Zahhok ibn Muzohim
Al-Dahhok ibn Muzohim (hijriy 105 / milodiy 723-yil vafot etgan) hadis adabiyoti, Qur’on tafsiri va islom huquqshunosligiga qoʻshgan hissasi bilan mashhur boʻlgan ilk islom arbobi edi. U aytgan baʼzi rivoyatlarining haqiqiyligi bilan bogʻliq bahs-munozaralarga qaramay, uning taʼsiri tarixiy va diniy matnlarda keng eʼtirof etilgan. Ibn Hibbon kabi olimlar uning saʼy-harakatlarini eʼtirof etgan boʻlsa-da, ayrimlar uning ishiga shubha bilan qaragan.
Al-Dahhok ibn Muzohim | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Vafoti | hijriy 105 / milodiy 723-yil |
| Era | 8-asr |
| Hudud | Islomning oltin davri |
| Mazhab | Islom |
| Imom | Sunniy |
| Asosiy qiziqish(lar)i | Hadis, Tafsir, Fiqh |
| Mashhur fikr(lar)i | Qur’on va hadis tafsirlari |
Faoliyati
Uning hadis adabiyotiga qoʻshgan hissalari turli manbalarda qayd etilgan. 1000 qudsiy hadis: ilohiy soʻzlar ensiklopediyasi kitobida Dahhokning hadislarni tarqatishdagi ishtiroki rivoyatlar zanjiri orqali aytib oʻtilgan[1].
Rajab Shenturk oʻzining „Hikoyaviy ijtimoiy tuzilma“ asarida Ibn Hibbon al-Dahhakni hurmat qilganini va uning Ibn Abbosdan bevosita hadis eshitmaganini tilga olgan. Biroq, koʻplab olimlar Al-Dahhakni zaif roviy deb hisoblashgan[2].
Al-Dahhak tafsir (Qur’on sharhi) sohasida ham salmoqli hissa qoʻshgan. „Tafsir Ibn Kasir“ kitobining 5-juzida uning talqinlari Ibn Abbos va al-Hasan al-Basriy kabi boshqa mashhur ulamolar talqinlari qatorida alohida eʼtirof etilgan[3].
Vafoti
Al-Dahhok ibn Muzohim hijriy 105-yil (milodiy 723-yil) vafot etgunigacha ilmiy faoliyat bilan shugʻullangan[4].
Manbalar
- ↑ 1000 Qudsi Hadiths: An Encyclopedia of Divine Sayings. Arabic Virtual Translation Center, 25 June 2014. ISBN 978-0-359-65163-4.
- ↑ ?Entürk, Recep. Narrative Social Structure: Anatomy of the Hadith Transmission Network, 610-1505. Stanford University Press, 2005. ISBN 978-0-8047-5207-7.
- ↑ Abdul-Rahman, Muhammad Saed. Tafsir Ibn Kathir Juz' 5 (Part 5): An-Nisaa 24 to An-Nisaa 147. MSA Publication Limited, July 2009. ISBN 978-1-86179-563-2.
- ↑ Versteegh. „The name of the ant and the call to holy war: Al-Dahhak ibn Muzahim's commentary on the Qur'an (2011)“.