Ziyosfera

Zabur

Жанубий араблардаги Забур ёзуви

Забур ( арабча: الزبور‎‎ ) Исломга ко'ра, Довудалайҳиссаломнинг муқаддас китоби бо'либ, Таврот ва Инжил каби бошқа илоҳий китоблар қаторида Аллоҳ томонидан Қур'ондан олдин нозил қилинган муқаддас китоблардан биридир. Мусулмон ан'аналарига ко'ра, Қур'онда эслатиб о'тилган Забур Довуднинг Забуридир[1].

Исломдан олдинги Арабистоннинг насроний роҳиблари ва зоҳидлари исломгача бо'лган араб ше'риятида мазмур деб номланган матнлар билан бог'ланиши мумкин.Бу бошқа контекстларда палма барглари ҳужжатларига ҳам мурожаат қилиши мумкин[2] .Бу ба'зилар томонидан псалтерларга ишора сифатида талқин қилинган[3].

Яқин Шарқ ва Жанубий Осиёдаги ко'плаб христианлар орасида мазмур со'зи ( Ҳиндустани مزمور ( Настаʿлиқ ), ज़बूर( Девнагари ) ) Ибронийча Инжилда Довуднинг Забурлари учун ишлатилади.

Этимология

Арабча забūр сўзи “китоб”, “ёзилган” ёки “ёзув” деган ма’нони англатади [4] .. Дастлабки манбаларда қадимги жанубий арабларнинг хурмо баргларидаги ёзувига ишора қилиши мумкин[5].

Г'арб олимларининг ко'пчилиги забūр со'зини "забур" ма'носида арабча забūр, "ёзув" со'зининг ибронийча "забур" со'зи, мизмōр ( ибронийча: מִזְמוֹר‎ билан бирикмаси сифатида ко'ради.) ёки унинг оромий эквиваленти мазмūрā ( сурёнийча: ܡܙܡܘܪܐ ). [5]

Бу ма'нода забūр унвонининг муқобил, камроқ қабул қилинган келиб чиқиши шундаки, у ибронийча зимраҳ ( ибронийча: זִמְרָה‎ нинг бузилишидир.) "қо'шиқ, мусиқа ёки сиппūр ма'носини англатади ( ибронийча: סִפּוּר‎ ), "ҳикоя" деган ма'нони англатади. [6]

Қур'онда зикр қилинг

Қур'онда Забур уч марта тилга олинган. Қур'оннинг о'зида Забур ҳақида ҳеч нарса айтилмаган, фақат у Довудга нозил қилингани ва Забурда "Менинг бандаларим эр юзига меросхо'рдирлар" деб ёзилганидан бошқа нарса айтилмаган [7]. Албатта, биз сенга ваҳий қилдик, биз Нуҳга ва ундан кейинги пайг'амбарларга ваҳий қилганимиздек. Ва биз Иброҳим нозил, Исмоил, Ишоқ, Ёқуб, авлодлари, Исо, Аюб, Юнус, Ҳорун, ва Сулаймон, ва Довудга биз китобни берди [я'ни Забур]. - Қур'он 4:163, Саҳиҳ халқаро таржима Ва Роббингиз энг осмон ва эр юзида ким билувчидир. Ва биз ба'зи пайг'амбарларни бошқалардан (турли ё'ллар билан) устун қилдик ва Довудга [Забур номли китобни] бердик. - Қур'он 17: 55, Саҳиҳ халқаро таржима

Забурга уланиш

Қур'онда Забур Забурга ишора қилади [8] . Қур'он 21:105оятида "Забур"да "Ер менинг солиҳ бандаларимга мерос бо'либ қолган" деган ибора борлигини англатади .Забур 37- сура 29-оятига о'хшайди, унда "Солиҳлар ерни мерос қилиб олади ва унда абадий қолади[9] [8] ".

Аҳренс “ал-Анбия 105-оят” “Забур”дан (1930й) иқтибос келтиради, деган фикрни қўллаб-қувватлайди [10] . У Қур’они каримдаги оятда “Забурда солиҳ бандаларим ер юзига меросхўр бўлишларини эслатишдан кейин ёздик”, дейилади.Унинг хулосасича бу оят иброний Инжилига ва аниқрог'и, Довудга хос бо'лган 37-забурга яқин ва камдан-кам лингвистик параллелликни англатади ( 9 ,11 , 29 -оятлар).

