Yuriy Doljanskiy

Юрий Должанский
Асл исми	русча: Юрий Моисеевич Должанский
Таваллуди	31-май 1923-йил; Весёлиэ Терни (ҳозирги Кривой Рог), Украина ССР
Вафоти	27-ноябр 1943-йил; (20 ёшда); Украина ССР
Фуқаролиги	СССР
Хизматдаги йиллари	1941-1943-йиллар
Унвони
Жанг/уруш	Иккинчи жаҳон уруши
	\|\|

Юрий Моисеевич Должанский (русча: Юрий Моисеевич Должанский; 1923-йил 31-май — 1943-йил 27-ноябр) — совет офицери, Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси, Совет Иттифоқи Қаҳрамони (16.10.1943).

Ҳаёти

1923-йил 31-майда Весёлиэ Терни қишлоғида (ҳозирги Кривой Рог) туғилган. Урушгача Наманган вилоятида яшаб, таҳсил олган ва Наманган ҳарбий комиссарлиги томонидан ҳарбий хизматга чақирилган. 1941-йил июлда Криворожск кончилик институтининг электромеханика факултети талабаси Должанский Қизил Армия сафига чақирилган. 1942-йилда ҳарбий-сиёсий мактабни тугатган. Брянск ва Марказий фронтларда жанг қилган. Волга, Курск жангларида ва Украинанинг чап соҳилларини озод қилишда қатнашган. Унинг ҳарбий маҳорати Днепр учун бўлган жангда намоён бўлган^[1].

1943-йил 26-сентябрда Должанский биринчи кўнгиллилар қаторида Парижев қишлоғи (Чернобил тумани, Киев вилояти) яқинида Днепрни кечиб ўтади. Бўлинма дарёни қўққисдан кечиб ўтишга ва Днепрнинг ўнг қирғоғидаги „кичик ҳудудни“ мустаҳкам эгаллашга улгуради. Бу ҳолни кутмаган фашист ўқчилари биринчи ҳужумни бошлайдилар. Должанский бир гуруҳ аскарлар билан яқинлашиб келаётган душманга тўқнашиб, олов, қўндоқ ва найзалари билан қаршилик кўрсатади ҳамда душманни ҳалок бўлганлар ва ярадорларни қолдириб, орқага чекинишга мажбур қилади. Кўп ўтмай десантчиларни бирданига ўққа тутиш бошланади. Кейин зирҳли машиналар панасида фашистлар олдинга ҳаракатни бошлайди. Должанский душманнинг ўзиюрар артиллерия қурилмасини танкка қарши қуролдан аниқ нишонга олиб, йўқ қилишга муваффақ бўлади. Бир нечта зирҳли машиналар қулай позицияга жойлашган жангчилар томонидан яксон қилинади. Фашистларнинг ўқчилари 20-30 метрга яқинлашганда, буйруққа биноан улар томон гранаталар отилади. Портлашдан кейин Должанский окопдан сакраб чиқади. Унинг ортидан қурол ушлашга қодир ҳар бир аскар фашистлар билан қонли жангга киради. Душман шафқациз ҳужумга дош беролмади. Юзга яқин фашистлар йўқ қилинади. Яна бир ҳужум қайтарилади^[2].

Берестовец қишлоғи (Бороненск тумани, Чернигов вилояти) яқинида 300 дан ортиқ немислар танклар ва самолётлар кўмагида ҳужумга ўтади. Ана шундай қалтис вазиятда Должанский шахсий таркибни руҳлантириб, куч жиҳатдан тенг бўлмаган душманни тўхтатишга эришади. Шунингдек, Фурманка қишлоғи учун кечган жангларда шахсан ўзи уч нафар немис аскарини асирга олади^[3].

СССР Олий Кенгаши Президиумининг 1943-йил 16-октябрдаги фармони билан „Фронтда немис-фашист босқинчиларига қарши курашда қўмондонликнинг жанговар топшириқларини намунали бажарганлиги ҳамда кўрсатган жасорати ва қаҳрамонлиги учун“, Юрий Должанский Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони билан тақдирланган. Аммо жасур офицерга тириклигида Ватаннинг муносиб мукофотига сазовор бўлиш насиб этмади. 1943-йил 27-ноябрда Юрий Должанский жангда ҳалок бўлади. Юрий Должанский Киевда Иккинчи жаҳон уруши аскарларининг абадий шон-шараф боғига дафн этилган^[4].

Хотира

Киэвдаги шон-шуҳрат боғида Должанскийга ёдгорлик лавҳаси ўрнатилди.
Кривой Рог мактабида ёдгорлик ўрнатилди.
Кривой Рогда шаҳар кўчаларидан бирига Юрий Должанский номи берилган^[4].

Манбалар

↑ киэв-неcропол.народ.ру. „Должанский Юрий Моисеевич (1923-1943)“.
↑ wар-ҳероэс.уз. „ДОЛЖАНСКИЙ ЙУРИЙ МОИСЕЕВИCҲ“.
↑ wарҳероэс.ру. „Должанский Юрий Моисеевич“.
↑ ^4,0 ^4,1 кривойрог-ҳисторй.блогспот.cом. „История города Кривой Рог: Должанский Юрий Моисевич“.

[1] киэв-неcропол.народ.ру. „Должанский Юрий Моисеевич (1923-1943)“.

[2] wар-ҳероэс.уз. „ДОЛЖАНСКИЙ ЙУРИЙ МОИСЕЕВИCҲ“.

[3] wарҳероэс.ру. „Должанский Юрий Моисеевич“.

[:0-4] 4,0 ^4,1 кривойрог-ҳисторй.блогспот.cом. „История города Кривой Рог: Должанский Юрий Моисевич“.

[1]

[2]

[3]

[4]