Zayd ibn Muso al-Kozim sahifasining manbasini koʻrish

{{Jinoyatchi bilgiqutisi
| nomi = Zayd ibn Muso al-Kozim
| vafot joyi = al-Iroq, Abbosiylar xalifaligi
| laqablar = Zayd an-Nar
| date = 
| criminal_charge = Davlatga qarshi qoʻzgʻolon, [[xiyonat]], pogrom, [[yoqib yuborish]]
| criminal_penalty = [[Qamoq]]
| victims = 
|sana=815, 816}}
'''Zayd ibn Muso ibn Jaʼfar ibn Muhammad ibn Ali ibn Al-Husayn ibn Ali ibn Abu Tolib''' ([[Arab tili|arabcha]]: زيد بن موسى بن جعفر بن محمد بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب) — yettinchi [[Oʻn ikki imom|shia]] imomi [[Muso al-Kozim]]ning kichik oʻgʻli{{Sfn|Bosworth|1987|p=26 (note 68)}}.

U 815-yilda [[Abulsaraya]] boshchiligidagi muvaffaqiyatsiz [[Alaviylar]] qoʻzgʻolonida, [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar xalifaligi]]ga qarshi isyonda qatnashdi va bu vaqt ichida [[Basra]] shahrini egallab, boshqardi{{Sfn|Bosworth|1987|p=26}}. [[Tabariy|at-Tabariy]]ga koʻra, uning hukmronligi Abbosiylar tarafdorlariga qarshi [[wikt:pogrom|pogrom]] bilan xarakterlangan boʻlib, u Abbosiylar sulolasi aʼzolari yoki ularning tarafdorlariga tegishli koʻplab uylarni yoqib yuborishni buyurgani uchun '''Zayd an-Nar''' („Olov Zaydi“) taxallusini oldi{{Sfn|Bosworth|1987|pp=26–27}}. [[Kufa]]da Abulsarayaning magʻlubiyatidan soʻng, Basra bir muddat qarshilik koʻrsatdi, soʻngra Abbosiylar lashkarboshi [[Ali ibn Abu Said]] tomonidan egallandi. Zayd Alidan omonlik xati oldi va unga taslim boʻldi{{Sfn|Bosworth|1987|p=27}}. Uning ukasi [[Ibrohim ibn Muso al-Kazim|Ibrohim]] ham qoʻzgʻolonda qatnashib, bir muddat [[Yaman]]ni boshqardi{{Sfn|Bosworth|1987|pp=28–29}}.

Koʻp oʻtmay, Zayd qamogʻidan qochdi va 816-yil iyun oyida Abulsarayaning ukasi bilan birga [[Anbar (shaharcha)|Anbar]]da yana qoʻzgʻolon koʻtardi. Ular tez orada Abbosiy qoʻshinlari tomonidan tor-mor etilib, yana qoʻlga olindi{{Sfn|Bosworth|1987|p=44}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

== Adabiyotlar ==
* {{The History of al-Tabari|volume=32}}

[[Turkum:8-asrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:9-asrda vafot etganlar]]
[[Turkum:IX asr arablari]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligining asirlari va mahbuslari]]
[[Turkum:Toʻrtinchi fitna ishtirokchilari]]
[[Turkum:Husayniylar]]
[[Turkum:Basra tarixi]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligi davrida Iroq]]