Ziyosfera

Yevrosfera

Евросфера

Евросфера ёки Европа империяси[1] — Марк Леонард[2] ва Ян Зелонка[1] Оксфорд университети академиглари, Европа Иттифоқининг ҳарбий-сиёсий масалалар бўйича бош директори Роберт Купер[3] ва Европа Комиссиясининг собиқ президенти Хосе Мануэл Баррозо[4] томонидан таклиф қилинган консепсия ҳисобланади.

Асосий шартлар

Охирги 50 йил ичида Европа Иттифоқи 6 та асосчи аъзодан 27 тага кўпайди; Бундан ташқари, 7 та номзод давлат ва потенсиал номзодлар аъзоликка киришни кутмоқда: номзод бўлган Албания, Черногория, Шимолий Македония, Сербия ва Туркия, шунингдек, ариза берган ва потенсиал номзод бўлган Босния ва Герсеговина ва Косово ҳам потенсиал номзод, лекин аъзоликка ариза бермаган. Бир қатор Европа давлатлари иқтисодий жиҳатдан ягона Европа бозорининг бир қисми сифатида бирлашган ва ягона валюта — евродан фойдаланади. Ўзининг „Ташқи ишлар ва хавфсизлик сиёсати бўйича иттифоқ олий вакили“ орқали Европа Иттифоқи жаҳон саҳнасида бир овоздан гапира олади, шунингдек, кўплаб давлатлар билан бирлашма ва эркин савдо шартномаларини тузади. Бундан ташқари, Европа қўшничилик сиёсати ва Ўрта ер денгизи иттифоқи орқали у ўз чегараларидаги давлатлар билан яқинроқ алоқаларни ўрнатади. Евросферанинг асосий мақасдларидан бири яқин савдо алоқалар ва тинч сиёсий келишувлар саналади.

Европа Иттифоқига аъзо бўлишга интилаётган мамлакатлар Туркия каби кузатилган ўлим жазосини бекор қилиш каби катта ислоҳотларни амалга ошириши керак. Марк Леонард Европа Иттифоқининг таъсир доирасини „Евросфера“ деб таърифлайди.

Евросферадаги давлатлар

Европа Иттифоқининг минтақавий ташаббуслари; истиқболли Евросфера; Европа Иттифоқининг Ўрта ер денгизи ҳамкорлиги ва Европа Иттифоқи-Россия умумий маконлари

Марк Леонарднинг фикрича, Евросфера 109 та давлатни ўз ичига олади. Европада булар Европа Иттифоқига аъзо 27 давлат, Европа Иттифоқига аъзо бўлишни хоҳловчи номзод давлатлар, Ғарбий Болқон мамлакатлари ва Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги (жумладан, Арманистон, Беларусия, Грузия, Молдова, Украина ва трансконтинентал Қозоғистон). Қизиғи шундаки, у аллақачон Европа Иттифоқининг ягона бозорига интеграциялашган баъзи Ғарбий Европа мамлакатлари (масалан, Норвегия) ҳақида гапирмайди. Европадан ташқарида у барча Африка мамлакатлари ва Яқин Шарқдаги барча мамлакатларни, шунингдек, Эрон, Озарбайжон ва Россия каби Евросферанинг шарқий чегарасини ташкил этади деб айтиб ўтган.

Евросферада киритилиши мумкин бўлган бошқа мамлакатлар ҳам мавжуд: булар тўғридан-тўғри Европа мамлакатлари, Исландия ёки Лихтенштейн каби Европа иқтисодий ҳудудига кирувчи давлатлар, еврони валюта сифатида ишлатадиган давлатлар: Андорра, Монако ва Сан-Марино ёки Европа Иттифоқининг энг чекка ҳудудлари Кариб денгизи, Жанубий Америка ва Атлантика океанида, масалан, Франсия Гвианаси, Гваделупа, Реунион, Мартиника ва Сент-Мартин. Бундан ташқари, Атлантика, Кариб денгизи, Тинч океани ва Жанубий океанлардаги Европа Иттифоқи билан чамбарчас боғлиқ бўлган чет эл давлатлари ва чекка ҳудудлар, одатда, Аруба, Бонаире, Кюрасао, Франсия Полинезияси, Гренландия ва Сент-Пер ва Микелон каби Евросферанинг ҳудудий таркибига киритилган.

Юқоридаги барча мамлакатлар ва гуруҳлар бугунги кунда Европа Иттифоқи билан мустаҳкам иқтисодий ва сиёсий алоқаларга эга мамлакатлар сифатида қаралади.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Зиэлонка, Ж. (2006), Эуропе ас Эмпире, Охфорд Университй Пресс: Охфорд.
  2. ↑ Леонард, М. (2005), Wҳй Эуропе wилл рун тҳе 21ст cентурй, Фоуртҳ Эстате: Лондон.
  3. ↑ Cоопер, Р. (2003), Тҳе Бреакинг оф Натионс, Атлантиc Боокс: Лондон.
  4. ↑ „Тҳе биртҳ оф неw роме“. 12-июн 2010-йилда асл нусхадан архивланган.

Адабиётлар

  • Анкерл, Гуй. Глобал cоммуниcатион wитҳоут универсал cивилизатион, ИНУ соcиэтал ресеарч. Генева: ИНУ Пресс, 2000. ИСБН 2-88155-004-5. 

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi