Yuray Gabdelich

Юрай Габделич (1609-йил 17-апрел ёки 27-ноябр – 1678-йил 27-ноябр) – хорватиялик лексикограф, ёзувчи ва иезуит руҳонийси.

Юрай Габделич
Таваллуди	27-ноябр 1609-йил Старо Чиче
Вафоти	27-ноябр 1678-йил(1678-11-27) (69 ёшда) Загреб
Касби	тилшунос, ёзувчи, лексикограф, католик руҳонийси

Ҳаёти

Ҳабделичнинг 1674-йилда чоп этилган "Перви отcа нашега Адама греҳ" китобининг муқоваси

Луғат, 1670-йилдаги биринчи нашр.

Юрай Габделич 1609-йил 27-ноябрда Старо Чиче шаҳрида туғилган, унинг ота-онаси Болдижар Габделич ва Маргарита Кралжич эди. Загребдаги гимназияга борди, Грацда фалсафа ва Трнавада илоҳиётни ўрганди.​​ У Риека, Вараздин ва Загребда ўқитувчи бўлиб ишлаган, у ерда иезуитлар жамоаси раҳбари ва семинария ректори бўлган. Унинг ректорлиги даврида гимназияга Павао Риттер Витезович ташриф буюрган, у Габделичнинг лингвистик ишини давом эттирган. Унинг йўналиши иезуитлар гимназиясида ўқитиладиган асослардан фарқ қиларди.

Гарчи Габделичнинг насри адабиётнинг замонавий йўналишларига тўғри келмаса ҳам, унинг ижоди серқирра ва янги, айниқса у ишлатадиган тилнинг бойлиги билан ажралиб турган. Унинг ахлоқий-дидактик масалаларга бағишланган асарлари биринчи бўлиб 1662-йилда Грацда нашр этилган „Зрcало Марижанско“ (таржимаси „Авлиё Мери кўзгуси“) китоби эди.

Христиан ахлоқи Габделич адабий йўналишининг асосий мавзусидир. Инсон бу қатъий насроний меъёрларини бузишга мойил бўлганлиги ва ўзини осонликча гуноҳга топшириши Хабделичнинг асарларида акс этган. Унинг умумий мақсадларида фойдаланиш учун мўлжалланган китоби „Први отcа наšэг Адама греҳ“ (таржимаси „Отамиз Одам Атонинг биринчи гуноҳи“) Муқаддас Эътиқодни тарғиб қилиш жамоати томонидан нашр этилган. Асар 1200 саҳифадан иборат бўлиб, инсоннинг гуноҳга мойиллиги тасвирланган. Асарда Габделич жамиятнинг барча қисмларини: зодагонларни, фуқароларни, деҳқонларни ва у руҳонийларни ҳам аямайди.

1670-йилда яратилган „Диcтионар или реčи словенске“ (Луғат ёки славян сўзлари) асари билан у Хорватия адабиёти ҳамда тилшунослиги тарихида оддий бўлса-да, муҳим ўрин эгаллаган.

У 1678-йил 27-ноябрда Загребда вафот этди.

Адабиётлар

• Копрек, Иван, Тҳесаурус Арчигймнасии, Зборник радова у пригоди 400. годиšнжиcе Класиčне гимназиже у Загребу (1607. – 2007.), Загреб, 2007., стр. 890., ИСБН 978-953-95772-0-7