Yuriy Gagarin
Юрий Алексеевич Гагарин (русча: Ю́рий Алексе́евич Гага́рин;[1] 1934-йил 9-март – 1968-йил 27-март) совет учувчиси ва фазогири бўлган. 1961-йили 12-апрелда Восток - 1 фазовий кемасида Ер орбитасини айланиб чиқиб, коинотдаги илк инсон бўлди.
| Юрий Алексеевич Гагарин | |
|---|---|
| Юрий Алексеевич Гагарин | |
 | |
| Таваллуди |
9-март 1934-йил |
| Вафоти |
27-март 1968-йил (34 ёшда) ССРИ, РСФСР, Новосёлово |
Гагарин бутун дунёда танилган, кўплаб медал ва орденлар, жумладан, „Совет Иттифоқи Қаҳрамони“ ордени билан тақдирланган. Гагарин кейинчалик Москва яқинида жойлашган Космонавт Тайёрлаш Марказининг бошлиқ ўринбосари бўлди; ушбу марказ ҳозир унинг номи билан аталади. Гагарин 1968-йили Миг 15 учоғини бошқараётиб, ҳалокатга учради ва вафот этди.
Гагарин шарафига хотира тангалари, почта маркалари зарб этилган, ҳайкал ва монументлар ўрнатилган,[2] унинг шарафига мактаб, кинотеатр, топографик жойлар номланган. Ҳар йили 12-апрелда Космонавтика Куни нишонланади. 2011-йили одамзотнинг илк парвозини Гоогле ҳам хотирлади.[3]
Гагарин Юрий Алексеэвич (1934.9.3, Смоленск вилояти, Клушино қишлоғи – 1968.27.3) – космонавт учувчи, дунёда биринчи бўлиб космик фазога парвоз этган. Қаҳрамон (1961), полковник. Жуковский номидаги Ҳарбий-ҳаво муҳандислик академиясини битирган (1968). 1961-йил 12-апрелда „Восток – 1“ космик кемасида парвоз қилиб, 1 соат 48 мин.да ер шарини айланиб учди.[4] Космонавтлар экипажларини ўқитиш ва машқ қилдиришда қатнашди. Самолётда машқ қилаётган вақтида фалокат юз бериб ҳалок бўлди. Халқаро авиация федерацияси қарори билан 1968-йилда Юрий Алексеэвич Гагарин номидаги олтин медал таъсис этилди. Жаҳондаги кўп шаҳарларда Гагарин номи абадийлаштирилган. Жумладан Ўзбекистоннинг Жиззах вилоятида шаҳар унинг номига қўйилган; Тошкент шаҳрида ҳайкали ўрнатилган. Ойнинг орқа томонидаги кратерга Гагаринноми берилган.
Филателия ва нумизматика
Манбалар
- ↑ Унинг исми баъзан Юри, деб ҳам ёзилади.
- ↑ Тошкентдаги Юрий Гагарин ҳайкали
- ↑ Юри Гагарин Гоогле Доодле: Фирст ман ин спаcе cелебратион, 2011-04-12да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2011-04-12
- ↑ Wилсон, Жим. „Юри Гагарин: Фирст Ман ин Спаcе“ (эн). НАСА (2011-йил 13-апрел). 2023-йил 14-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 27-март.
Адабиётлар
- ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
Ҳаволалар
 | Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
 | Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |
 | Шахсият ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |