Kontent qismiga oʻtish

WikiIqtibos: Versiyalar orasidagi farq

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Added official channel logo to infobox
WikiIqtibos (@Wiki_Iqtiboslar) Telegram kanali haqida oʻzbek tilida ensiklopedik maqola
 
( Bitta oraliq tahrir bir xil foydalanuvchi tomonidan koʻrsatilmagan)
Qator 1: Qator 1:
{{Infobox website
''Ushbu maqolaning ingliz tilidagi talqini uchun [[WikiIqtibos (English)]] sahifasiga qarang.''
| name              = WikiIqtibos
{{Veb-sayt bilgiqutisi
| logo               = WikiIqtibos_logo.jpg
| nomi                    = WikiIqtibos
| logo_size          = 140px
| logo                   = WikiIqtibos_logo.jpg
| logo_caption      = Official logo of the WikiIqtibos Telegram channel
| logo_oʻlchami          = 140px
| url                = {{URL|https://t.me/Wiki_Iqtiboslar}}
| logo_tavsifi            = „WikiIqtibos“ Telegram kanalining rasmiy logotipi
| commercial        = No
| shiori                  = Siz uchun foydali boʻlgan istalgan turdagi maʼlumotlar — iqtibos, surat, sheʼr, tavsiyalar ombori
| type              = [[Telegram]] channel (Educational and cultural media)
| joriy_holati            = Faol
| registration       = Optional (via [[Telegram]])
| tijoratmi              = Yoʻq
| language          = [[Oʻzbek tili|Uzbek]]
| turi                    = [[Telegram]] kanali (maʼrifiy va madaniy media)
| owner              = WikiMarafon project ([[Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi|Youth Affairs Agency of Uzbekistan]])
| roʻyxatdan_oʻtish       = Ixtiyoriy ([[Telegram]] orqali)
| author            = WikiMarafon team
| foydalanuvchilar_soni  = 23 400+ obunachi (2026-yil noyabr)
| launch_date        = {{Start date and age|2025|10|07|df=yes}}
| til                    = [[Oʻzbek tili|Oʻzbekcha]]
| current_status    = Active
| egasi                  = „WikiMarafon“ loyihasi ([[Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi]])
| yaratuvchisi            = „WikiMarafon“ jamoasi
| ochilgan_sanasi        = {{Start date and age|2025|10|07|df=yes}}
| mamlakat                = [[Oʻzbekiston]]
| url                    = {{URL|https://t.me/Wiki_Iqtiboslar}}
}}
}}
'''WikiIqtibos''' (handle: '''@Wiki_Iqtiboslar''') is an educational and cultural [[Telegram]] channel operating in the [[Oʻzbek tili|Uzbek language]]. Launched on 7 October 2025 under the '''WikiMarafon''' initiative, the channel curates and publishes verified quotations from [[Vikiiqtibos|Uzbek Wikiquote]] (''uz.wikiquote.org''), literary excerpts, poetry, photography, and reading recommendations.<ref name="tg_channel">{{cite web |url=https://t.me/s/Wiki_Iqtiboslar |title=WikiIqtibos – Telegram Channel Preview |website=Telegram |access-date=4 November 2026}}</ref><ref name="uzwikiquote">{{cite web |url=https://uz.wikiquote.org/wiki/Bosh_Sahifa |title=Vikiiqtibos — Bosh Sahifa |website=uz.wikiquote.org |language=uz |access-date=4 November 2026}}</ref>
'''WikiIqtibos''' (identifikatori: '''@Wiki_Iqtiboslar''') — [[oʻzbek tili]]da faoliyat yurituvchi maʼrifiy, adabiy va madaniy [[Telegram]] kanali. Kanal 2025-yil 7-oktyabrda '''„WikiMarafon“''' loyihasi doirasida tashkil etilgan boʻlib, unda [[Vikiiqtibos|Oʻzbekcha Vikiiqtibos]] (''uz.wikiquote.org'') loyihasidagi saralangan iqtiboslar, badiiy asarlardan parchalar, sheʼrlar, fotosuratlar hamda kitobxonlikka oid tavsiyalar eʼlon qilib boriladi<ref name="tg_channel">{{veb manbasi |url=https://t.me/s/Wiki_Iqtiboslar |title=WikiIqtibos – Telegram kanali |website=Telegram |accessdate=2026-yil 4-noyabr}}</ref><ref name="uzwikiquote">{{veb manbasi |url=https://uz.wikiquote.org/wiki/Bosh_Sahifa |title=Vikiiqtibos — Bosh Sahifa |website=uz.wikiquote.org |language=uz |accessdate=2026-yil 4-noyabr}}</ref>.


The channel serves as a social media outreach platform aimed at popularizing open-knowledge resources in Uzbek, increasing readership among youth, and driving engagement toward [[Vikimedia Jamgʻarmasi|Wikimedia]] sister projects, particularly [[Vikiiqtibos|Uzbek Wikiquote]] and [[Oʻzbekcha Vikipediya|Uzbek Wikipedia]].<ref name="wikikitob_nizom">{{cite web |url=https://telegra.ph/WikiKitob-tanlovi-nizomi-10-07 |title="WikiKitob" tanlovi nizomi |author=WikiMarafon loyihasi |date=7 October 2025 |website=Telegra.ph |language=uz |access-date=4 November 2026}}</ref>
Mazkur sahifa oʻzbek tilidagi ochiq bilimlar omborini ommalashtirish, yoshlar oʻrtasida kitobxonlik madaniyatini yuksaltirish hamda [[Vikimedia Jamgʻarmasi]]ning qardosh loyihalari — xususan, [[Vikiiqtibos]] va [[Oʻzbekcha Vikipediya]]ga foydalanuvchilar eʼtiborini jalb etishga xizmat qiladi<ref name="wikikitob_nizom">{{veb manbasi |url=https://telegra.ph/WikiKitob-tanlovi-nizomi-10-07 |title=„WikiKitob“ tanlovi nizomi |author=WikiMarafon loyihasi |date=2025-yil 7-oktyabr |website=Telegra.ph |language=uz |accessdate=2026-yil 4-noyabr}}</ref>.


== History ==
== Tarixi ==
The ''WikiIqtibos'' Telegram channel was created on 7 October 2025 as a branch media project of '''WikiMarafon''', an initiative backed by the [[Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi|Youth Affairs Agency of the Republic of Uzbekistan]] to expand Uzbek-language content on free online encyclopedias and wikis.<ref name="tg_channel"/><ref name="wikimarafon_tg">{{cite web |url=https://t.me/s/WikiMarafon |title=WikiMarafon – Official Telegram Channel |website=Telegram |access-date=4 November 2026}}</ref>
„WikiIqtibos“ Telegram kanali 2025-yil 7-oktyabr kuni [[Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi]] koʻmagida oʻzbek tilidagi erkin ensiklopedik resurslarni rivojlantirishga qaratilgan '''„WikiMarafon“''' loyihasining tarmoq sahifasi sifatida ish boshlagan<ref name="tg_channel"/><ref name="wikimarafon_tg">{{veb manbasi |url=https://t.me/s/WikiMarafon |title=WikiMarafon – Rasmiy Telegram-kanal |website=Telegram |accessdate=2026-yil 4-noyabr}}</ref>.


In October 2025, shortly after its launch, the channel co-announced the '''WikiKitob''' online reading competition (held from 10 to 15 October 2025) in collaboration with the Youth Affairs Agency and the publishing project ''Asaxiy Books''.<ref name="wikikitob_nizom"/> Alongside promoting Uzbek Wikiquote pages, the channel documented milestones of the Uzbek Wikimedia community, including the growth of [[Oʻzbekcha Vikipediya|Uzbek Wikipedia]] past 310,000 articles on Uzbek Language Day (21 October 2025).<ref name="tg_channel"/> By November 2026, the channel had grown to over 23,400 subscribers and published more than 850 posts, including over 780 visual posts and 350 reference links.<ref name="tg_channel"/>
Kanal tashkil etilgan ilk kunlardanoq, 2025-yil 10–15-oktyabr kunlari Yoshlar ishlari agentligi, „Asaxiy Books“ loyihasi hamda „WikiMarafon“ jamoasi hamkorligida oʻtkazilgan '''„WikiKitob“''' onlayn tanlovini yoritish va targʻib qilishda faol ishtirok etdi<ref name="wikikitob_nizom"/>. Shuningdek, kanalda [[Oʻzbekcha Vikipediya]] va uning qardosh loyihalarida erishilgan muhim natijalar — jumladan, 2025-yil 21-oktyabr (Oʻzbek tili bayrami kuni) holatiga koʻra oʻzbekcha Vikipediyadagi maqolalar soni 310 mingga yaqinlashib, jahon vikireytingida kuchli qirqtalikka kirgani haqidagi maʼlumotlar eʼlon qilingan<ref name="tg_channel"/>. 2026-yil noyabr holatiga koʻra, kanal obunachilari soni 23 400 nafardan oshgan hamda unda 850 dan ziyod post (780 dan ortiq tasvir va 350 dan ortiq havola) joylashtirilgan<ref name="tg_channel"/>.


== Content and structure ==
== Mazmuni va ruknlari ==
The content published on ''WikiIqtibos'' focuses on [[adabiyot|literature]], [[sanʼat|arts]], [[tilshunoslik|linguistics]], and [[falsafa|philosophy]]. Posts are organized into several recurring thematic rubrics and hashtags:<ref name="tg_channel"/>
„WikiIqtibos“ kanalida eʼlon qilinadigan materiallar asosan [[adabiyot]], [[sanʼat]], [[tilshunoslik]], [[tarix]] va [[falsafa]] yoʻnalishlarini qamrab oladi. Postlar bir nechta doimiy rukn va heshteglar ostida taqdim etiladi<ref name="tg_channel"/>:
* '''Wikiquote excerpts:''' Selected aphorisms, proverbs, and quotes from notable historical figures, scholars, and literary works (such as ''[[Kichkina shahzoda|The Little Prince]]'', ''Jimjitlik'', and classical Uzbek literature), frequently accompanied by direct hyperlinks to the corresponding entries on [[Vikiiqtibos|Uzbek Wikiquote]].
* '''Vikiiqtibos namunalari:''' Taniqli mutafakkirlar, tarixiy shaxslar, olimlar hamda jahon va oʻzbek adabiyoti durdonalaridan (masalan, „[[Kichkina shahzoda]]“, „Jimjitlik“ va boshqa asarlardan) saralangan hikmatli soʻzlar va aforizmlar. Ushbu postlarda [[Vikiiqtibos|Oʻzbekcha Vikiiqtibos]]dagi tegishli sahifalarga toʻgʻridan-toʻgʻri havolalar beriladi.
* '''<code>#parcha</code> (Excerpt):''' Short passages and poetic verses from Uzbek and world literature designed to encourage book reading.
* '''<code>#parcha</code>:''' Oʻzbek va jahon adabiyoti asarlaridan qiziqarli badiiy parchalar hamda sheʼriy misralar.
* '''<code>#kun_surati</code> (Photo of the Day):''' Showcases of documentary and artistic photography (including works by Uzbek and international photographers), accompanied by analytical commentary and discussion prompts.
* '''<code>#kun_surati</code>:''' Oʻzbekistonlik va xorijiy fotosuratchilarning badiiy hamda hujjatli asarlari tahlili, suratlar ortidagi tarix va kuzatuvchilar uchun muhokama savollari.
* '''<code>#kun_lavhasi</code> (Scene/Clip of the Day):''' Short video clips and cultural highlights with educational or philosophical themes.
* '''<code>#kun_lavhasi</code>:''' Madaniy, tarixiy va falsafiy mazmundagi qisqa videolavhalar.
* '''<code>#QayerdanChiqdi</code> (Where Did It Come From?):''' Explanatory posts exploring the etymology of idioms, historical phrases, and cultural concepts.
* '''<code>#QayerdanChiqdi</code>:''' Mashhur iboralar, soʻzlar va tarixiy tushunchalarning kelib chiqish tarixi (etimologiyasi) haqidagi maʼrifiy postlar.


=== Orthographic style ===
=== Yozuv uslubi ===
While the channel publishes primarily in the standard Uzbek Latin alphabet, a notable feature of its editorial style is the periodic use of modified Latin characters (such as ''ç'', ''ş'', ''ö'', and ''ğ'') in its channel description and selected posts, reflecting ongoing public and scholarly discussions regarding Uzbek Latin alphabet reform.<ref name="tg_channel"/>
Kanaldagi postlar asosan amaldagi oʻzbek lotin alifbosida yuritilsa-da, kanal tavsifi va ayrim postlarda isloh qilingan lotin alifbosi loyihasiga xos harflar (''ç'', ''ş'', ''ö'', ''ğ'') qoʻllanilishi bilan ajralib turadi<ref name="tg_channel"/>.


== Initiatives and collaborations ==
== Tanlovlar va hamkorlik ==
Operating within the ''WikiMarafon'' ecosystem, ''WikiIqtibos'' participates in educational campaigns and partnerships with national literacy projects:
„WikiMarafon“ ekotizimi tarkibida „WikiIqtibos“ kanali kitobxonlik va maʼrifiy loyihalarni qoʻllab-quvvatlashda ishtirok etadi:
* '''WikiKitob contest:''' Organized jointly by ''WikiMarafon'', the Youth Affairs Agency, and ''Asaxiy Books'', this online quiz competition tested participants on book-related articles available on Uzbek Wikipedia via the ''@WikiTanlov_bot'' platform, awarding book sets and electronic certificates to top performers and active promoters.<ref name="wikikitob_nizom"/>
* '''„WikiKitob“ tanlovi:''' Yoshlar ishlari agentligi, „Asaxiy Books“ hamda „WikiMarafon“ jamoasi tomonidan tashkil etilgan ushbu tanlovda ishtirokchilar ''@WikiTanlov_bot'' orqali [[Oʻzbekcha Vikipediya]]dagi kitoblarga oid maqolalar asosida tuzilgan 40 ta test savoliga javob berishgan. Yuqori oʻrin egalari va faol targʻibotchilar kitoblar toʻplami hamda elektron sertifikatlar bilan taqdirlangan<ref name="wikikitob_nizom"/>.
* '''1000KITOB partnership:''' The channel promotes collaborative initiatives between ''WikiMarafon'' and the ''1000KITOB'' translation and publishing project to distribute modern educational and scientific literature in the Uzbek language to active youth contributors.<ref name="tg_channel"/>
* '''„1000KITOB“ loyihasi bilan hamkorlik:''' Kanal orqali „WikiMarafon“ va „1000KITOB“ loyihalari oʻrtasidagi hamkorlik — oʻzbek tiliga tarjima qilingan zamonaviy ilmiy-ommabop kitoblarni faol yoshlarga yetkazish tashabbuslari targʻib qilinadi<ref name="tg_channel"/>.


== See also ==
== Shuningdek qarang ==
* [[Vikiiqtibos]]
* [[Vikiiqtibos]]
* [[Oʻzbekcha Vikipediya]]
* [[Oʻzbekcha Vikipediya]]
Qator 45: Qator 49:
* [[Telegram]]
* [[Telegram]]


== References ==
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
{{Manbalar}}


== External links ==
== Havolalar ==
* [https://t.me/Wiki_Iqtiboslar Official WikiIqtibos channel] on [[Telegram]]
* [https://t.me/Wiki_Iqtiboslar WikiIqtibos rasmiy kanali] — [[Telegram]]da
* [https://uz.wikiquote.org/ Uzbek Wikiquote official website]
* [https://uz.wikiquote.org/ Oʻzbekcha Vikiiqtibos rasmiy sayti]


[[Turkum:Telegram]]
[[Turkum:Telegram]]

2026-yil 4-noyabr, 13:10 dagi (joriy) koʻrinishi

Ushbu maqolaning ingliz tilidagi talqini uchun WikiIqtibos (English) sahifasiga qarang.

WikiIqtibos

„WikiIqtibos“ Telegram kanalining rasmiy logotipi
Joriy holati Faol
Slogani Siz uchun foydali boʻlgan istalgan turdagi maʼlumotlar — iqtibos, surat, sheʼr, tavsiyalar ombori
Tijoratmi Yoʻq
Sayt turi Telegram kanali (maʼrifiy va madaniy media)
Roʻyxatdan oʻtish Ixtiyoriy (Telegram orqali)
Roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar soni 23 400+ obunachi (2026-yil noyabr)
Qaysi tillarda Oʻzbekcha
Muassisi „WikiMarafon“ loyihasi (Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi)
Muallifi „WikiMarafon“ jamoasi
Ochilgan sanasi 7-oktyabr, 2025-yil (13 oy avval) (2025-10-07)
Mamlakat Oʻzbekiston
URL t.me/Wiki Iqtiboslar

WikiIqtibos (identifikatori: @Wiki_Iqtiboslar) — oʻzbek tilida faoliyat yurituvchi maʼrifiy, adabiy va madaniy Telegram kanali. Kanal 2025-yil 7-oktyabrda „WikiMarafon“ loyihasi doirasida tashkil etilgan boʻlib, unda Oʻzbekcha Vikiiqtibos (uz.wikiquote.org) loyihasidagi saralangan iqtiboslar, badiiy asarlardan parchalar, sheʼrlar, fotosuratlar hamda kitobxonlikka oid tavsiyalar eʼlon qilib boriladi[1][2].

Mazkur sahifa oʻzbek tilidagi ochiq bilimlar omborini ommalashtirish, yoshlar oʻrtasida kitobxonlik madaniyatini yuksaltirish hamda Vikimedia Jamgʻarmasining qardosh loyihalari — xususan, Vikiiqtibos va Oʻzbekcha Vikipediyaga foydalanuvchilar eʼtiborini jalb etishga xizmat qiladi[3].

Tarixi

„WikiIqtibos“ Telegram kanali 2025-yil 7-oktyabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi koʻmagida oʻzbek tilidagi erkin ensiklopedik resurslarni rivojlantirishga qaratilgan „WikiMarafon“ loyihasining tarmoq sahifasi sifatida ish boshlagan[1][4].

Kanal tashkil etilgan ilk kunlardanoq, 2025-yil 10–15-oktyabr kunlari Yoshlar ishlari agentligi, „Asaxiy Books“ loyihasi hamda „WikiMarafon“ jamoasi hamkorligida oʻtkazilgan „WikiKitob“ onlayn tanlovini yoritish va targʻib qilishda faol ishtirok etdi[3]. Shuningdek, kanalda Oʻzbekcha Vikipediya va uning qardosh loyihalarida erishilgan muhim natijalar — jumladan, 2025-yil 21-oktyabr (Oʻzbek tili bayrami kuni) holatiga koʻra oʻzbekcha Vikipediyadagi maqolalar soni 310 mingga yaqinlashib, jahon vikireytingida kuchli qirqtalikka kirgani haqidagi maʼlumotlar eʼlon qilingan[1]. 2026-yil noyabr holatiga koʻra, kanal obunachilari soni 23 400 nafardan oshgan hamda unda 850 dan ziyod post (780 dan ortiq tasvir va 350 dan ortiq havola) joylashtirilgan[1].

Mazmuni va ruknlari

„WikiIqtibos“ kanalida eʼlon qilinadigan materiallar asosan adabiyot, sanʼat, tilshunoslik, tarix va falsafa yoʻnalishlarini qamrab oladi. Postlar bir nechta doimiy rukn va heshteglar ostida taqdim etiladi[1]:

  • Vikiiqtibos namunalari: Taniqli mutafakkirlar, tarixiy shaxslar, olimlar hamda jahon va oʻzbek adabiyoti durdonalaridan (masalan, „Kichkina shahzoda“, „Jimjitlik“ va boshqa asarlardan) saralangan hikmatli soʻzlar va aforizmlar. Ushbu postlarda Oʻzbekcha Vikiiqtibosdagi tegishli sahifalarga toʻgʻridan-toʻgʻri havolalar beriladi.
  • #parcha: Oʻzbek va jahon adabiyoti asarlaridan qiziqarli badiiy parchalar hamda sheʼriy misralar.
  • #kun_surati: Oʻzbekistonlik va xorijiy fotosuratchilarning badiiy hamda hujjatli asarlari tahlili, suratlar ortidagi tarix va kuzatuvchilar uchun muhokama savollari.
  • #kun_lavhasi: Madaniy, tarixiy va falsafiy mazmundagi qisqa videolavhalar.
  • #QayerdanChiqdi: Mashhur iboralar, soʻzlar va tarixiy tushunchalarning kelib chiqish tarixi (etimologiyasi) haqidagi maʼrifiy postlar.

Yozuv uslubi

Kanaldagi postlar asosan amaldagi oʻzbek lotin alifbosida yuritilsa-da, kanal tavsifi va ayrim postlarda isloh qilingan lotin alifbosi loyihasiga xos harflar (ç, ş, ö, ğ) qoʻllanilishi bilan ajralib turadi[1].

Tanlovlar va hamkorlik

„WikiMarafon“ ekotizimi tarkibida „WikiIqtibos“ kanali kitobxonlik va maʼrifiy loyihalarni qoʻllab-quvvatlashda ishtirok etadi:

  • „WikiKitob“ tanlovi: Yoshlar ishlari agentligi, „Asaxiy Books“ hamda „WikiMarafon“ jamoasi tomonidan tashkil etilgan ushbu tanlovda ishtirokchilar @WikiTanlov_bot orqali Oʻzbekcha Vikipediyadagi kitoblarga oid maqolalar asosida tuzilgan 40 ta test savoliga javob berishgan. Yuqori oʻrin egalari va faol targʻibotchilar kitoblar toʻplami hamda elektron sertifikatlar bilan taqdirlangan[3].
  • „1000KITOB“ loyihasi bilan hamkorlik: Kanal orqali „WikiMarafon“ va „1000KITOB“ loyihalari oʻrtasidagi hamkorlik — oʻzbek tiliga tarjima qilingan zamonaviy ilmiy-ommabop kitoblarni faol yoshlarga yetkazish tashabbuslari targʻib qilinadi[1].

Shuningdek qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 „WikiIqtibos – Telegram kanali“. Telegram. Qaraldi: 2026-yil 4-noyabr.
  2. ↑ „Vikiiqtibos — Bosh Sahifa“ (uz). uz.wikiquote.org. Qaraldi: 2026-yil 4-noyabr.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 WikiMarafon loyihasi. „„WikiKitob“ tanlovi nizomi“ (uz). Telegra.ph (2025-yil 7-oktyabr). Qaraldi: 2026-yil 4-noyabr.
  4. ↑ „WikiMarafon – Rasmiy Telegram-kanal“. Telegram. Qaraldi: 2026-yil 4-noyabr.

Havolalar