Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Yulia Tymoshenko

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Юлиа Володймйривна Тймошенко
Юлія Володимирівна Тимошенко
Юлиа Ҳриҳян

Тймошенко. 2018-йил декабр
Украинанинг 10-бош вазири
Мансаб даври
2007-йил 18-декабр – 2010-йил 4-март
Президент Виктор Юшченко
Вице-президент Александр Турчйнов
Ўтмишдоши Виктор Януковйч
Вориси Александр Турчйнов
Мансаб даври
2005-йил 24-январ – 2005-йил 8-сентабр
Президент Виктор Юшченко
Вице-президент Анатолий Кинакҳ
Ўтмишдоши Мйкола Азаров
Вориси Юрий Екҳануров
Бош вазирнинг энергетика ва ёқилғи масалалари бўйича ўринбосари
Мансаб даври
1999-йил 30-декабр – 2001-йил 19-январ
Президент Леонид Кучма
Бош вазир Виктор Юшченко
Украина халқ депутати

Мансаб даври
1997-йил 16-январ – 2000-йил 2-март
2002-йил 14-май – 2005-йил 4-феврал
2006-йил 25-май – 2007-йил 14-июн

2007-йил 23-ноябр – 2007-йил 19-декабр
Шахсий маълумотлари
Таваллуди
Юлиа Володймйривна Ҳриҳян

1960-йил 27-ноябр
Днипропетровск, Украина ССР, Совет Иттифоқи
Сиёсий партияси

Ҳромада (1997—1999-йиллар)

Баткившчйна (1999-йилдан бери)
Бошқа сиёсий
бирлашмалари

Юлиа Тймошенко Блок (2001–2012-йллар)
Диктатурага қаршилик кўрсатиш қўмитаси

(2011–2014-йиллар)
Турмуш ўртоғи Александр Тймошенко (никоҳ: 1979-йил)
Болалари Эугениа Тймошенко
Таълим

Украина Миллий кончилик университети
Днепропетровск миллий университети

Киев миллий иқтисодиёт университети
Илмий унвони Иқтисодиёт фанлари номзоди
Мукофотлари
Имзоси Файл:Юлиа Тймошенкўс сигнатуре.жпг
Вебсайти

Юлиа Володимиривна Тймошенко (украинча: Юлія Володимирівна Тимошенко) - 1960-йил 27-ноябрда туғилган) — украиналик сиёсатчи. Украина халқ депутати (1997-2000, 2002-2005, 2006-2007, 2007, 2014-2019 ва 2019-йилдан бери Украина Бош вазири) ёқилғи-энергетика комплекси раиси (1999—2001), 2005-йил февралдан сентябргача ва 2007-йил декабрдан 2010-йил мартгача Украина Бош вазири. У Украина бош вазири лавозимини эгаллаган биринчи ва ҳозиргача ягона аёл.

Тймошенко „Баткившчина“ сиёсий партияси раҳбари. У Украинанинг Европа Иттифоқига қўшилишини қўллаб-қувватлайди ва Украинанинг Россия етакчилигидаги Евроосиё Божхона иттифоқига аъзо бўлишига кескин қарши. Шунингдек, у Украинанинг НАТО аъзолигини қўллаб-қувватлайди[1].

У сариқ инқилобга бошчилик қилган ва икки марта парламентда кўпчилик томонидан бош вазир лавозимига тайинланган ва маъқулланган биринчи аёл бўлиб, 2005-йил 24-январдан 8-сентябргача ва яна 2007-йил 18-декабрдан 2010-йил 4-мартигача ишлаган. У 2005-йилда Форбес журналининг дунёнинг энг кучли аёллари рўйхатида учинчи ўринни эгаллади[2].

Тймошенко 2010-йилда Украинада бўлиб ўтган президентлик сайловларининг иккинчи босқичида ғолиб Виктор Януковичга 3,5 фоизга ютқазиб, иккинчи ўринни эгаллади. 2011-йилнинг 5-августидан 2014-йилнинг 22-февралига қадар у кўпчилик томонидан президент Виктор Янукович томонидан сиёсий сабабларга кўра жиноий ишда иштирок этган, бироқ қадр-қиммат инқилобидан сўнг у Украина Олий суди ва Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа суди томонидан реабилитация қилинган[3][4]. Қадр-қиммат инқилобининг якуний кунларида у уч йиллик қамоқдан кейин озод қилинди. 2014-йилги Украина президентлик сайловларида бу сафар Петро Порошенкодан кейин яна иккинчи ўринни эгаллади. Бир неча йил давомида сўровларда кучли фаворит бўлганидан сўнг[5] у 2019-йилги Украина президентлиги сайловининг биринчи босқичида учинчи ўринни эгаллади ва 13,40 % овоз олди ва шу тариқа иккинчи босқичга ўта олмади[6].

2019-йилда Олий Радага (Украина парламенти) сайланган, у мухолифатдаги партиясини бошқарган[7].

Ҳаёти ва карераси

Тймошенко Юлиа Хрихян[8][9] 1960-йил 27-ноябрда Днепропетровскда, Украина ССР, Совет Иттифоқида туғилган. Унинг онаси Людмила Телеҳина (Нелепова) 1937-йил 11-августда Днепропетровскда туғилган[10]. Юлианинг отаси, Совет Иттифоқи паспортига кўра латвиялик бўлган Владимир Хрихян 1937-йил 3-декабрда Днепропетровскда туғилган. У хотини ва қизини Юлиа бир ёшдан ошгач ташлаб кетган. Юлиа онасининг фамилиясини олган[10].

Юлианинг отаси томонидан бобоси Абрам Капителман (украинча: Абрам Кельманович Капітельман), 1914-йилда туғилган. 1940-йилда Днепропетровск давлат университетини тугатгандан сўнг, Капителман Ғарбий Украинага ишлашга юборилди ва у ерда Сниатин шаҳридаги жамоат яҳудий мактабининг директори бўлиб ишлади[10]. Капителман 1940-йил кузида армия сафига сафарбар қилинган ва кейинчалик 1944-йил 8-ноябрда Сигнал корпусида „лейтенант“ унвони билан Улуғ Ватан урушида (1941—1945) қатнашаётганда ҳалок бўлган[10].

Таълим

1977-йилда Тймошенко Днепропетровскдаги ўрта мактабни тамомлаган[11]. 1978-йилда Тймошенко Днепропетровск кончилик институтининг автоматлаштириш ва телемеханика бўлимига ўқишга кирди[12]. 1979-йилда у Днепропетровск давлат университетининг Иқтисодиёт факултетига кибернетик муҳандислик ихтисослигига ўтди ва 1984-йилда муҳандис-иқтисодчи факултетини биринчи даражали имтиёзли диплом билан тугатди. 1999-йилда Киев халқ хўжалик университетида[13] "Солиқ тизимини давлат томонидан тартибга солиш" номли номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди ва иқтисодиёт соҳасида фан номзоди илмий даражасини олди[14].

Тижорат мартаба

Тймошенко амалиётчи иқтисодчи ва академик бўлиб ишлаган. Сиёсий карерасидан олдин у газ саноатида муваффақиятли, аммо баҳсли ишбилармон аёлга айланди ва баъзи ҳисоб-китобларга кўра мамлакатдаги энг бой одамлардан бирига айланди. Тймошенко 2005-йилда Украинанинг биринчи аёл бош вазири бўлишдан олдин „Сариқ инқилоб“ни бошқарган[15]. Форбес журналида 2005-йилда дунёнинг энг кучли 100 та аёли рўйхатида учинчи ўринни эгаллади[2].

Тймошенко 1984-йилда Днепропетровск давлат университетини тамомлаб, 1988-йилгача Днепропетровскдаги „Днепр машинасозлик заводи“да (ракета ишлаб чиқарувчи) муҳандис-иқтисодчи лавозимида ишлаган[16].

1988-йилда қайта қуриш ташаббуслари доирасида Юлиа ва Александр Тймошенко 5000 совет рублини қарзга олиб, Александрнинг отаси Геннадий Тймошенконинг ёрдами билан видеопрокат кооперативини очишган[17].

1989-йилдан 1991-йилгача Юлиа ва Александр Тймошенко Днепропетровскда „Терминал“ тижорий видео прокат компаниясига асос солган ва унга раҳбарлик қилган[17][18].

1991-йилда Тймошенко (эри Александр, қайнотаси Геннадий Тймошенко ва Александр Гравец билан биргаликда)[17] „Украина Петрол Корпорацияси“ ни 1991-йилдан 1995-йилгача Днепропетровск қишлоқ хўжалигини ёқилғи билан таъминлаган компания тузди[16]. Тймошенко бош директор лавозимида ишлаган. 1995-йилда ушбу компания Украинанинг Бирлашган энергия тизимларида қайта ташкил этилди[19]. Тймошенко 1995-йилдан 1997-йилнинг 1-январигача Россиянинг Украинага табиий газининг асосий импортчисига айланган хусусий воситачи „Украина Унитед Энергй Сйстемс“ компанияси президенти лавозимида ишлаган[20]. Ўша пайтда у[21] „газ маликаси“ деган лақабни олди[22][23][24]. Бу даврда Тймошенко Украинанинг кўплаб муҳим арбоблари билан бизнес алоқалар ўрнатган[25]. Тймошенко Россиянинг „Газпром“ корпорацияси раҳбарияти билан ҳам муомала қилишга мажбур бўлди. Тймошенконинг таъкидлашича, унинг бошқаруви остида УЭСУ муҳим иқтисодий муаммоларни муваффақиятли ҳал қилган: 1995-йилдан 1997-йилгача Украинанинг Россия табиий гази учун кўп миллиардлик қарзи тўланган; Украина машинасозлик, қувур саноати ва қурилиш соҳасида халқаро ҳамкорликни тиклади; Украинанинг Россияга маҳсулот экспорти эса икки бараварга ошди[26]. 1995-йилдан 1997-йилгача Тймошенко Украинадаги энг бой ишбилармонлардан бири ҳисобланган[27]. Тймошенко миллий сиёсатга биринчи қадам қўйганида, унинг компанияси унга ва унинг оиласига сиёсий босим ўтказиш воситасига айланди. УЭСУ юқори раҳбарияти жиноий жавобгарликка тортилди[28]. 1998-йилдан бери Тймошенко Украинадаги таниқли сиёсатчи. Лекин у 2016-йилда „100 та энг бой украиналик“ рўйхатига киритилмаган[29][30].

Сиёсий мартаба

Эрта мартаба

Тймошенко сиёсатга 1996-йилда, Кировоҳрад вилоятидаги 229-сонли Бобрйнец сайлов округи бўйича Олий Радага (Украина парламенти) депутат этиб сайланганида, рекорд даражадаги 92,3 % овозни қўлга киритгандан сўнг кириб келди. Парламентда Тймошенко Конституциявий марказ фраксиясига қўшилди. 1997-йил феврал ойида ушбу марказчилар фраксияси 56 депутатдан иборат эди[31] ва „Украйинска правда“ га кўра, дастлаб у Украина президенти Леонид Кучма сиёсатини қўллаб-қувватлаган. Кейинчалик мухолифга айланган. 1997-йил охирида Тймошенко импичмент ва навбатдаги Украина президенти сайловини 1999-йилда эмас, 1998-йилнинг кузида ўтказишга чақирди. 1997-йил ноябр ойи охирида Украина Бош прокурори Олий Рададан Тймошенконинг депутатлик дахлсизлигини бекор қилишни сўради, бироқ депутатлар бунга қарши овоз беришди.

Бош вазирнинг собиқ ўринбосари Юлиа Тймошенко президент Леонид Кучмага мухолифатда эди. Британиянинг Финанcиал Тимес газетаси муҳарририга йўллаган мактубида Тймошенко Украина президенти онгли равишда мамлакатда тоталитар тизим қураётганини таъкидлади: Ишонаманки, жаноб Кучма режими мени нафақат сиёсий жиҳатдан жисмонан йўқ қилишгача бориши мумкин, мен ўз танловимни қилдим ва унга қарши демократик усуллар билан курашишда давом этаман. Менинг ягона „жиноятим“ бу Украина президенти томонидан яратилган коррупсия, яширин иқтисодиёт ва тоталитаризмга қарши кураш бўлди. Юлиа Тймошенко виждон асири ва Украина собиқ бош вазир ўринбосари. Тймошенко 1998-йилда Кировоҳрад вилоятидаги сайлов округида ғалаба қозониб, қайта сайланган ва Хромада партияси рўйхатида олтинчи ўринни эгаллаган[32][33] У парламентда нуфузли шахсга айланди ва Олий Раданинг Бюджет қўмитаси раиси этиб тайинланди[16][34][35]. Хромада партияси раҳбари Павло Лазаренко 1999-йилнинг феврал ойида ноқонуний пул ўзлаштириш бўйича терговдан қочиш учун Қўшма Штатларга қочиб кетганидан сўнг[34], турли фраксия аъзолари Хромадани тарк этиб, бошқа парламент фраксияларига қўшилишди[35][36], шулар жумласидан Тймошенко ҳам бор. 1999-йил март ойида Украина иттифоқининг „Ватан“ фраксияси Лазаренконинг усулларига қарши норозилик билдиради. „Ватан“ сиёсий партия сифатида 1999-йил сентабр ойида расман рўйхатга олинган> ва 1999-йил октабр ойида бўлиб ўтган президентлик сайловида Евгений Марчук учун овоз берган сайловчиларни ўзига жалб қила бошлади[36]. 2000-йилда „Ватан“ президент Кучмага қарши чиқди[36].

Бош вазирнинг ёқилғи-энергетика масалалари бўйича ўринбосари

Юлиа Тймошенко. 2002-йил

1999-йил декабр ойининг охиридан 2001-йил январигача Тймошенко Виктор Юшченко ҳукуматида ёқилғи-энергетика сектори бўйича Бош вазир ўринбосари бўлган[37]. У 2000-йил 2-мартда парламентни расман тарк этди[33]. Унинг раҳбарлиги остида Украинанинг электр саноатидан тушумлари бир неча минг фоизга ўсди. У саноат истеъмолчиларидан электр энергияси учун нақд пул тўлашни талаб қилиб, электр энергияси бозорида бартер амалиётидан воз кечди. Шунингдек, у кўплаб ташкилотлар учун имтиёзларни бекор қилди, бу эса уларни электр таъминотини узиб қўйишни истисно қилди. Унинг ислоҳотлари ҳукуматнинг давлат хизматчиларига иш ҳақини тўлаш ва иш ҳақини ошириш учун етарли маблағга эга эканлигини англатарди. 2000-йилда Тймошенко ҳукумати  ижтимоий тўловлар учун қўшимча 18 миллиард Гривнани тақдим этди. Ушбу сумманинг ярми маблағларни соя схемаларидан олиб қўйиш, бартер тўловларини тақиқлаш ва энергия бозорига рақобат қоидаларини жорий этиш туфайли йиғилган[38].

2000-йил 18-августда Украина Бирлашган Энергия Тизимлари (УЭСУ) бош директори, Юлиа Тймошенконинг турмуш ўртоғи Александр Тймошенко ҳибсга олинган. Тймошенконинг ўзи эрининг ҳибсга олиниши унга нисбатан сиёсий босим натижаси эканини айтди[39]. 2001-йил 19-январда президент Леонид Кучма Юлиа Тймошенкони ишдан бўшатишни буюрди. Кейин Бош вазир Виктор Юшченко энергетика соҳасидаги ютуқларига қарамай, унинг ишдан бўшатилишини индамай қабул қилди. Украина матбуоти буни „Виктор Юшченконинг биринчи хиёнати“ деб атаган[40]. Ишдан бўшатилганидан кўп ўтмай, Тймошенко Миллий нажот қўмитасига раҳбарлик қилди ва Украинада фаоллашди. Ҳаракат Юлиа Тймошенко блоки, „Ватан“, Украина Республикачилар партияси, Украина Консерватив Республикачилар партияси, „Собор“, Украина Социал-демократик партияси, Украина Христиан-Демократик партияси ва Ватанпарварлар партияси каби бир қатор мухолифат партияларини қамраб олди[41].

Кучмага қарши компаниялар ва 2002-йилги сайловлар

2001-йил 9-февралда Тймошенко Юлиа Тймошенко блокига асос солди (Миллий нажот қўмитаси унга бирлаштирилди), 2002-йилги парламент сайловларида сиёсий блок 7,2 % овоз олган. Юлиа 1999-йилда ташкил этилганидан бери "Баткившчина " (Ватан) сиёсий партиясини бошқариб келмоқда[42].

2001-йил 13-февралда Тймошенко 1997-йилда (Украина Бирлашган Энергия Тизимлари президенти бўлган даврда) божхона ҳужжатларини қалбакилаштириш ва газ контрабандасида айбланиб ҳибсга олинди[16][43]. Унинг сиёий тарафдорлари у ҳибсда сақланаётган Лукянивска қамоқхонаси яқинида кўплаб норозилик намойишлари уюштирдилар. 2001-йил март ойида Печерск туман суди (Киев) айбловларни асоссиз деб топди ва ҳибсга олиш санксиясини бекор қилди. Тймошенконинг сўзларига кўра, айбловлар Кучма режими томонидан унинг коррупсияни йўқ қилиш ва бозор ислоҳотларини йўлга қўйиш ҳаракатлари билан таҳдид қилинган олигархлар буйруғи билан уюштирилган. 2003-йил 9-апрелда Киев апелляция суди Юлиа ва Александр Тймошенкога қарши жиноят ишлари бўйича иш юритишни ҳақиқий эмас деб топди ва бекор қилди. Тймошенко айбловлардан тозаланганига қарамай, Москва уни Россияга кирган тақдирда ҳибсга олиш учун ордер берган. 2005-йилда барча айбловлар асоссиз деб топилди ва олиб ташланди[44].

Жиноий иш Украинада 2005-йил январида далиллар йўқлиги, Россияда эса 2005-йил декабрида муддат ўтиши сабабли ёпилган[45]. 2005-йил 18-ноябрда Украина Олий суди Юлиа Тймошенко ва унинг оиласига қарши барча жиноий ишларни ҳақиқий эмас деб топди[46]. Шунга қарамай, Украинада иш 2010-йилнинг май ойидан, яъни Янукович ҳокимиятга келганидан кейин қайта очилган.   Тймошенконинг турмуш ўртоғи Александр икки йилни (2002—2004) яшириниб ўтказган, эр-хотиннинг фикрича, улар собиқ Кучма маъмурияти томонидан асоссиз ва сиёсий сабабларга кўра айбловлар билан қамоққа олинмаган.

2010-йил 30-декабрда АҚШ Давлат департаменти Украина ҳукуматини ўз хавотири ҳақида маълум қилди ва "Тймошенкони жиноий жавобгарликка тортиш танлаб ёки сиёсий сабабларга кўра бўлмаслиги кераклигини таъкидлади[47].

Айбловлар олиб ташланганидан сўнг, Тймошенко журналист Георгий Гонгадзенинг ўлдирилиши сабабли учун президент Кучмага қарши оммавий кампаниянинг етакчилари қаторига қайтади. Ушбу кампанияда Тймошенко биринчи марта инқилобчи лидер сифатида танилди, бунга мисол сифатида митинглардан бирида унинг қамоқхона ойналарини синдириши ҳақидаги телекўрсатув бўлди. Ўшанда Тймошенко президент Кучмага импичмент эълон қилиш учун умумхалқ референдумини ташкил қилмоқчи эди[48].   2001-йил 11-августда Россиянинг фуқаролик ва ҳарбий прокурорлари Тймошенкога қарши уни порахўрликда айблаб, янги жиноий иш қўзғатди[49]. 2005-йил 27-декабрда Россия прокуратураси бу айбловларни бекор қилди. Россия прокуратураси уни бош вазир этиб тайинланганида ҳибсга олиш ордерини тўхтатиб қўйган эди, бироқ 2005-йил сентабрида ишдан бўшатилганидан кейин уни қайта тиклади[50][51]. Тймошенко бош вазирлик фаолиятининг дастлабки етти ойида Россияга бормади[50].

2002-йил январ ойида Тймошенко сирли равишда автоҳалокатга учради ва у енгил жароҳатлар билан омон қолди — бу эпизод орқали баъзилар унга суиқасд бўлган деб ҳисоблашади[52]. Унинг Мерcедес автомобили, икки автомобилнинг йўл бермаслиги натижасида Киевда Лада билан тўқнашиб кетди.

Сариқ инқилобдаги роли

Юлиа Тймошенко

2001-йилнинг кузида Тймошенко ҳам, Виктор Юшченко ҳам 2004-йилги Украина президентлик сайловларида ғалаба қозониш учун амалдаги президент Леонид Кучмага қарши кенг кўламли мухолифат блокини яратишга ҳаракат қилишди[34].

2002-йил охирида Тймошенко, Александр Мороз (Украина Социалистик партияси), Петро Симоненко (Украина Коммунистик партияси) ва Виктор Юшченко (Бизнинг Украина) „Украинада давлат инқилобининг бошланиши“ ҳақида қўшма баёнот беришди. 2004-йилги Украинадаги президентлик сайловларида коммунистик партия иттифоқдан чиқди, аммо бошқа партиялар иттифоқчи бўлиб қолди ва Симоненко алянсдан ягона номзодга қарши чиқди (2006-йил июлигача)[53].

2004-йил март ойида Тймошенко „Бизнинг Украина“, БЮТ ва Украина Социалистик партияси раҳбарлари президентлик кампаниясида биргаликда иштирок этиш тўғрисида коалиция келишуви устида ишлаётганини эълон қилди. Тймошенко президентликка номзодини қўймасликка ва Виктор Юшченкога йўл беришга қарор қилди. 2004-йил 2-июлда „Бизнинг Украина“ ва „Юлиа Тймошенко блоки “ „Халқ кучлари“ коалициясини туздилар, бу коалиция „ҳокимиятдаги ҳокимиятлар натижасида Украина учун характерли бўлган бузғунчи жараённи“ тўхтатишга қаратилган. Шартнома Виктор Юшченконинг агар Юшченко 2004-йил октябрида бўлиб ўтган президентлик сайловларида ғалаба қозонса, Тймошенкони бош вазирликка кўрсатиш ҳақидаги ваъдасини ўз ичига олган. Тймошенко Юшченко учун фаол ташвиқот олиб борган, бутун Украина бўйлаб гастрол сафарларида ва митингларда қатнашган. Виктор Юшченко сирли заҳарланиши туфайли сайловолди ташвиқотини тарк этганидан кейин Тймошенко унинг номидан сайловолди ташвиқотини давом эттирди[54].

31-октябрдаги дастлабки овоз беришдан сўнг икки номзод — Виктор Янукович ва Виктор Юшченко иккинчи босқичга ўтди. Тймошенко аввалроқ тахмин қилганидек, Юшченко иккинчи босқичга чиқа олмаган собиқ рақибларидан, масалан, Александр Мороз (Социалистик партия), Анатолий Кинах (Саноат ва тадбиркорлар партияси), Киев шаҳрининг собиқ мери Алексанрд Омелченко ва бошқалар томонидан маъқулланган.

2004-йил 6-ноябрда Тймошенко одамлардан тўқ сариқ рангли белгиларни тарқатишни сўради (тўқ сариқ ранг Юшченко кампаниясининг ранги эди). „Энг арзон апелсин матосидан бир парча олиб, лента ясанг ва уларни ҳамма жойга қўйинг“, деди у. „Кампания менежерлари уларни сизга бермагунча кутманг“.

Фирибгарлик ҳақидаги даъволар тарқала бошлаганда, „тўқ сариқ жамоа“ 2004-йил 21-ноябрда иккинчи босқичда параллел равишда овоз беришни ўтказишга ва натижаларни дарҳол Киевдаги Мустақиллик майдонида (Майдан Незалежности) одамларга эълон қилишга қарор қилди. Тймошенко киевликларни майдонга тўпланишга чақирди ва бошқа шаҳар ва аҳоли пунктларидан ҳам келиб, ўз танлови учун туришни сўради. „Иссиқ кийим, чўчқа ёғи, нон, саримсоқ-пиёз олиб Киэвга кел“, деди у. 2004-йил 22-ноябрда Украина бўйлаб шаҳарларда оммавий норозилик намойишлари бўлиб ўтди: Киевдаги Майдан Незалежностидаги энг катта норозилик намойиши 500 мингга яқин иштирокчини жалб қилди[55]. Бу норозиликлар тўқ сариқ инқилоб сифатида танилди. 2004-йил 23-ноябрда Тймошенко норозилик намойиши иштирокчиларини Президент маъмуриятига олиб борди. Банкова кўчасида махсус қўмондон полицияси кортежнинг узоққа боришига тўсқинлик қилди, шунинг учун одамлар Тймошенкони кўтардилар ва у полиция қалқонларида Маъмурият биноси томон юрди.

2004-йил 3-декабрда Украина Олий суди иккинчи босқич натижаларини бекор қилди ва такрорий сайловни 2004-йил 26-декабрга белгилади. Виктор Януковичнинг расмий ғалабаси бекор қилиниб, сайловнинг иккинчи босқичидан сўнг Виктор Юшченко 51,99 % овоз билан президент этиб сайланди (Янукович 44,2 % қўллаб-қувватлади)[56].

Намойишлар чоғида Тймошенконинг Майдандаги чиқишлари кўчадаги намойишларнинг жадаллигини сақлаб қолди[57]. Унинг машҳурлиги шунчалик ошдики, оммавий ахборот воситалари уни украин ёки славянча „Жанна д’Арк“[58], шунингдек, „Апелсин инқилоб маликаси“[59] деб аташни бошлади. 1990-йиллар „Газ маликаси“ сифатида аталган эди. Қўшимча тахаллуслар орасида „инқилоб маъбудаси“ ва „Украина сиёсатининг маликаси Лея“ номлари ҳам бор эди[58].

Бош вазир сифатида биринчи муддат (2005-йил феврал — сентабр)

Юлиа Тймошенко парламентда. 2005-йил 4-феврал.

2005-йил 24-январда Тймошенко Юшченко президентлиги даврида Украина бош вазири вазифасини бажарувчи этиб тайинланди. 4-феврал куни Тймошенконинг бош вазир лавозимига тайинланиши парламент томонидан 373 овознинг мутлақ кўпчилиги (тасдиқлаш учун 226 таси зарур эди) билан ратификация қилинган эди[18]. У Украина бош вазири этиб тайинланган биринчи аёлдир[60].