Ҳадисларда

Муҳаммад ал-Бухорий саҳиҳ деб ҳисоблаган бир ҳадисда шундай дейилган: Абу Ҳурайрадан: Пайг'амбара.с аятди: "Забурни (я'ни Забурни) о'қиш Довуд учун осон бо'лди. У минадиган ҳайвонларини эгарлашни буюрган ва Забурни эгарлашдан олдин о'қишни тугатган. Ва у қо'л меҳнати даромадидан бошқа ҳеч қачон овқат емасди." — Саҳиҳ Ал-Бухорий, 4: 55: 628

Кетувим

Христиан апологи- Карл Готтлиб Пфандер Қур'оннинг Забурга ҳаволаси аслида Иброний Ёзувларининг Ёзувлар ёки Кетувим деб номланувчи 3бо'лимига ишора қилади,я'ни Забур ва бошқа иброний адабиёти ва ше'рият то'пламларини о'з ичига олган яҳудийларнинг муқаддас китобларининг кенгроқ гуруҳи [11]...

Манбалар:

  1. ↑ Дариусз Колодзиэжcзйк. Тҳе Cримеан Кҳанате анд Поланд-Литҳуаниа: Интернатионал Дипломаcй он тҳе Эуропеан Перипҳерй (15тҳ-18тҳ Cентурй). А Студй оф Пеаcе Треатиэс Фоллоwед бй Аннотатед Доcуменц. БРИЛЛ, 2011 — 397-бет. ИСБН 978-90-04-19190-7. 
  2. ↑ наме="ЭИ2">Ҳоровитз, Жосеф (1999). "мазмоур". ин Беарман, П. Ж.. Энcйcлопедиа оф Ислам. ХИ (2нд нашри). Леиден: Брилл. 372–373 б. 
  3. ↑ Шаҳîд, Ирфан. Бйзантиум анд тҳе Арабс ин тҳе Фифтҳ Cентурй. Думбартон Оакс, 1989 — 520-бет. ИСБН 9780884021520. 
  4. ↑ Лане, Эдwард Wиллиам. Ан Арабиc-Энглиш лехиcон. Лондон: Wиллиамс анд Норгате, 1868–1893 — 1210–1211-бет. ОCЛC 248351096. 
  5. ↑ 5,0 5,1 Ҳоровитз, Жосеф (1999). "мазмоур". ин Беарман, П. Ж.. Энcйcлопедиа оф Ислам. ХИ (2нд нашри). Леиден: Брилл. 372–373 б. Ҳоровитз, Жосеф (1999). "мазмоур". Ин Беарман, П. Ж. (эд.). Энcйcлопедиа оф Ислам. Вол. ХИ (2нд эд.). Леиден: Брилл. пп. 372–373.
  6. ↑ Жефферй, Артҳур. Тҳе Фореигн Воcабуларй оф тҳе Қур'āн. Барода, Индиа: Тҳе Ориэнтал Институте, 1938 — 148–149-бет. ОCЛC 28304469. 
  7. ↑ [Қуръон [6 21 105 21:105]]
  8. ↑ 8,0 8,1 Псалм (Онлине), Охфорд Референcе Онлине - Охфорд Университй Пресс, 2003. ИСБН 978-0-19-512558-0. „Арабиc забур. Ин тҳе Қуран тҳе Псалмс оф Давид аре саид то бе ревелатион сент то Давид, wҳо ис cонсидеред а пропҳет (4:163; 17:55; 21:105). Год ис cонсидеред тҳе аутҳор оф тҳе псалмс. Сураҳ 21:105 ис а диреcт cоунтерпарт оф тҳе библиcал Псалм 37:29.“ 
  9. ↑ „Псалмс 37:29“. www.сефариа.орг.
  10. ↑ К. Аҳренс, Чристличес им Қоран, ин ЗДМГ, лхххив (1930), 29
  11. ↑ C. Г. Пфандер, Тҳе Баланcе оф Трутҳ, пг. 51 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi