Zemniyeks

Земниекс (латишча: Земниэкс — „деҳқон“, „земе“ — „ер“ сўзидан) — латвиялик бутпарастлик мифологиясида уйнинг мифологик эгаси ва ҳомийси саналган арвоҳ. Оиланинг нормал ҳаётини, унумдорлигини, одамлар, славян халқлари орасидаги домовой каби ҳайвонлар соғлиғини таъминлайди. Земниексни Пукис билан адаштирмаслик керак (латишча: Пūķис). У ҳам латишлар орасида уй ҳомийси ҳисобланади. Қадимда Латвиянинг бутпараст халқлари кузда анъанавий равишда Земниексга ҳурмат бажо келтириш байрамини нишонлашган. Земниекс шарафига ўтказилган байрамларда унга чорва моллари қурбонлик қилинган. Дастлаб, Земниекс қишлоқ хўжалигининг ҳомийси эди ва у, афтидан, ер билан боғлиқ бўлган.

Сивилизация бошларида қишлоқ хўжалигига бағишланган бутпараст маданиятлар деҳқонлар учун катта аҳамиятга эга бўлган, масалан, Қадимги Римдаги Сатурн инончи. Аммо кейинчалик қишлоқ аҳамиятининг пасайиши ва шаҳарларнинг роли ортиб бориши туфайли қадимги қишлоқ хўжалиги инончлари ўз аҳамиятини йўқотди ва руҳлар ҳамда худолар пантеондаги мақсади ва ролини ўзгартириб, Европада насронийлик тўлиқ ўрнатилгандан кейин ҳам деҳқонлар хурофотларида муҳим ўрин эгаллади.

Яна қаранг

• Земес-до'ст
• Зҳемепатис
• Броwниэ