Тймошенко кабинетида Тймошенконинг ўзи ва Украина Хавфсизлик хизмати бошлиғи этиб тайинланган Александр Турчиновдан ташқари "Юлиа Тймошенко блоки " партиясининг бошқа аъзолари йўқ эди[61][62]. Виктор Юшченко билан кейинги тўқнашувда у билан ишлаган вазирлар унинг тарафини олишди[63].

2005-йил 28-июлда Форбес журнали Тймошенкони Кондолиза Райс ва Ву Йидан кейин дунёнинг учинчи энг кучли аёли деб топди[64]. Бироқ, журналнинг 2006-йил 1-сентябрда чоп этилган рўйхатида Тймошенконинг исми энг яхши 100 таликка кирмаган[65] эди.

2005-йил сентябр ойида Тймошенко Криница Гурскада бўлиб ўтган 15-Халқаро иқтисодий форумга кўра „Марказий ва Шарқий Европанинг йил одами“ мукофотини олди[66].

Унинг ҳукуматига ҳокимиятга келгандан бир неча ой ўтгач, инқилобдан кейинги коалиция ичидаги ички низолар Тймошенко маъмуриятига зарар етказа бошлади[67][68][69]. 2005-йил 24-августда Виктор Юшченко Мустақиллик куни нутқида Тймошенко ҳукуматини „энг яхши“ деб атади[70].

Шунга қарамай, 8-сентябрда бир қанча юқори мартабали амалдорлар, жумладан, Хавфсизлик ва Мудофаа Кенгаши раҳбари Петро Порошенко ва Бош вазир ўринбосари Николай Томенко[71] истеъфога чиққанидан кейин Тймошенко ҳукумати президент Виктор Юшченко[72] томонидан халққа жонли телевидение мурожаати пайтида[73] истеъфога чиқарилгани эълон қилинди. Юшченко унинг Вазирлар Маҳкамаси раҳбари сифатидаги фаолиятини танқид қилиб, бу иқтисодий пасайиш ва ҳукмрон коалиция ичидаги сиёсий можароларга олиб келганини эълон қилди[74]. Унинг сўзларига кўра, Тймошенко баъзи бизнес манфаатларига хизмат қилган ва ҳукуматнинг Никопол ферроқотишма заводини (илгари Леонид Кучманинг куёви Виктор Пинчукга тегишли) қайта хусусийлаштириш тўғрисидаги қарори уни ҳукуматни истеъфога чиқаришга мажбур қилган „охирги томчи“ бўлган[75]. 2005-йил 13-сентябрда Юшченко Тймошенкони „тўқ сариқ инқилоб“ ғояларига хиёнат қилишда айблади. Ассоcиатед Пресс агентлигига берган интервюсида у Тймошенконинг УЭСУга президентлиги даврида 8 миллион гривна қарзи йиғилиб қолганини ва у бу қарзни ҳисобдан чиқариш учун бош вазир сифатидаги ваколатидан фойдаланганини айтди. Тймошенко бу сумма қарз эмас, балки 1997-йилдан 1998-йилгача Солиқ инспексияси томонидан қўйилган жарималар эканлигини ва УЭСУ билан боғлиқ барча ишлар у бош вазир бўлгунга қадар ёпилганини бир неча бор таъкидлаган[76].

Тймошенко Юшченконинг энг яқин атрофидагиларни унга қарши маккорликда ва Вазирлар Маҳкамаси фаолиятига путур етказишда айблади. У, шунингдек, Юшченкони танқид қилиб, Би-би-си билан суҳбатда у ваъда қилганидек, коррупсияни йўқ қилмай, „бирлигимизни, келажагимизни, мамлакат келажагини амалда барбод қилганини“ ва президентнинг бу ҳаракати мутлақо мантиққа тўғри келмаслигини айтди[77].

2005-йилда Юлиа Тймошенконинг бош вазир сифатидаги фаолияти „апелсин“ жамоасидаги ички низолар туфайли мураккаблашган[78]. Тймошенкога кўра, президент Юшченко ва Пётр Порошенко Миллий хавфсизлик ва мудофаа кенгашини „иккинчи Вазирлар Маҳкамаси“га айлантирмоқчи бўлган[78].

Тймошенконинг ўрнига Юрий Еҳануров бош вазир этиб тайинланди.

Мухолифат ва 2006-йилги парламент сайловлари

Юлиа Тймошенко Виктор Юшченко билан. 2009-йилда

2005-йил сентабр ойида Тймошенко ишдан бўшатилганидан кўп ўтмай, Россия Федерацияси Бош прокуратураси унга қўйилган барча айбловларни бекор қилди. 2005-йил 18-ноябрда Украина Олий суди Тймошенко ва унинг оиласига қарши барча жиноий ишларни ҳақиқий эмас деб топди[79].

Ишдан бўшатилганидан сўнг, Тймошенко 2006-йилги Украина парламент сайловларида ўз Блоки раҳбари сифатида ғалаба қозониш учун мамлакат бўйлаб саёҳат қилишни бошлади. Тймошенко тез орада бош вазир лавозимига қайтиш истагини билдирди. У икки жабҳада — Виктор Янукович ва Виктор Юшченко лагерлари билан сиёсий курашни бошлаган кучли жамоани шакллантиришга муваффақ бўлди[80].

Блок сайловда иккинчи ўринни эгаллаб, 129 ўринни қўлга киритгач, кўпчилик унинг Минтақалар партиясининг ҳокимиятга келишига йўл қўймаслик учун Юшченконинг „Бизнинг Украина“ партияси ва Украина Социалистик партияси (СПУ) билан коалиция тузиши мумкинлигини тахмин қилишди[81]. Тймошенко бош вазир бўлиш борасидаги позициясини яна бир бор такрорлади[81]. Бироқ, „Бизнинг Украина“ ва СПУ билан музокаралар кўп қийинчиликларга дуч келди, чунки турли блоклар ўринлар учун курашиб, бошқа гуруҳлар билан қарши музокаралар олиб боришди[82].

2006-йил 21-июнда Украина оммавий ахборот воситалари томонлар коалиция келишувига эришганликлари ҳақида хабар беришди ва бу келишув уч ойлик сиёсий ноаниқликка барҳам бергандек кўринади[83][84].

2007-йилги парламент сайлови

Юлиа Тймошенко ва Владимир Путиннинг учрашуви 2005-йил 19-март. 2009-йилнинг ноябрида Путин Тймошенконинг сиёсий танловини олқишлаган ва у билан ишлаш самарали эканини айтган[85][86].

2007-йил 30-сентябрда бўлиб ўтган парламент сайловларида овоз беришдан сўнг, „Сариқ инқилоб“ партиялари БЙУТ фраксияси (30,71 % овоз (156 ўрин) ва „Бизнинг Украина/Ўз-ўзини мудофаа“ фраксиясининг 229 овозининг кўпчилигини қўлга киритди[87]. 2007-йил 3-октябрда деярли якуний натижа Тймошенко ва Президент Юшченконинг иттифоқини Бош вазир Януковичнинг рақиб партияси устидан бир оз устунликка олиб келди, бу қисман Минтақалар партиясининг таянч нуқтаси бўлган саноат шарқидаги кучли БЮТ кампанияси туфайли[88] содир бўлди. Партияси энг катта овоз улушини қўлга киритган Янукович ҳам ғалабани даъво қилган бўлса-да[89], унинг коалициядаги иттифоқчиларидан бири — Украина Социалистик партияси парламентдаги ўринларни сақлаб қолиш учун етарлича овоз тўплай олмади[90].

2007-йил 15-октябрда „Бизнинг Украина — ўзини ўзи мудофаа“ халқ блоки ва Юлиа Тймошенко блоки 6-чақириқ янги парламентда кўпчилик коалициясини тузишга келишиб олдилар[91]. 29-ноябр куни Юлиа Тймошенко блоки ва Президент Юшченко билан боғлиқ бўлган „Бизнинг Украина — ўзини ўзи мудофаа“ халқ блоки ўртасида коалиция имзоланди. Ҳар икки партия сариқ инқилобига алоқадор. 2007-йил 11-декабрда Коалиция Тймошенкони бош вазир этиб тайинлашга уринишда муваффақияцизликка учради ва бир овоз камлик қилди (парламентнинг 225 депутати унинг номзодини қўллаб-қувватлади). 2007-йил 12-декабрда ОАВ Юлиа Тймошенкога суиқасд уюштириш эҳтимоли ҳақида хабар берди. БЮТ ва Тймошенконинг ўзи буни қўрқитиш эканлигини айтди. 18-декабр куни Тймошенко яна бош вазир этиб сайланди (226 депутат қўллаб-қувватлади, ўтиш учун минимал рақам) Тймошенконинг иккинчи марта ҳукуматни бошқариш даври келди[92].

2007—2010-йилларда бош вазир сифатида иккинчи муддат ва 2008-йилги сиёсий инқироз

2008-йил 11-июлда Минтақалар партияси парламентда Тймошенко ҳукуматига ишончсизлик вотумини билдиришга уриниб кўрди, аммо етарлича овоз тўплай олмади[93].

Тймошенко блоки (БЮТ) ва Юшченконинг „Бизнинг Украина — Халқ ўзини-ўзи мудофаа блоки“ (ОУ-ПСД) коалицияси Тймошенконинг 2008-йилда Грузия ва Россия ўртасида давом этаётган Жанубий Осетия уруши ҳақидаги фикрини атайлаб нотўғри талқин қилгани учун хавф остида қолди. Юшченко идораси уни 2010-йилги сайловларда Россиядан ёрдам олиш учун юмшоқроқ позицияни эгаллашда айблади. Президент маъмурияти раҳбари ўринбосари Андрей Кислинский уни „ватанга хиёнат“да айблашгача борган[94]. „Украинска правда“ ва „Неwсwире.cа“ нашрларининг ёзишича, Тймошенко 13 ва 14-август кунлари Грузия билан бирдамлигини билдирган ва кейинроқ бу масалада бетараф бўлишни афзал кўрган, чунки Конституцияга кўра, президент Юсченко ташқи сиёсат масалаларини бошқарган[95][96].   БЮТ маълумотларига кўра, Виктор Балоҳа (Президент Котибияти раҳбари) ҳар қадамда бош вазирни танқид қилиб, , уни етарлича диндор бўлмасликдан тортиб, иқтисодиётга зарар етказиш ва уни ўлдиришга фитна уюштиришгача айблаган ва Грузия устидан „хиёнат“ айблови шунчаки бош вазирга қаратилган сўнгги ва энг зарарли ҳужумлардан бири эди[97][98][99][100][101].

АҚШ президенти Жорж Буш ва Тймошенко. Киев. 2008-йил 1-апрел.
Тймошенко ва Полша президенти Лех Качински. 2008-йил 14-феврал

Тймошенконинг БЮТ Украина Коммунистик партияси ва Минтақалар партияси билан бирга бўлажак президентлар учун импичмент[102] тартибини осонлаштирадиган ва президент ваколатларини чеклаб, бош вазирнинг ваколатларини оширувчи қонунларни қабул қилиш учун овоз берганидан сўнг, Президент Юшченконинг ОУ-ПСД блоки ўз кучини йўқотди. Коалициядан чиқди. Юшченко қонунчиликдаги бу қонунга вето қўйишга ваъда берди[103][104] ва агар тез орада янги коалиция тузилмаса, сайлов ўтказиш билан таҳдид қилди. Бу 2008-йилги Украинадаги сиёсий инқирозга олиб келди ва Юшченконинг 2008-йил 8-октябрда муддатидан олдин парламент сайловларини тайинлаши билан якунланди[105][106].

Тймошенко 2009-йил ноябрида

2009-йилда Тймошенко ва президент Юшченко[107] Украина президенти котибияти ва мухолифатдаги Минтақалар партияси ўртасидаги муносабатлар душманлигича қолди[108]. Можаронинг сабабларидан бири 2006-йилда Виктор Юшченконинг РосУкренерго компаниясига газ етказиб беришни қайта бошлагани эди. Ўшанда бу компания Дмитрий Фирташга — 45 %, Юшченколар оиласига — 27 % ва Россиянинг „Газпром“ компаниясига тегишли эди. 2007-йилда Тймошенко Россиядан Украинага газ етказиб бериш бўйича тўғридан-тўғри шартнома тузишни талаб қилган. 2008-йилда икки бош вазир газ воситачиларини йўқ қилиш бўйича Меморандум имзолаган эди[109]. У 2009-йил феврал ойининг бошида „кейинги президентлик сайловлари учун сайлов кураши деярли бошланганини“ таъкидлади[110].

2010-йил Президент сайлови

Юлиа Тймошенко Европа халқ партияси конгрессида. Бонн. 2009-йил 9-декабр.

Тймошенко 2010-йилги Украина президентлигига номзод эди[111], лекин бу сайловда Виктор Януковичга ютқазди (Тймошенко сайловнинг иккинчи ва охирги босқичида 45,47 % овоз олди, рақибидан 3 % кам)[112].

Агар Тймошенконинг Иккинчи ҳукумати сақланиб қолмаса, 2010-йил 22-февралда Тймошенко парламент мухолифатига киришини айтди. 2010-йил 3-мартда Украина парламенти иккинчи Тймошенко ҳукуматига ишончсизлик тўғрисида қарор қабул қилди, унда вазирлар маҳкамаси истеъфога чиқарилди, унда 450 депутатдан 243 нафари[113] ёқлаб овоз берди (жумладан, Блокнинг етти нафар депутати[114]). (Бош вазир Тймошенконинг ўзи 2010-йил 1-мартда овоз беришни талаб қилган эди) 2010-йил 2-мартда коалиция аллақачон парламентдаги кўпчиликни йўқотган эди. 3-март куни овоз беришдан олдин Бош вазир Тймошенко яна шундай деди: „Агар бугун ҳукуматни ишдан бўшатиш тўғрисида қарор қабул қилинса, худди ўша пайтда ҳукуматимиз кабинетни тарк этади. Бизнинг сиёсий кучимиз мухолифатга ўтади“. Тймошенко Вазирлар Маҳкамасининг қулашида Литвин блоки ва "Бизнинг Украина, жумладан фраксия позициясини эълон қилган „Бизнинг Украина“ етакчисини айблади. Тймошенко 2010-йилнинг 4-мартида бош вазирликдан истеъфога чиқди[115]. БЮТ аъзоси Александр Турчинов 2010-йил 4-мартда янги ҳукумат тузилгунга қадар бош вазирлик вазифаларини бажариш ҳуқуқига эга эди. 2010-йил 9[116] ва 15-март кунлари Тймошенко „барча миллий ватанпарвар кучларни“ Януковичга қарши бирлашишга чақирди. 16-мартда БЮТни ўз ичига олган соя ҳукумати ташкил этилди. 2010-йил 10-майда Украинани ҳимоя қилиш халқ қўмитаси тузилди, унинг вакилларидан бири Тймошенко эди. Тймошенко 2010-йилда Украина-Россия ҳарбий-денгиз базаси табиий газ бўйича келишувга қарши эди, чунки у келишув Украинанинг миллий манфаатларига зарар етказади, деб ҳисоблайди.

Тймошенко ва Михаил Саакашвили. 2010-йил сентабр.

2011-йил Тймошенкога қарши суд ва қамоқ ва бошқа жиноий ишлар

Тймошенко ва канслер Ангела Меркел 2011-йил март ойида Брюсселда бўлиб ўтган Европа Халқ партияси саммитида. АҚШ сенатори Жон Маккейн ва Европа халқ партияси президенти Уилфрид Мартенс Тймошенкони ушбу тадбирга расман таклиф қилганидан сўнг, Украина Бош прокуратураси Тймошенкога қўйилган мамлакатга чиқиш тақиқини бекор қилди[117].

2010-йил май ойида Украина Бош прокуратураси Юлиа Тймошенкога нисбатан бир қатор жиноий ишларни қўзғатди, бу эса унинг нормал сиёсий фаолияти ва Ғарбдаги иттифоқчиларига халқаро саёҳат қилишига тўсқинлик қилди. Европарламент Янукович ҳукуматини Тймошенкони таъқиб қилиш, шунингдек, „Газ иши“ ва унга ва унинг вазирларига қарши бошқа ишлар бўйича жиноий жавобгарликка тортишда қораловчи резолюция қабул қилди[118]. 2011-йил 24-июнда „газ иши“ бўйича 2009-йилда Россиянинг „Газпром“ газ компанияси билан Украинага табиий газ етказиб бериш бўйича тузилган шартнома бўйича суд бошланди. Тймошенкога ҳокимиятни суиистеъмол қилиш ва давлат маблағларини ўғирлаш айби қўйилган, чунки суд келишувни мамлакат учун иқтисодга зид ва суиистеъмол деб топди[119].

2009-йил январида Россия билан тузилган табиий газ импорти бўйича шартнома бўйича мансаб ваколатини суиистеъмол қилганликда айбланган Тймошенко устидан суд жараёни 2011-йил 24-июн куни Киевда бошланган[120]. Тймошенконинг иккинчи ҳукумати собиқ амалдорларига нисбатан ҳам бир қатор жиноий ишлар очилган[121]. Украина президенти Виктор Януковичнинг сўзларига кўра, бу ишлар Украинадаги коррупсияга қарши кураш учун беғараз қилинган. Собиқ президент Виктор Юшченко суд жараёнида Тймошенкога қарши кўрсатма берган ва уни „оддий суд жараёни“ деб атаган[122]. АҚШ, Россия, Буюк Британия, Германия, Италия, Испания ва бошқа Европа давлатлари баёнотларида, Европа Иттифоқи, НАТО, Европа Халқ партияси баёнотларида; ва Транспаренcй Интернатионал, Фреэдом Ҳоусе, Амнестй Интернатионал ва Ҳуман Ригҳц Wатч каби инсон ҳуқуқлари ташкилотлари баёнотларида Тймошенкога қарши суд жараёни „сиёсий таъқиб“ деб аталган[123]. Судланганидан кейин Тймошенко ўнта жиноий ҳаракат бўйича жиноий тергов қилинди. Украина прокурорлари Тймошенко бундан ҳам кўпроқ жиноий ҳаракатлар содир этганини даъво қилмоқда.

2011-йил июл ойи бошида Украина хавфсизлик хизмати (СБУ) Украина Бирлашган Энергия Тизимлари (1996-йил) томонидан Россияга 405,5 миллион доллар эвазига товарлар етказиб берилмагани бўйича янги жиноий иш очди. СБУ Россия бу суммани Украина Давлат бюджетига талаб қилиши мумкинлигини таъкидламоқда (бу жиноий иш Россияда 2005-йил декабр ойида вақт ўтиши сабабли ёпилган)[45].

2011-йил 11-октябрда суд Тймошенкони мансаб ваколатини суиистеъмол қилишда айбдор деб топди ва уни етти йилга озодликдан маҳрум қилди, қамоқ муддати давомида сайланган лавозимларга киришишни тақиқлади ва давлатга 188 миллион доллар тўлашга мажбур қилинди[124]. У 2009-йилда „Нафтогаз“га Россия билан газ шартномасини имзолашга буйруқ бериб, бош вазир сифатида ўз ваколатларини ошириб юборганликда айбланган Тймошенко 2011-йил 24-октабрдаги ҳукмни Сталиннинг Буюк Террорига қиёслаган ҳукм устидан шикоят қилди.

Украинада 2001-йил 24-октабрда Тймошенкога қарши давлат маблағларини ўзлаштириш ва солиқ тўлашдан бўйин товлаганлик айбловлари бўйича жиноий иш қайта очилган. 2011-йил 4-ноябрда Украина солиқ полицияси унга нисбатан жиноий иш қўзғатди. У 2011-йил 10-ноябрда ушбу ишлар учун айбланган[125][126]. Тймошенко 2011-йилнинг 8-декабрида Украина суди уни „Украина Унитед Энергй Сйстемс“ компанияси томонидан солиқ тўлашдан бўйин товлаш ва давлат маблағларини ўғирлаш (1996—2000-йиллар) бўйича тергов доирасида номаълум ҳибсга олишга қарор қилганидан сўнг (қамоқхонада) қайта ҳибсга олинган эди. Яна Европа Иттифоқи бундан хавотир билдирди[127].

2011-йил 23-декабрда Тймошенко мансаб ваколатини суиистеъмол қилганликда айбланиб, ҳукм устидан шикоят қилишдан маҳрум бўлди[128]. У ва унинг адвокатлари[128] „Бугун Украинада суд тизими ва адолат умуман мавжуд эмас“ деб апелляция жараёнини бойкот қилган эди[129]. Тймошенко суд ҳукмига устунлик берган Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа судига шикоят қилди[130]. 2011-йил 30-декабрда Тймошенко Харковдаги Качанивска колониясига ўтказилди[131][132].

2012-йил январ ойи бошида Тймошенконинг турмуш ўртоғи Александр Тймошенко ўтган йил охирида сўраган Чехия Республикасидан бошпана олди[133][134].

2012-йил апрел ойи бошида Бош прокуратура Тймошенко ва собиқ бош вазир Павло Лазаренконинг 1996-йилда донецклик тадбиркор Александр Момотнинг ўлдирилишига алоқадорлиги эҳтимолини текширишни бошлади

2012-йилнинг 19-апрелида Харковда Украина Бирлашган Энергия Тизимлари давлат маблағларини ўзлаштирганликда айбланган суд жараёни бошланди[45][135]. Тймошенко соғлиғи билан боғлиқ муаммолар борлигини айтиб, судда иштирок этишдан бош тортди[135]. Кейин Тймошенко ўз хоҳишига қарши Качанивска қамоқхонасидан касалхонага кўчирилди ва у ерда 20-апрел куни очлик эълон қилди. У очликни 2012-йил 9-майда тугатди 2012-йил 9-майдан бошлаб у умуртқа поғонаси чурраси ташхиси қўйилгач, шифохонада даволанди[136][137].

Украина Олий суди 2012-йил 29-августда Тймошенкога нисбатан чиқарилган ҳукмни ўз кучида қолдирди

2012-йил 29-октябрдан 16-ноябргача Тймошенко 2012-йил октябр ойида бўлиб ўтган Украина парламент сайловларида овозлар сохталаштирилганига норозилик билдириб, яна очлик эълон қилди[138][139].

Бирлашган Ватан мухолифати Тймошенкони 2012-йил 7-декабрда 2015-йилда бўлиб ўтадиган Украина президентлигига номзод сифатида кўрсатди[140]. 2013-йил 14-июнда унинг партияси қурултойи уни 2015-йилги Украина президентлиги сайловида ўз номзоди сифатида кўрсатиш тўғрисида қарор қабул қилди[141].

2013-йилнинг 18-январида Тймошенко 1996-йилда тадбиркор ва депутат Евгений Шчербан, унинг рафиқаси ва яна икки кишининг ўлдирилишида гумон қилинаётгани ҳақида хабар олди. 2013-йил май ойида Шчербан қотиллиги иши тўхтатилди[142].

2013-йилнинг 25-ноябридан 6-декабрига қадар (Евромайдон намойишлари пайтида) Тймошенко 6-декабр куни „Президент Януковичнинг ДCФТАни имзолашни истамаслигига“ норозилик сифатида яна очлик эълон қилди[143][144][145].

Шикоят қилиш

Юлиа Тймошенко. 2011-йил.

2011-йил 24-октябрда Тймошенко „газ иши“ бўйича Киэвнинг Печерск туман судининг қарорига апелляция берди[146]. 1-декабр куни Киев апелляция суди ишни кўришни бошлади. Тймошенконинг ўзи соғлиғи боис суд залида бўлмаган[147]. Суд мажлисидан сўнг судя Олена Ситайло тез ёрдам чақиришга мажбур бўлди ва шифохонага ётқизилди. 2011-йил 13-декабрда Киев апелляция суди суд мажлисини давом эттирди. Кейинги барча суд мажлислари Тймошенконинг иштирокисиз ўтди. Апелляция шикояти кўриб чиқилишидан бир кун олдин судялар ҳай’ати ўзгартирилди: биринчи суд мажлисидан бир кун олдин бош судя Ситайло тайинланди; бошқа судялар суд мажлисига бир неча кун қолганда тайинланган[148]. Шундай қилиб, судялар 84 варақдан иборат иш журналини ўрганишга улгурмади. Охир-оқибат, Тймошенконинг ҳимоячиси суд мажлисини бойкот қилди[149].

2011-йил 23-декабрда Киев апелляция суди Печерск судининг ҳукмини тўлиқ қўллаб-қувватлаган қарор чиқарди. Судялар „газ иши“ бўйича судгача бўлган тергов ёки суд жараёнида ҳеч қандай қонунбузарлик аниқламади, бу эса Тймошенконинг ҳимоячиси даъволарини бекор қилди[150].

Кассация

2012-йил 26-январда Тймошенконинг ҳимояси фуқаролик ва жиноий ишлар бўйича Олий ихтисослаштирилган судга „газ иши“ ҳукми юзасидан кассация шикоятини тақдим этди[151]. 2012-йил 16-августда 7 ойлик кечикишдан сўнг ишни Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа судига топширишга тўсқинлик қилгандан сўнг, юқорида тилга олинган суднинг судялар ҳай’ати ишни кўриб чиқишни бошлади. Ҳай’ат 21-август куни ишни кўриб чиқишни тугатди ва қарор қабул қилиш учун ҳакамлар ҳай’ати хонасига йўл олди. Суднинг 2012-йил 29-августдаги қарорида собиқ бош вазир Юлиа Тймошенконинг „газ иши“ бўйича ҳимоясига берган шикояти қаноатлантирилмаслиги айтилган[152].

2014-йил қамоқдан озод қилиниши

Тймошенконинг Евромайдондаги нутқи. Киев. 2014-йил 22-феврал.

