенгайтирмоқчи ва бюджетини оширмоқчи эди.
Ходимлар
| Ходимлар | 2001-йил | 2002-йил | 2003-йил | 2004-йил | 2005-йил | 2006-йил | 2007-йил | 2008-йил | 2009-йил | 2010-йил | 2011-йил | 2012-йил | 2013-йил | 2014-йил | 2015-йил | 2016-йил | 2017-йил | 2018-йил |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Алоқа ходимлари | 73 | 66 | 64 | 82 | 93 | 103 | 114 | 124 | 121 | 129 | 155 | 144 | 157 | 185 | 205 | 201 | 220 | 243 |
| Умумий | 323 | 386 | 426 | 493 | 536 | 566 | 592 | 605 | 662 | 698 | 777 | 802 | 858 | 912 | 940 | 1065 | 1261 | 1294 |
Манбалар
- ↑ „Лухембоург Эуропеан Суммит – Cонcлусионс оф тҳе Пресиденcй (СН 151/3/91)“. www.эуропарл.эуропа.эу. Эуропеан Парлиамент (1991-йил 1-июн). 2017-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 22-сентябр.
- ↑ Бунян, Тонй „Треви, Эуропол анд тҳе Эуропеан стате“, . Статеwатчинг тҳе Неw Эуропе: Ҳандбоок он тҳе Эуропеан Стате. Статеwатч, 1993. ИСБН 978-1874481027.
- ↑ 1998–2016 Лоокинг Баcк, Мовинг Форwард: Оне Ҳундред Меэтингс оф тҳе Эуропол Манагемент Боард. Лухембоург: Публиcатионс Оффиcе оф тҳе Эуропеан Унион, 2016. ИСБН 978-92-95200-73-9 (2017-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- ↑ Тен Еарс оф Эуропол, 1999–2009. Тҳе Ҳагуэ: Эуропол, 2009 (2017-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- ↑ „Эуропе'с интеллигенcе 'блаcк ҳоле'“ (эн-УС). ПОЛИТИCО (2015-йил 3-декабр). 2017-йил 17-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 22-сентябр.
- ↑ Т. Обоката „Полиcиэс анд Программес ундер Маастричт Треатй“, . Траффиcкинг оф Ҳуман Беингс фром а Ҳуман Ригҳц Перспеcтиве: Тоwардс а Ҳолистиc Аппроач. Леиден, Бостон: Мартинус Нижҳофф Публишерс, 2006 — 90-бет. ИСБН 90-04-15405-1.
- ↑ Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; но техт wас провидед фор рефс намедАР08-42-Будгет - ↑ 8,0 8,1 Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; но техт wас провидед фор рефс намедБудгет 08-10 - ↑ Андоза:Интернетқуэлле
Ҳаволалар
- Европол расмий веб-сайти Архивная копия (инглиз тилида)
- Европа полиция идорасини ташкил этиш тўғрисидаги қарор (рус тилида)
- Янги бош қароргоҳнинг очилиши (Wайбаcк Мачине сайтида 2011-07-05 санасида архивланган) Архивная копия (рус тилида)
- Янги директор (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-04-22 санасида архивланган) Архивная копия (рус тилида)