Yusuf II
| Юсуф ИИ | |
|---|---|
| Муваҳҳидлар халифаси | |
| Муваҳҳидлар давлати ҳукмдори | |
| Салтанат | 1213–1224 |
| Ўтмишдоши | Муҳаммад ан-Носир |
| Давомчиси | Абдулвоҳид И |
| Туғилиши | тахминан 1203 |
| Вафоти | 1224 |
| Отаси | Муҳаммад ан-Носир |
| Онаси | Қамар |
| Дини | Ислом |
Абу Ёқуб Юсуф ал-Мустансир (Юсуф ИИ номи билан ҳам танилган, тах. 1203–1224) (арабча: يوسف بن الناصر) 1213-йилдан то вафотига қадар Муваҳҳидлар халифаси бўлган. Ўзидан олдинги халифа Муҳаммад ан-Носирнинг ўғли[1]. Ўн ёшли Юсуф отаси вафот этаётган чоғда кутилмаганда меросхўр этиб тайинланган[2]. Отасиниг вафотидан сўнг Муваҳҳид шайхлари уни халифа этиб сайладилар ва унга „ал-Мустансир биллоҳ“ („Аллоҳнинг ёрдамига таянадиган“) халифалик унвонини берилди. Онаси Қамар исмли насроний чўри аёл бўлган[3].
Ҳаёти
Ёш ва завқ-шавқни ёқтирадиган Юсуф ИИ Муваҳҳидлар империясини бошқаришни мувозанат билан тузилган олий табақа вакилларидан иборат олий кенгашга топширди. Бу кенгаш таркибига отасининг Ал-Андалусдаги биродарлари, Ифриқиядаги амакиваччаси Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Абу Ҳафс, Марокаш саройи амалдорлари, жумладан, вазир Абу Саид Усмон ибн Жомий, шунингдек, Муваҳҳидларнинг Масмуда қабилалари шайхлари кирар эди. Бироқ марказий раҳбариятнинг йўқлиги ва 1212-йилда Навас де Толоса жангида Муваҳҳид қўшинининг оғир талафот кўриши натижасида Мағрибда кетма-кет қўзғолонлар юзага келди. Уларни жиловлаш Муваҳҳидлар олий кенгаши учун қийин бўлиб, бу ҳол охир-оқибатда Ифриқиянинг Муваҳҳидлар давлатидан ажралиб чиқиб, мустақил равишда Ҳафсийлар сулоласи қўл остида шаклланишига олиб келди.
Юсуф ИИ 1224-йил бошида кутилмаганда вафот этди, ўзининг сигирлари билан ўйнаётган вақтида тасодифан сигирлар уни шохи билан сузиб ўлдириб қўйган эди[4]. Халифанинг меросхўрлари йўқлиги сабабли сарой амалдорлари, Ибн Жомий бошчилигида тезда Марокашда унинг қари амакиси Абдулвоҳид И ни янги халифа этиб сайладилар. Бироқ Марокашда бундай шошма-шошарлик билан амалга оширилган ва эҳтимол конституцияга зид жараён Ал-Андалусдаги ан-Носирнинг биродарларини, яъни Юсуфнинг аммаларини ранжитди. Улар ушбу қарорни тан олишмади ва ўз халифалари сифатида Абдуллоҳ ал-Одилни сайладилар[4].
Вазирлари
Ҳукмронлигининг биринчи йилида Юсуф ИИ нинг уч нафар вазирлари қуйидагилар бўлган:
- Абу Саид Усмон ибн Жомий (1214), шунингдек, Муҳаммад ан-Носир даврида ҳам вазир бўлган;
- Абу Яҳё ал-Ҳизрожий (1214);
- Абу Али ибн Ашрафий (1214);
- Абу Саид Усмон ибн Жомий (иккинчи бор 1214–1223).
Абу Саид Усмон ибн Жомий, шунингдек, Абдулвоҳид И ҳукмронлигида ҳам вазир сифатида хизмат қилган.
Манбалар
- ↑ Жосепҳ Ф. ЎCаллагҳан, А Ҳисторй оф Медиэвал Спаин
- ↑ Ҳугҳ Кеннедй (1996) Муслим Спаин анд Португал: А Политиcал Ҳисторй оф ал-Андалус. Лондон: Аддисон-Wеслей-Лонгман
- ↑ Юсуф ИИ ал-Мустансир Биллаҳ
- ↑ 4,0 4,1 Ҳугҳ Кеннедй (1996) Муслим Спаин анд Португал: А Политиcал Ҳисторй оф ал-Андалус. Лондон: Аддисон-Wеслей-Лонгман
Адабиётлар
- Ушбу мақола франсуз Википедиясида тегишли мақола таржимаси сифатида бошланди, 2005-йил 30 сентабр куни у ерга кирди.
- Жулиэн, Чарлес-Андрé. Ҳистоире де л'Африқуэ ду Норд, дес оригинес à 1830, 1931.
| Ўтмишдоши: Муҳаммад ан-Носир |
Муваҳҳидлар сулоласи 1213–1224 |
Вориси: Абдулвоҳид И |