Украинада юз берган 2014-йилги инқилобидан сўнг, 2014-йил 21-февралда парламент 310-54 овоз билан унинг озод этилиши учун овоз берди[153]. Бунинг учун парламент аъзолари Тймошенкога айблов эълон қилинган моддани жиноий ҳисобдан чиқаришди ва уни БМТнинг коррупсияга қарши конвенсиясининг 19-моддасига мувофиқлаштирдилар. Бу эса тегишли суд қарори билан Тймошенкони зудлик билан озод қилиш имконини бериши мумкин эди. Бироқ Виктор Янукович Киевда 80 дан ортиқ одамнинг ўлимига сабаб бўлган йирик шиддатли тўқнашувлардан сўнг[153][154] қонун лойиҳасини имзоламай туриб, мамлакатни тарк этди. 2014-йил 22-февралда Олий Рада 322 овоз билан Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа суди қарори ва Европа Кенгаши Вазирлар қўмитасининг тегишли қарори асосида қарор қабул қилди[155][156][157][158]

2014-йилги президентлик сайловларида Тймошенко учун овозларнинг фоизи

2019-йилги президентлик сайлови

Юлиа Тймошенко Украинанинг янги президентининг фраксиялар раҳбарлари билан. 2019-йил 21-майдаги учрашув.

2018-йил 20-июн куни Тймошенко 2019-йилда бўлиб ўтадиган Украина президентлик сайловларида иштирок этишини эълон қилди[159]. У 2019-йил бошигача сўровларда кучли фаворит эди[160]. Сайловга икки ҳафта қолганда номзод Сергей Тарута сайловолди ташвиқоти жамоаси Тймошенконинг сайловолди саъй-ҳаракатларини қўллаб-қувватлашга ваъда берди (аммо унинг номи сайловдан чиқиш муддати ўтиб кетган бўлса-да, сайлов бюллетенидан олиб ташланмади)[161].

2019-йил 8-феврал куни президентликка янги номзод Юлиа Тймошенко билан бир хил фамилия ва бош ҳарфлар билан рўйхатга олинди — фраксиядан ташқари халқ депутати Юрий В. Тймошенко[162] эди[163]. Сайловчилар, айниқса, ёши улуғ инсонлар бюллетенда хатога йўл қўйсин, деган ниятда бу атайин қилинган эди. Юлиа Тймошенконинг ўзи буни П.Порошенконинг „ифлос“ ҳаракати деб атади[164].

Сайлов кампанияси бошланишидан анча олдин Тймошенко сўровлар бўйича етакчи бўлган[165]. Вазият Володимир Зеленскийнинг янги йилда президентликка номзодини қўйиш нияти ҳақида эълон қилганидан кейин ўзгарди, шундан сўнг айнан Зеленский 2019-йил январ ойи охирида Тймошенкони ортда қолдириб, рейтинг орттира бошлади. Кейинчалик, бутун сайлов кампанияси давомида Тймошенко ҳозирги президент Пётр Порошенко билан биргаликда рейтингда 2-3 ўринларни бўлишди[166].

Сайловнинг биринчи босқичи 2019-йил 31-март куни бўлиб ўтди. Тймошенко 13,4 фоиз овоз билан актёр Владимир Зеленский (30,2 фоиз) ва амалдаги президент Пётр Порошенкодан (15,9 фоиз) кейин учинчи ўринни эгаллади[160]. У мағлубиятини тан олган бўлса-да, Порошенкони натижаларни манипуляция қилишда айблади[167].

2019-йилги парламент сайловларида у 8,18 % овоз ва парламентдаги 26 ўрин билан учинчи ўринни эгаллаган „Ватан“ партиясини бошқарган ва Порошенко бошчилигидаги Европа бирдамлиги рўйхатини (8,10 %) ортда қолдирган[168].

2022-йил Россиянинг Украинага бостириб кириши

2022-йил феврал ойининг охирида Франсиянинг Франcе24 ахборот канали Тймошенко НАТО ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотини Украина ҳаво ҳудудини ёпиш ва Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг тинчликпарвар кучларини ўз мамлакатига жойлаштириш орқали Украинани ҳимоя қилишга чақиргани ҳақида хабар берди[169]. 2022-йил апрел ойи бошида "Озод Европа" радиоси Тймошенконинг Россия босқинига оид қўшимча изоҳларини эълон қилди. Хабар қилинишича, у „Владимир Путин Совет Иттифоқини қайта тиклаш бўйича тарихий миссияси борлигига чуқур ишонади“. Бу амбиция бошқа Шарқий Европа давлатлари учун хавф туғдириши мумкин. „Украинанинг НАТОга аъзолиги энг кучли кафолатдир, кучли армияга эга бўлишдан кейин иккинчи ўринда Украина мустақиллиги НАТОнинг ҳимоясига боғлиқ. НАТО Россия Федерациясининг Украинани босиб олишга уринишларини бир зарбада ва бутунлай тўхтата олади“[170].

2022-йил 1-мартда Тймошенко Охматдит болалар шифохонасини ўз назоратига олди. Тймошенко муассасага дори-дармон ва зарурий буюмларни совға қилди. Тймошенко, шунингдек, касал болаларни Киев ва минтақадан олиб чиқиб кетишда, хорижда ва мамлакатнинг ғарбий вилоятларида даволаниш ва тиббий ёрдамни давом эттиришга ёрдам берди.

Тймошенко аҳолининг заиф гуруҳлари ва Украина ҳарбийларига ёрдам бериш учун „Баткившчина“ ВО гуманитар ёрдам марказини яратди.

2022-йил 31-май куни Юлиа Тймошенко Роттердамда бўлиб ўтган Европа халқ партияси конгрессида нутқ сўзлади. Тймошенко йиғилганларни Украинанинг Европа Иттифоқи ва НАТОга аъзо бўлишига ҳар томонлама ҳисса қўшишга чақирди. Шунингдек, ташриф чоғида Тймошенко соғлиқни сақлаш ва озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича Европа комиссари Стелла Кириакидис билан Украинадаги гуманитар вазият ва глобал озиқ-овқат хавфсизлиги масаласини муҳокама қилди. Бундан ташқари, Тймошенко Украинадаги вазиятни бюджет бўйича Европа комиссари Ёханнес Хан, ЭПП президенти Доналд Туск ва Европа парламенти раҳбари Роберта Мецола билан муҳокама қилди.

2022-йил июн ойида Тҳе Даилй Телеграпҳ газетасига берган интервюсида Тймошенко дипломатик саъй-ҳаракатлар урушда қандайдир таъсир кўрсатишини ва Украина урушни „тугатиш“ учун „ҳарбий қудратга“ эга эмас деган фикрларни рад этди[171].

Тймошенко ўз мамлакатиниЕвропа Иттифоқига (ЕИ) аъзо давлат бўлишини истайди, шу билан бирга бунга Россия қарама-қаршилик кўрсатаётганидан хавотир билдирди[172][173] : "Мен ҳам Европа Иттифоқи, ҳам Россия билан муносабатларимизда мувозанатни топишимиз учун ўз манфаатларимизни ҳимоя қилишга ҳаракат қиламан… "[172] деган эди. Тймошенко Украинанинг НАТОга қўшилишини қўллаб-қувватлаб, Украинанинг „барча мавжуд хавфсизлик тизимларидан ташқарида бўшлиқда“ қолаётган „ноқулай“ мамлакат бўлишини айтди[172]. Тймошенконинг сўзларига кўра, Украинанинг ҳар қандай жамоавий хавфсизлик тизимига қўшилиши масаласи „фақат референдум орқали ҳал қилинади“[174]. Тймошенко Европа Иттифоқи билан яқин муносабатларни, жумладан, Украина ва ЕИ ўртасида эркин савдо ҳудудини яратишни[175] ва кейинчалик Европа Иттифоқига тўлиқ аъзоликни қўллаб-қувватлайди[176]. Тймошенконинг сўзларига кўра, „Европа лойиҳаси ҳали якунига етмаган. У тугалланмаган, чунки унда Украинанинг тўлиқ иштироки йўқ“[177]. У Украинанинг ички ишларига хорижий аралашувга қарши: „Украинанинг ўз суверен ҳуқуқларини рўёбга чиқариши, замонавий сиёсий давлатни шакллантириши ҳеч кимга қарши қаратилган сиёсат сифатида баҳоланиши мумкин эмас“[178] деган эди. Тймошенко Россия Қора денгиз флотининг Украинадаги ижара шартномасини кенгайтиришни истамайди ва шундай деди: „Украина Конституциясида Украинада хорижий ҳарбий базаларни жойлаштириш мумкин эмаслиги аниқ белгиланган ва бу конституциявий банд давлат хавфсизлигининг асосидир“[179]. У шунингдек, ҳақиқий фуқаролик жамиятини қуриш"ни демократияга ёрдам беришнинг энг яхши усули деб ҳисоблайди[180][181].

Президентлик сайловлари

Сайлов Партия Биринчи давра натижаси Иккинчи давра натижаси
Овозлар % Натижа Овозлар % Натижа
2019-йил[182] Баткившчйна 2,532,452 13.40 % Учинчи — — —
2014-йил[183] Баткившчйна 2,310,050 12.81 % Иккинчи — — —
2010-йил[184][185] Баткившчйна 6,159,810 25.05 % Иккинчи 11,593,357 45.47 % Бой берилган

Оила ва шахсий ҳаёт

Юлиа Тймошенконинг онаси, Людмила Мйколайивна Телеҳина (туғилган Нелепова) 1937-йил 11-августда Днепропетровскда туғилган[10]. Унинг отаси Володимир Абрамович Хрихян 1937-йил 3-декабрда Днепропетровскда туғилган. Совет паспортида унинг фуқаролиги латвиялик эканлиги кўрсатилган[10]. Унинг онаси 1909-йилда туғилган Мария Ёсйпивна Хрихян эди[10].

Украина оммавий ахборот воситалари Тймошенконинг насл-насаби ҳақидаги тахминларни эълон қилди. Баъзи гипотезаларда илмий далиллар йўқ (масалан, „Григян“ фамилиясининг арманлардан келиб чиқиши ҳақидаги фараз)[186][187] ёки салбий ҳолат яратиш учун мўлжалланган бўлиши мумкин[188], лекин унинг алоқа вазири 2005-йилда унинг келиб чиқишини ярим яҳудий, ярим арман деб таърифлаган эди[189].

Мукофотлар

  • Москва Патриархиясининг Украина православ черковининг Буюк шаҳиди Авлиё Варвара ордени (1998)
  • Дунёдаги учинчи энг кучли аёл, Форбес журнали рейтинги (июл, 2005)[64]
  • Полшанинг Криница-Здрож шаҳрида бўлиб ўтган Халқаро иқтисодий форумда „Марказий ва Шарқий Европада йил одами“ мукофоти (2005-йил сентябр)[190]
  • Кранс Монтана форумининг йиллик сессиясида (2005-йил декабр) самарали бошқарув ва коррупсияга қарши кампания учун „Прих де ла фондатион Cранс Монтана“ мукофоти[191][192]
  • Франсиянинг „Политиқуэ интернатионале“ журнали томонидан „Сиёсий жасорат учун“; Бу журналнинг сўнгги 25 йиллик тарихида украиналик номзодга берилган биринчи мукофот эди (2007-йил март)[193]
  • Демократия ривожига қўшган ҳиссаси учун Америка нодавлат ташкилоти Консерватив сиёсий ҳаракатлар конференсияси томонидан мукофот. (2007-йил март)
  • Луганскдаги кўмирчилар кунида „Шахтёрска Слава“ мукофоти (2008)[194]
  • Қуддус православ черковининг Тймошенкога Қуддус Патриархи Теофилос ИИИ томонидан берилган Муқаддас мақбара ордени (2008-йил октябр)
  • Украина Апостол Патриархи Филаретдан ИИ даражали Авлиё Эндрю биринчи чақириқ ордени (Киев Патриархиясининг Украина православ черковининг олий черков мукофоти) (2011)
  • Папа Бонифас ВИИИ халқаро мукофоти (2012-йил октябр). (Мукофотни олган биринчи шахс Рим папаси Иоанн Павел ИИ эди)[195]
  • Каталония демократик иттифоқи партияси томонидан демократия ва эркинликни ҳимоя қилиш ҳамда Украинада қонун устуворлигини тиклаш учун курашга қўшган ҳиссаси учун Мануэл Карраско Формигуэра медали (2013-йил июл)[196]
  • 2014-йилнинг 18-октябр куни Хмелницкийда журналистлар Юлиа Тймошенкога Яков Ҳалчевский номидаги „Украинада давлат қурилишида демократия ва аскетизм ривожига қўшган катта ҳиссаси учун“ мукофотини топширди. „Баткившчина“ раҳбари 2011-йилда ушбу мукофотга сазовор бўлган. Диплом Юлиа Тймошенкога Печерск судида топширилган, мукофот эса 2014-йилда журналистлар томонидан Яков Галчевскийнинг „Қизил босқинчиларга қарши“ китобига киритилган[197]

Тймошенко ҳақида ҳужжатли филмлар

  • 2009-йил — „Юлиа“ — Американинг „Cоппола Продуcтионс“ киностудияси[198].
  • 2011-йил — НАТО Парламент Ассамблеяси делегатларига кўрсатилган ҳужжатли филм (25 дақиқа). 2011-йил 8-октябр[199].

