Yulen
41°45′16″Н 23°28′20″Э / 41.75444°Н 23.47222°Э
| Юлен | |
 | |
| Жойлашуви | Болгария |
| Ҳудуд | 31.56 км² |
| Ўртача баландлиги | 1600–2581 м |
| Ташкил топган санаси | 1994–йил 26–август |
 Юлен ВикиОмборда | |
Юлен (булғорча: Юлен) — Пирин миллий боғидаги қўриқхона, Болгариянинг жануби-ғарбий қисмидаги тоғ тизмасида жойлашган. Благоэвград вилояти, Банско муниципалитети ҳидудига киради. Юлен 1994-йил 26-августда алп тоғлари ўсимлик турларини инсон омилисиз ўсишини кузатиш, шунингдек, ноёб ўсимлик ва ҳайвонлар турларини ҳимоя қилиш учун тузилган[1][2]. У 31,56 км2 ҳудудни эгаллаган.
Географик кўриниш
Юлен денгиз сатҳидан 1600–2581 м баландликда жойлашган[1]. Тоғ жинслари асосан гранит ва гнейсдан иборат, аммо карбонатли жинслар ҳам бор. Қўриқхона сув ресурсларига бой, масалан, Василашки кўллари, Типицкий кўллари, Газейский кўллари, Полежанский кўллари. Тупроқлари асосан қўнғир[3].
Флора
Юленда юксак ўсимликларнинг 700 дан ортиқ тури ўсади. Улардан 44 таси Болгария Қизил китобига киритилган[1]. Муҳофазага муҳтож турлардан баъзилари глобефлоwер (Троллиус эуропаэус), нарcиссус анемоне (Анемоне нарcиссифлора), Ақуилегиа ауреа, Исоэтес лаcустрис[4] ва бошқалар.
Македон қарағай (Пинус пеуcе), шотланд қарағайи (Пинус сйлвестрис), Норвегия арча (Пиcеа абиэс) ва Европа кумуш арчаси (Абиэс алба), Босния қарағайининг (Пинус ҳолдреичии) ўсадиган ўрмонлар мавжуд[1].
Фауна
Юлендаги энг типик сутемизувчилар жигарранг айиқ, кулранг бўри ва чамоисдир. Қушлар муҳофаза қилишда муҳим аҳамиятга эга бўлиб, улар орасида доғли ёнғоққичин, бедана-мошак, ғарб каперкаили, тош каклик, шохли ларк, бургут, шимол гошавки ва бошқалар киради[3][2]. Қуёшли ҳудудларда Европа илонлари мавжуд. Дарёлар ва баъзи музлик кўлларида жигарранг олабалиқлар учрайди[3].
Тарих
Юлен қўриқхонаси ҳудудида антик даврдан қолган қалъа мавжуд. Қалъа Банско шаҳридан тахминан 12 км узоқликда жойлашган. Қазишмалар ва археологик топилмалар унинг Рим империяси ҳукмронлигидан олдин қурилганини кўрсатади. Қалъанинг узунлиги 100 м, кенглиги 25 дан 40 м гач. Иншоотнинг кўзга кўринадиган қолдиқлари шимолий деворларнинг кичик бир қисмидир.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Юлен Ресерве“. Оффиcиал Сите оф Пирин Натионал Парк. 2016-йил 10-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-декабр.
- ↑ 2,0 2,1 „Регистер оф тҳе Протеcтед Территориэс анд Зонес ин Булгариа“. Оффиcиал Сите оф тҳе Эхеcутиве Энвиронмент Агенcй оф Булгариа. 2019-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-декабр.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „Юлен Ресерве“. Оффиcиал Сите оф Пирин Натионал Парк. 2016-йил 10-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-декабр.„Юлен Ресерве“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-01-10 санасида архивланган). Оффиcиал Сите оф Пирин Натионал Парк. Ретриэвед 6 Деcембер 2017.
- ↑ „Исоэтес лаcустрис“. Ред Боок оф Булгариа, Волуме И. 2017-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-декабр.