Манбалар

  1. ↑ „НАТЎс Украине чалленге Украинианс wант мембершип, бут обстаcлес абоунд“. www.броокингс.эду (6-июн 2019-йил).
  2. ↑ 2,0 2,1 „100 мост поwерфул wомен ин тҳе wорлд“. Форбес. 2006-йил 11-январда асл нусхадан архивланган.
  3. ↑ „Украиниан Супреме Cоурт реҳабилитатес Жулиа Тймошенко“. Вестниккавказа (24-июн 2014-йил). 8-март 2021-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-август 2022-йил.
  4. ↑ „Эуропеан Cоурт дисcонтинуэс эхаминатион оф сеcонд cасе броугҳт бй формер Украиниан Приме Министер Тймошенко“. ЭCҲР Пресс Релеасе (22-январ 2015-йил).
  5. ↑ „Тҳе wоман ин а wҳите дресс, Мастер'с тҳесис“ (2018).
  6. ↑ „Украине элеcтион: Cомедиан леадс пресидентиал cонтест“. ББC (1-апрел 2019-йил).
  7. ↑ „Фракция Тимошенко перешла в оппозицию“. правда.cом.уа (13-ноябр 2019-йил).
  8. ↑ „Азери репортер пестерс Юлиа Тимошенко абоут беинг Армениан". Сите "Украйинска Правда“. Армениандиаспора.cом (27-декабр 2004-йил). 29-март 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-октабр 2011-йил.
  9. ↑ Иванова. „Юлия Тймошенко“. Руссианелеcтион2008.блогспот.cом (12-ноябр 2007-йил). Қаралди: 11-октабр 2011-йил.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 Чобит'. „ЮЛІЯ ТИМОШЕНКО: І. РОДОВІД Ю. ТИМОШЕНКО (Юлия Тймошенко: [Парт] И. Анcестрй оф Ю. Тймошенко)“ (украинча). Макуҳа.инфо. 2010-йил 11-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-январ 2014-йил.
  11. ↑ „Анна Усик. Cлассматес wроте офф wорк ин матҳематиcс ат Жулиа Тймошенко. Неwспапер "Неwспапер ин Украиниан" № 1039, 09.06.2010. Cатегорй "Пеопле". Wебсите "Газета.уа"“. Газета.уа (8-июн 2010-йил). Қаралди: 11-октабр 2011-йил.
  12. ↑ „Говернмент портал: Жулиа Тймошенко гот аcқуаинтед wитҳ тҳе ачиэвеменц оф "тҳе Натионал Мининг Университй ин Днипропетровск"“. Кму.гов.уа (18-сентабр 2009-йил). Қаралди: 11-октабр 2011-йил.
  13. ↑ „Диссертатион оф Й. Тймошенко "Стате Регулатион оф тҳе тах сйстем"“. Нбув.гов.уа. 2014-йил 2-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  14. ↑ Тимошенко Ю. В. „Государственноэ регулированиэ налоговой системи: Диссертация на соисканиэ учёной степени кандидата экономических наук“. 1999. Националная библиотека Украини им. В. И. Вернадского
  15. ↑ ББC Неwс профиле
  16. ↑ 16,0 16,1 16,2 16,3 „Эурасиан Ҳоме Датабасес – Персоналитиэс – Тймошенко Юлия Володймйривна“. эурасианҳоме.орг (2010). 2012-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган.
  17. ↑ 17,0 17,1 17,2 „Алехандер Фидел. "Унсинкабле Тймошенко". Wеэклй "2000", № 3 (542), 21–27 Жануарй 2011“. 2000.нет.уа (28-январ 2010-йил). 2011-йил 3-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-октабр 2011-йил.
  18. ↑ 18,0 18,1 Украинеъс Голд-Плаитед Cомебаcк Кид, Радио Фреэ Эуропе/Радио Либертй (23 Септембер 2008)
  19. ↑ Варфоломеев. „Wилл Юлиа Тймошенко бе Украине'с фирст wоман приме министер?“. ПРИСМ, Волуме 4, Иссуэ 3. Тҳе Жаместоwн Фоундатион (6-феврал 1998-йил). 2006-йил 25-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4-феврал 2007-йил.
  20. ↑ Стафф Cоунтрй Репорт Украине, Интернатионал Монетарй Фунд (Оcтобер 1997)
  21. ↑ Украинеъс Тймошенко: 'гас принcесс', присонер, анд нехт пресидент? реутерс аccессед 26 Фебруарй 2022
  22. ↑ Море гас чаргес агаинст Тймошенко, Унитед Пресс Интернатионал (29 Марч 2012)
  23. ↑ „У.С. жудге тҳроwс оут 23 оф 53 cоунц агаинст Лазаренко (05/23/04)“. Укрwеэклй.cом (23-май 2004-йил). 29-октабр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  24. ↑ „Манй Чаргес Дроппед Агаинст Украине'с Эх-Премиэр“ (инглизча). РадиоФреэЭуропе/РадиоЛибертй. Қаралди: 1-октабр 2021-йил.
  25. ↑ Украиниан Олигарчс, Тҳе Украиниан Wеэк (29 Аугуст 2011)
  26. ↑ „"Юлия" – документальный фильм о Юлии Тимошенко“. ЁуТубе (25-январ 2013-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  27. ↑ Аccординг то Маттҳеw Брзезински (аутҳор оф „Cасино Мосcоw: А Тале оф Греэд анд Адвентуре он Cапиталисм’с Wилдест Фронтиэр“), ше „гаинед cонтрол овер неарлй 20 % оф Украинеъс гросс натионал продуcт, ан энвиабле поситион тҳат пробаблй но отҳер привате cомпанй ин тҳе wорлд cоулд боаст.“ Қуотед бй Жамес Меэк, "Тҳе миллионаире револутионарй, " Тҳе Гуардиан (26 Новембер 2004)
  28. ↑ „Юлиа (доcументарй бй Cоппола Продуcтион)“. Ёутубе.cом (25-январ 2013-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  29. ↑ „"100 ричест пеопле ин Украине" бй тҳе эхперц оф тҳе магазине "Фоcус" ин 2007“. Униан.нет (23-март 2007-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  30. ↑ Фото: Корреспондент. „Тҳе Голден Ҳундред: а cомплете лист оф тҳе ричест пеопле оф Украине“. Корреспондент.нет (7-сентабр 2010-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  31. ↑ Тарас Кузио. Cонтемпорарй Украине: Дйнамиcс оф Пост-Совиэт Трансформатион. М.Э. Шарпе, 1998 — 26-бет. ИСБН 978-0-7656-3150-3. Қаралди: 2016-йил 30-январ. 
  32. ↑ „CЕCУ1998 Пеопле'с Депутиэс элеcтед ин сингле-мандате cонституэнcиэс“. Cентрал Элеcтион Cоммиссион оф Украине. Қаралди: 22-январ 2016-йил.
  33. ↑ 33,0 33,1 „Пеопле'с депутиэс wҳо ҳаве лефт: Элеcтионс 29 Новембер 1998“. Cентрал Элеcтион Cоммиссион оф Украине. 2011-йил 7-июнда асл нусхадан архивланган.
  34. ↑ 34,0 34,1 34,2 Андерс Åслунд. Револутион ин Оранге: Тҳе Оригинс оф Украине'с Демоcратиc Бреактҳроугҳ. Cарнегиэ Эндоwмент фор Интернатионал Пеаcе, 2006 — 12-бет. ИСБН 978-0-87003-221-9. 
  35. ↑ 35,0 35,1 Сараҳ Wҳитморе. Стате Буилдинг ин Украине: Тҳе Украиниан парлиамент, 1990-2003. Тайлор & Франcис, 20 Май 2004 — 106-бет. ИСБН 978-0-203-39812-8. 
  36. ↑ 36,0 36,1 36,2 Тарас Кузио „4“, . Демоcратиc Револутион ин Украине: Фром Кучмагате то Оранге Револутион. Тайлор & Франcис, 13 Септембер 2013. ИСБН 978-1-317-99647-7. 
  37. ↑ Андреж Н. Лушнйcкй. Украине он Иц Меандеринг Патҳ Бетwеэн Эаст анд Wест. Петер Ланг, 2009 — 87-бет. ИСБН 978-3-03911-607-2. Қаралди: 2015-йил 7-ноябр. 
  38. ↑ МАРЙ МЙCИО. „Украине'с Депутй Премиэр Май Бе Оут, бут Ше'с Нот Доwн“. Артиcлес.латимес.cом (9-феврал 2001-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  39. ↑ „Тймошенко сайс ҳусбанд'с аррест ис тҳе ресулт оф политиcал прессуре он ҳер“. Кйивпост.cом (21-ноябр 2000-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  40. ↑ „"Юшченко бетраед Тймошенко" (соурcе ин Украиниан лангуаге)“. Правда.cом.уа (23-январ 2001-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  41. ↑ „Фебруарй 9 – ҳисториcал дате?“. Правда.cом.уа (9-феврал 2001-йил). Қаралди: 9-феврал 2001-йил.
  42. ↑ „Тернопільська обласна організація Батьківщина“. баткившчйна.те.уа. 15-май 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-август 2022-йил.
  43. ↑ Тҳе cоунтриэс оф тҳе формер Совиэт Унион ат тҳе турн оф тҳе тwентй-фирст cентурй: тҳе Балтиc анд Эуропеан статес ин транситион бй Иан Жеффриэс, ИСБН 978-0-415-25230-0 (2004), п. 536.
  44. ↑ АНАЛЙСИС-Руссиа финдс унликелй аллй ин Украинеъс Тймошенко, Реутерс (5 Оcтобер 2008)
  45. ↑ 45,0 45,1 45,2 „Тймошенко фаcес ет анотҳер инвестигатион“. Кйив Пост (5-июл 2011-йил). 11-июл 2011-йилда асл нусхадан архивланган.

    „Неw cриминал cасе ис филед агаинст Тймошенко“. УНИАН (13-октабр 2011-йил). Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.

    Ҳелен Фаwкес. „Украине эх-ПМ wаррант cанcеллед“. ББC Неwс (26-сентабр 2005-йил). Қаралди: 26-май 2010-йил.
  46. ↑ Грегорй Жоҳнсон. „Юлиа Тймошенко оф Украине“. РесоурcесФорЛифе.cом (21-ноябр 2008-йил). 26-май 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
  47. ↑ „США предупреждают Украину в связи с арестами оппозиции“. Инопресса (31-декабр 2010-йил).
  48. ↑ Иан Жеффриэс (2004) Тҳе cоунтриэс оф тҳе формер Совиэт Унион ат тҳе турн оф тҳе тwентй-фирст cентурй: тҳе Балтиc анд Эуропеан статес ин транситион, ИСБН 978-0-415-25230-0, п. 542.
  49. ↑ Тҳе cоунтриэс оф тҳе формер Совиэт Унион ат тҳе турн оф тҳе тwентй-фирст cентурй: тҳе Балтиc анд Эуропеан статес ин транситион бй Иан Жеффриэс, ИСБН 978-0-415-25230-0 (2004), п. 546.
  50. ↑ 50,0 50,1 Руссиан просеcуторс cанcел аррест wаррант фор Тймошенко, УА-Репортер (27 Септембер 2005)
  51. ↑ Реутерс. „Руссиа Дропс Чаргес Агаинст Украиниан“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (27-декабр 2005-йил). 22-июн 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-июл 2012-йил.
  52. ↑ „Украине оппоситион леадер инжуред“. ББC Неwс (29-январ 2002-йил). Қаралди: 5-октабр 2007-йил.
  53. ↑ Украине cоалитион борн ин чаос, ББC Неwс (11 Жулй 2006)
  54. ↑ „Тймошенко доэс нот регрет суппортинг Юшченко ин 2004“. Эн.фор-уа.cом (11-декабр 2009-йил). 2012-йил 8-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  55. ↑ Кҳокҳлова, Верониcа. „Неw Кидс он тҳе Блоc“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (26-ноябр 2004-йил). 6-ноябр 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-июл 2012-йил.
  56. ↑ Профиле: Виктор Юшченко, ББC Неwс (9 Оcтобер 2008)
  57. ↑ Украинеъс 'годдесс оф револутионъ, ББC Неwс (5 Деcембер 2004)
  58. ↑ 58,0 58,1 Катҳрйн Wестcотт. „Тҳе қуээн оф Украине'с имаге мачине“. ББC (4-октабр 2007-йил). „"Оранге принcесс", "Гас Принcесс", "Годдесс оф тҳе Револутион", тҳе "Принcесс Леиа оф Украиниан политиcс", "а Славиc Жоан оф Арc" – ҳер ниcкнамес овер тҳе еарс ҳаве аcқуиред мйтҳологиcал пропортионс.“.
  59. ↑ „Юлиа Тймошенко“. Тҳе Мосcоw Тимес виа тҳе интернет арчиве. 21-феврал 2014-йилда асл нусхадан архивланган.
  60. ↑ Марк МаcКиннон. „Пеаcе деал тҳат фреэс Юлиа Тймошенко а ҳарш блоw то Украине'с Пресидент“. Тҳе Глобе анд Маил (21-феврал 2014-йил). Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
  61. ↑ „Тймошенко Аппоинтед, Намес Реформист Cабинет“. Тҳе Мосcоw Тимес. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  62. ↑ Пресидент Юшченко Аппоинц тҳе Неw Приме Министер анд Мемберс оф Ҳер Cабинет, Эуропеан Парлиамент (4 Фебруарй 2005)
  63. ↑ „CЕC: Турчйнов тҳинкс Юшченко ремовед Тймошенко то усе тҳе административе ресоурcе“. Украиниан Правда (28-сентабр 2005-йил). Қаралди: 28-сентабр 2005-йил.
  64. ↑ 64,0 64,1 МаcДоналд, Элизабетҳ; Чана Р. Счоэнбергер. „Тҳе 100 Мост Поwерфул Wомен“. Форбес (28-июл 2005-йил). Қаралди: 5-октабр 2007-йил.
  65. ↑ „Тҳе 100 Мост Поwерфул Wомен“. Форбес (31-август 2006-йил). 5-октабр 2006-йилда асл нусхадан архивланган.
  66. ↑ „ТЙМОСҲЕНКО БЕCАМЕ А МАН ОФ ТҲЕ ЕАР“. Правда.cом.уа. Қаралди: 8-сентабр 2005-йил.
  67. ↑ Зинченкўс бомбшелл, Кйив Пост (7 Септембер 2005)
  68. ↑ Олександр Зинченко талкс, Кйив Пост (21 Деcембер 2005)
  69. ↑ Оранге Револутион ин турмоил, ББC Неwс (8 Септембер 2005)
  70. ↑ „CЕC: Тҳе статемент бй Юшченко он тҳе Маидан он тҳе оccасион оф Индепенденcе Дай“. Украиниан Правда (24-август 2005-йил). Қаралди: 24-август 2005-йил.
  71. ↑ Украине леадер саcкс говернмент, ББC Неwс (8 Септембер 2005)
  72. ↑ Стате-Буилдинг: А Cомпаративе Студй оф Украине, Литҳуаниа, Беларус, анд Руссиа бй Стате-Буилдинг: А Cомпаративе Студй оф Украине, Литҳуаниа, Беларус, анд Руссиа, Cентрал Эуропеан Университй Пресс, 2007, ИСБН 978-963-7326-90-5, п. 184.
  73. ↑ Украине: А Пост-Оранге Револутион Политиcал Тимелине, Радио Фреэ Эуропе/Радио Либертй (21 Марч 2006)
  74. ↑ Сливка, Андрей. „Биттер Оранге“. Тҳе Неw Ёрк Тимес Магазине (1-январ 2006-йил). Қаралди: 29-июл 2012-йил.
  75. ↑ „Ин Украине, олд wҳифф оф сcандал ин неw региме“. Артиcлес.чиcаготрибуне.cом (27-сентабр 2005-йил). 2013-йил 15-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  76. ↑ „Украине пресидент лашес оут ат оустед ПМ“. Усатодай30.усатодай.cом (13-сентабр 2005-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  77. ↑ „Украиниан эх-ПМ сламс дисмиссал“. ББC Неwс (9-сентабр 2005-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  78. ↑ 78,0 78,1 „Украине'с Эх-Премиэр Сплиц Wитҳ Ҳер Партнер“. Wашингтонпост.cом (10-сентабр 2005-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  79. ↑ „CЕC: Тҳе Супреме cоурт пут тҳе поинт ин тҳе cасе оф Тймошенко ин 2005. ДОCУМЕНТ“. Cенсор Нет (27-октабр 2011-йил). Қаралди: 27-октабр 2011-йил.
  80. ↑ „CЕC: Тҳе орбит оф тҳе говернмент оф Юлиа Тймошенко“. Украиниан Правда (21-декабр 2007-йил). Қаралди: 21-декабр 2007-йил.
  81. ↑ 81,0 81,1 Украине леадерс жостле фор поwер, ББC Неwс (27 Марч 2006)
  82. ↑ Тимелине: Украине, ББC Неwс (ласт упдатед 26 Оcтобер 2009)
  83. ↑ Украине аллиэс 'агреэ cоалитионъ, ББC Неwс (21 Жуне 2006)
  84. ↑ Украине cоалитион деал cонфирмед, ББC Неwс (22 Жуне 2006)
  85. ↑ „Руссиа'с Путин сайс cомфортабле wитҳ Украине'с Тймошенко“. Кйив Пост (2009-йил 20-ноябр). 2011-йил 17-февралда асл нусхадан архивланган.
  86. ↑ „Путин гивес Украине а бреак он гас деал“. Кйив Пост (2009-йил 20-ноябр). 2009-йил 24-ноябрда асл нусхадан архивланган.
  87. ↑ {{Веб манбаси}} андозасидан фойдаланишда сарлавҳа= параметрини белгилашингиз керак. „{{{титле}}}“ (ук). cвк.гов.уа (2007-йил 30-сентябр). Қаралди: 11-ноябр 2015-йил.
  88. ↑ Раҳдер, Карл (8-октабр 2007-йил), „Тймошенко он Топ“, ИСН Сеcуритй Wатч{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат ()
  89. ↑ „Оранге блоc эдгес то полл виcторй“. ББC Неwс (3-октабр 2007-йил). Қаралди: 26-август 2006-йил.
  90. ↑ „Тҳе Юлиа Тймошенко Блоc анд Оур Украине – Пеопле'с Селф-Дефенсе гет тҳе мажоритй. Соcиалист Партй оф Украине доэс нот пасс“. Неwсру.уа (1-октабр 2007-йил). 2015-йил 18-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2-октабр 2007-йил.
  91. ↑ „Украиниан Парлиамент Cонтинуэс Шифт Тоwардс Юшченко“ (русча). Корреспондент (15-октабр 2007-йил). Қаралди: 15-октабр 2007-йил.
  92. ↑ „Парлиамент намед Тймошенко ас тҳе Приме Министер оф Украине“ (русча). Корреспондент (18-декабр 2007-йил). Қаралди: 18-декабр 2007-йил.
  93. ↑ Премиэр сурвивес но cонфиденcе воте, Даилй Эхпресс (11 Жулй 2008)
  94. ↑ „Украине ПМ Аccусед оф 'Ҳигҳ Треасон'“. Тҳе Неw Ёрк Сун (19-август 2008-йил). 2018-йил 23-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-феврал 2011-йил.
  95. ↑ „Тймошенко кеэпс силент он Георгиа. Немйриа такес тҳе блоw“. Украинска Правда (14-август 2008-йил). Қаралди: 14-август 2008-йил.
  96. ↑ „Тймошенкўс спокесперсон ҳас рефутед ҳер Георгиан суппорт“. Украинска Правда (14-август 2008-йил). Қаралди: 14-август 2008-йил.
  97. ↑ „Неwслеттер фор тҳе интернатионал cоммунитй провидинг виэwс анд аналйсис фром тҳе Блоc оф Юлиа Тймошенко (БЮТ)“. Блоc Юлиа Тймошенко (8-сентабр 2008-йил). 29-октабр 2008-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-сентабр 2008-йил.
  98. ↑ „Балоҳа: Тймошенко нот Ортҳодох, ше праcтиcес анотҳер фаитҳ“. УНИАН (29-июл 2008-йил). Қаралди: 29-июл 2008-йил.
  99. ↑ „Балоҳа: Тймошенко промисед Путин нот то суппорт Украине'с жоининг НАТО МАП“. УНИАН (16-июл 2008-йил). Қаралди: 16-июл 2008-йил.
  100. ↑ „Балоҳа аccусес Тймошенко оф делиберате дестройинг cоалитион УНИАН“ (10-апрел 2008-йил). Қаралди: 10-апрел 2008-йил.
  101. ↑ „Балоҳа cаллс он то саcк Министерс фром говернмент'с эcономиc блоc“. УНИАН (15-апрел 2008-йил). Қаралди: 15-апрел 2008-йил.
  102. ↑ „Тймошенко 'cалмс доwн' Балоҳа сайинг ҳис чиэф муст нот бе cонcернед“. Украиниан Индепендент Информатион Агенcй (1-сентабр 2008-йил). Қаралди: 10-сентабр 2008-йил.
  103. ↑ „Wҳй Украине'с Про-Wестерн Cоалитион Сплит“. 4-сентабр 2008-йил. 2013-12-08да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 2022-08-06. {{cите магазине}}: Cите магазине реқуирес |магазине= (ёрдам)CС1 маинт: дате формат ()
  104. ↑ „Юшченко Май Диссолве Украине Парлиамент, Cалл Воте“. Блоомберг (3-сентабр 2008-йил). 26-июн 2009-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10-сентабр 2008-йил.
  105. ↑ „Украине гец тҳирд элеcтион ин тҳреэ еарс“. Радио Нетҳерландс (8-октабр 2008-йил). 2009-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 8-октабр 2008-йил.
  106. ↑ „Снап элеcтион cаллед ин Украине“. ББC Неwс (8-октабр 2008-йил). Қаралди: 8-октабр 2008-йил.
  107. ↑ Агреэмент wитҳ Руссиа тҳреатенс Украинеъс сеcуритй — Пресидент, УНИАН (10 Фебруарй 2009)
  108. ↑ Премиэр сайс Регионс Партй wантед то дестабилизе говернмент wорк, Интерфах-Украине (5 Фебруарй 2009)
  109. ↑ Тймошенко: РосУкренерго ҳас лост нотҳинг, бут онлй паид офф иц дебц то Газпром, кму.гов.уа (11 Фебруарй 2009)
  110. ↑ „Украиниан парлиамент режеcц но-cонфиденcе воте ин говернмент“. Интерфах-Украине (5-феврал 2009-йил). Қаралди: 29-январ 2016-йил.
  111. ↑ Украине ПМ то станд фор пресидент, ББC Неwс (7 Жуне 2009)
  112. ↑ Украиниан ПМ то фаcе олд ривал ин рунофф элеcтион, Реутерс (18 Жануарй 2010)
  113. ↑ „Украине парлиамент вотес оут Тймошенкўс говернмент“. Кйив Пост (3-март 2010-йил). 11-март 2010-йилда асл нусхадан архивланган.
  114. ↑ МПс десерт дефеатед Украине cандидате Юлиа Тймошенко, ББC Неwс (21 Септембер 2010)
  115. ↑ „Пресс сеcретарй: Тймошенко ваcатес премиэр'с пост“. Кйив Пост (4-март 2010-йил). 7-март 2010-йилда асл нусхадан архивланган.
  116. ↑ Эх-премиэр Тймошенко cаллс фор Украинианс то жоин оппоситион, РИА Новости (9 Марч 2010)
  117. ↑ Статемент бй Сенатор Жоҳн МcCаин & ЭПП Пресидент Wилфриэд Мартенс он Украине (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-12-24 санасида архивланган), Эуропеан Пеопле'с Партй (7 Марч 2011)
  118. ↑ Эуропеан Парлиамент ресолутион оф 9 Жуне 2011 он Украине: тҳе cасес оф Юлиа Тймошенко анд отҳер мемберс оф тҳе формер говернмент, эуропарл.эуропа.эу (9 Жуне 2011)
  119. ↑ „Тҳе триал оф Тймошенко. Стартед“. Правда.cом.уа (24-июн 2011-йил). Қаралди: 24-июн 2011-йил.
  120. ↑ „Протестерс гатҳер ас Тймошенко триал ресумес ин Киэв“. ББC Неwс (8-август 2011-йил). Қаралди: 20-август 2011-йил.
  121. ↑ Петер Бйрне; Катерйна Грушенко. „Жаилҳоусе Wатч: Манй формер топ оффиcиалс ремаин ин жаил фор монтҳс“. Кйив Пост (11-март 2011-йил). 11-октабр 2011-йилда асл нусхадан архивланган.
  122. ↑ Украине Ретреац то а Дарк Паст, Дер Спиэгел (18 Оcтобер 2011)
  123. ↑ „Амнестй Интернатионал белиэвес тҳат "тҳе вердиcт Тймошенко" ис политиcаллй мотиватед“. Инфосуд.ру (11-октабр 2011-йил). 28-октабр 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  124. ↑ Тҳе Тймошенко вердиcт. Фулл техт оф тҳе сентенcе, „Лаw & Бусинесс“ (13 Оcтобер 2011)
  125. ↑ Власенко: инвестигаторс иллегаллй пресентед Юлиа Тймошенко wитҳ неw чаргес, УНИАН (11 Новембер 2011)
  126. ↑ Украине тах аутҳоритиэс филе чаргес агаинст Тймошенко, Интерфах Украине (11 Новембер 2011)
  127. ↑ Жаилед Тймошенко сеэн бй ЭУ Cоммиссионер Стефан Фуэле, ББC Неwс (13 Деcембер 2011)
  128. ↑ 128,0 128,1 Украинеъс Тймошенко лосес аппеал агаинст жаил терм, ББC Неwс (23 Деcембер 2011)
  129. ↑ Оффиcиал статемент бй Юлиа Тймошенко, Кйив Пост (22 Деcембер 2011)
  130. ↑ 11-декабр.пдф Пресс релеасе, ЭCтҲР (20 Деcембер 2011)
  131. ↑ Тймошенко мовед то присон ин Кҳаркив (упдатед), Кйив Пост (30 Деcембер 2011)
  132. ↑ Тймошенко мовед то Качанивска пенал cолонй ин Кҳаркив (упдатед), Кйив Пост (30 Деcембер 2011)
  133. ↑ Cзечс гиве асйлум то споусе оф Украинеъс Тймошенко (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-11-04 санасида архивланган) Реутерс (6 Жануарй 2012)
  134. ↑ „Ҳусбанд оф Украине'с Тймошенко wинс Cзеч асйлум“. ББC (6-январ 2012-йил). Қаралди: 6-январ 2012-йил.
  135. ↑ 135,0 135,1 „Украине'с Тймошенко рефусес то аттенд неw тах триал“. ББC Неwс (19-апрел 2012-йил). Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.
  136. ↑ „Оппоситион леадерс висит Тймошенкўс ҳоспитал“. Кҳаркив: Кйив Пост (13-ноябр 2012-йил). Қаралди: 24-феврал 2014-йил.

    „Герман доcторс арриве ат Кҳаркив-басед cлиниc то сеэ Тймошенко“, Кйив Пост, Кҳаркив, 15-ноябр 2012-йил{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат ()

    „Роме маёр'с оффиcе пуц уп Тймошенко портраит он фаcаде“, Кйив Пост, 26-ноябр 2012-йил{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат ()

    „Украине оппоситион леадер демандс cлосуре оф протестерс' cасес, Тймошенко релеасе“, Интерфах-Украине, 21-феврал 2014-йил, қаралди: 24-феврал 2014-йил{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат ()
  137. ↑ „Франcе дисаппоинтед бй Тймошенко аппеал режеcтион“, рапсинеwс.cом, Парис, 31-август 2012-йил{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат ()
  138. ↑ „Украине'с жаилед Тймошенко cаллс офф ҳунгер стрике“. Кйив Пост. Реутерс (16-ноябр 2012-йил). Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.

    „Чиэф доcтор:Тймошенко то ҳаве реcоверед фром ҳунгер стрике бй энд оф тҳис wеэк“. Кйив Пост. Интерфах-Украине (28-ноябр 2012-йил). Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.
  139. ↑ Тймошенко то деcиде wҳетҳер то cонтинуэ ҳунгер стрике, Кйив Пост (13 Новембер 2012)
  140. ↑ Унитед Оппоситион номинатес Тймошенко ас сингле пресидентиал cандидате, Кйив Пост (7 Деcембер 2012)
    Яцениук:Тймошенко wилл бе абле то рун фор пресиденcй ин 2015, Кйив Пост (7 Деcембер 2012)
  141. ↑ Баткивсчйна то номинате Тймошенко фор пресиденcй, Яцениук ҳеадс партй’с политиcал cоунcил, Интерфах-Украине (14 Жуне 2013)
  142. ↑ „Дефендер: Шчербан мурдер cасе суспендед. Но эвиденcе агаинст Юлиа Тймошенко (видео)“. Тймошенко.уа. 2013-йил 4-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  143. ↑ Тймошенко стопс ҳунгер стрике, Интерфах-Украине (6 Деcембер 2013)
  144. ↑ Украине оппоситион леадер Тймошенко эндс присон ҳунгер стрике, Эуронеwс (6 Деcембер 2013)
  145. ↑ Руссиа анд Украине леадерс сеэк партнершип треатй, ББC Неwс (6 Деcембер 2013)
  146. ↑ „Тймошенко филед тҳе аппеал он а сентенcе он "гас бусинесс"“. Ббc.cом (24-октабр 2011-йил). Қаралди: 24-октабр 2011-йил.
  147. ↑ „Тҳе cоурт cонсидеред поссибле а прелиминарй ревиэw оф тҳе cомплаинт Тймошенко wитҳоут ҳер“. Радио Свобода (1-декабр 2011-йил). Қаралди: 1-декабр 2011-йил.
  148. ↑ „Тҳе триал оф Тймошенко wилл cонтинуэ "ин анй wеатҳер"“. Новаукраина.орг (20-декабр 2011-йил). 2012-йил 5-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-декабр 2011-йил.
  149. ↑ „Протеcтион оф Тймошенко wилл нот го то cоурт“. Фактй.иcтв.уа (22-декабр 2011-йил). 4-март 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 22-декабр 2011-йил.
  150. ↑ „Cоурт оф Аппеалс леавес Юлиа Тймошенко ин cустодй“. Эн.фор-уа.cом (14-декабр 2011-йил). 2012-йил 9-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  151. ↑ „Тймошенкўс дефенсе субмиттед cассатион аппеал агаинст "гас сентенcе"“. Эн.фор-уа.cом (26-январ 2012-йил). 2012-йил 9-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  152. ↑ „Тймошенкўс cассатион ин гас cасе реад оут ин cоурт“. Кйивпост.cом (17-август 2012-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  153. ↑ 153,0 153,1 Андреw Ҳиггинс; Андреw Cрамер. „Эмбаттлед Украине Пресидент Сигнс Cомпромисе Деал ас Парлиамент Вотес то Фреэ Ҳис Имприсонед Ривал“. Неw Ёрк Тимес (21-феврал 2014-йил). Қаралди: 21-феврал 2014-йил.
  154. ↑ Мариа Данилова; Юрас Карманау. „Тенсионс ҳигҳ ат Кйив протест cамп деспите гроунд-бреакинг деал“. CТВ Неwс (21-феврал 2014-йил). Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.
  155. ↑ „Украине'с Тймошенко Деcларес Пресидентиал Cандидаcй“. Воиcе оф Америcа (27-март 2014-йил). Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.
  156. ↑ „Украине: Спеакер Олександр Турчйнов намед интерим пресидент“. ББC Неwс (23-феврал 2014-йил). Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.
  157. ↑ „Украине протесц тимелине“. ББC Неwс (23-феврал 2014-йил). Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.
  158. ↑ „Cоунcил оф Эуропе Cоммиттеэ оф Министерс ургес Украиниан говернмент то cомпенсате Тймошенко фор виолатед ригҳц“. Кйивпост.cом. Интерфах-Украине (6-декабр 2013-йил). Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.
  159. ↑ Тймошенко сайс ше wилл рун фор пресидент ин 2019, Интерфах-Украине (20 Жуне 2018)
  160. ↑ 160,0 160,1 Генин. „Упcоминг Элеcтионс анд Украиниан 'Ултра-Натионалисм'“ (инглизча). Тҳе Cалифорниа Ревиэw (28-март 2019-йил). Қаралди: 11-апрел 2019-йил.[сайт ишламайди]
  161. ↑ „Тарута анноунcес суппорт фор Тймошенко ат пресидентиал элеcтионс“. Интерфах-Украине. Қаралди: 16-март 2019-йил.
  162. ↑ „"Доубле" фор Тймошенко. 10 фаcц абоут Юлиа Тймошенко“ (украинча). Эспресо.тв. Қаралди: 13-феврал 2019-йил.
  163. ↑ „Тймошенко wас эхпеллед фром тҳе "Популар Фронт" беcаусе оф планс то рун фор пресидент“ (украинча). Ҳромадске.уа. Қаралди: 17-январ 2019-йил.
  164. ↑ „Тймошенко cлаимс тҳат Пеопле'с Депутй Юрий Тймошенко ис а течниcал cандидате фром тҳе говернмент агаинст ҳер“ (украинча). уа.интерфах. Қаралди: 8-феврал 2019-йил.
  165. ↑ „"Сурфинг" он моодс: wҳй доэс Тймошенко леад тҳе пресидентиал ратинг?“ (украинча). ББC Неwс Україна. Қаралди: 20-ноябр 2018-йил.
  166. ↑ „Украине фаcес а чоиcе. Wҳич оф тҳе раcе леадерс wилл адванcе то тҳе сеcонд роунд“ (русча). лрт.лт (2019-йил 29-март). Қаралди: 29-март 2019-йил.
  167. ↑ „Украине'с Тймошенко, оут оф пресидентиал cонтентион, аccусес Порошенко оф чеатинг“. CБC (2-апрел 2019-йил). Қаралди: 3-апрел 2013-йил.
  168. ↑ „Финал Украине Элеcтион Ресулц Cонфирм Зеленский Ландслиде“. Радио Фреэ Эуропе/Радио Либертй (26-июл 2019-йил). Қаралди: 27-июл 2019-йил.
  169. ↑ „'Путин ис реадй фор анйтҳинг,' сайс Украине'с эх-ПМ Юлиа Тймошенко“. Франcе24 (2022-йил 28-феврал). Қаралди: 7-апрел 2022-йил.
  170. ↑ Махимоф. „Формер Украиниан ПМ Юлиа Тймошенко: Путин Он 'Ҳисториc Миссион' То Реcреате Тҳе Совиэт Унион“. РадиоФреэЭуропе РадиоЛибертй. Қаралди: 7-апрел 2022-йил.
  171. ↑ Фреэман. „Юлиа Тймошенко: Пеаcе онлй cомес wҳен wе ‘финиш’ Владимир Путин бй милитарй мигҳт“. Тҳе Даилй Телеграпҳ. Қаралди: 4-июл 2022-йил.
  172. ↑ 172,0 172,1 172,2 Украинеъс Дангероус Гаме бй Федериcо Фубини, Фореигн Полиcй.
  173. ↑ Тймошенко: Украине wилл беcоме а мембер оф тҳе Эуропеан Унион, УНИАН (3 Марч 2008)
  174. ↑ Тймошенко суре Украине wилл жоин Эуропеан Унион, Кйив Пост (31 Оcтобер 2009)
  175. ↑ Юлиа Тймошенко ҳопес тодай’с ситтинг оф Украине-ЭУ Cооператион Cоунcил то гиве поwерфул импетус фор Украинеъс аccеденcе то тҳе ЭУ, Персонал wеб сите оф Юлиа Тймошенко (16 Жуне 2009)
  176. ↑ Упдатед: Тймошенко wанц то таке cоунтрй инто ЭУ ин 5 еарс, Кйив Пост (14 Жануарй 2010)
  177. ↑ Тймошенко: Эуропеан прожеcт нот финишед беcаусе Украине ис нот тҳере, УНИАН (4 Жуне 2009)
  178. ↑ Украине wилл индепендентлй деcиде он иц доместиc, фореигн полиcиэс, сайс Тймошенко, Интерфах-Украине (14 Аугуст 2009)
  179. ↑ Тймошенко: Cонститутион ис тҳе маин приоритй регардинг деплоймент оф Руссиан флеэт ин Украине, Кйив Пост (14 Жануарй 2010)
  180. ↑ Юлиа Тймошенко. „Тҳе Оранге Револутион Бетраед“. Тҳе Мосcоw Тимес (7-феврал 2011-йил). 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-ноябр 2015-йил.
  181. ↑ Тймошенко: аcтиве cивил соcиэтй wилл ҳелп ретурн демоcраcй то Украине, УНИАН (8 Фебруарй 2011)
  182. ↑ „Финал Украине Ресулц Гиве Зеленский 30 Перcент Оф Пресидентиал Воте“ (инглизча). РадиоФреэЭуропе/РадиоЛибертй. Қаралди: 21-апрел 2019-йил.
  183. ↑ „Порошенко wинс пресидентиал элеcтион wитҳ 54.7% оф воте – CЕC“. Радио Украине Интернатионал (29-май 2014-йил). 29-май 2014-йилда асл нусхадан архивланган.
    (русча) Ресулц элеcтион оф Украиниан пресидент, Телеграф (29 Май 2014)
  184. ↑ (украинча) ЦВК оприлюднила офісійні резултати 1-го туру виборів, Газета.уа (Жануарй 25, 2010)
  185. ↑ „Юлиа Тимошенко реcеивед 45.47 перcент, ор 11.6 миллион вотес“. 30-ноябр 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-март 2014-йил.
  186. ↑ Дебате рагес овер wҳетҳер Украине пресидентиал ҳопефул ис Жеwиш (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-10-29 санасида архивланган), Ҳааретз (10 Новембер 2009)
  187. ↑ Cампаигн гец диртй: Леафлец смеар Тймошенко ас ‘Жеw’, Кйив Пост (5 Фебруарй 2010)
  188. ↑ Мичаэл Дубинянскй. „Информатион wар, ҳолй wар“, Украйинска Правда 16 Оcтобер 2008
  189. ↑ Рабинович призиваэт не спекулироват на избиэнии студента-эврея в Киэве Корреспондент.нет, 31-августа 2005
  190. ↑ „Форум Экономиcзне“. Форум-экономиcзне.пл (18-декабр 2013-йил). Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  191. ↑ „Прих де ла Фондатион | Cранс Монтана Форум – Cоммиттед то а море Ҳумане анд Импартиал Wорлд“. Cмф.ч (12-ноябр 2011-йил). 14-октабр 2013-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  192. ↑ „Евҳения Тймошенко реcеивес аwард ин Генева“. Пҳото.укринформ.уа. 1-апрел 2022-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-август 2022-йил.
  193. ↑ „Тймошенко wент то Франcе фор тҳе Политиқуэ Интернатионале аwард“. униан (27-март 2007-йил). Қаралди: 27-март 2007-йил.
  194. ↑ „Тймошенко wас аwардед тҳе минер'с ордер“. фоcус (29-август 2008-йил). Қаралди: 29-август 2008-йил.
  195. ↑ „Тймошенко деcоратед wитҳ Попе Бонифаcе ВИИИ аwард“. кйивпост (10-август 2012-йил). Қаралди: 10-август 2012-йил.
  196. ↑ „Юлиа Тймошенко аwардед фор ҳер cонтрибутион то дефендинг демоcраcй“. Тймошенко.уа. 2014-йил 23-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-декабр 2013-йил.
  197. ↑ „Журналисты Хмельницкой вручили Юлии Тимошенко награду за развитие государства“. баткившчйна (18-октабр 2014-йил). 2014-йил 21-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-январ 2015-йил.
  198. ↑ „Юлиа“.
  199. ↑ „Тҳе триал оф Юлиа Тймошенко. Труэ сторй.“.

Адабиётлар

Ҳаволалар