Kontent qismiga oʻtish

WikiIqtibos

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Ushbu maqolaning ingliz tilidagi talqini uchun WikiIqtibos (English) sahifasiga qarang.

WikiIqtibos

„WikiIqtibos“ Telegram kanalining rasmiy logotipi
Joriy holati Faol
Slogani Siz uchun foydali boʻlgan istalgan turdagi maʼlumotlar — iqtibos, surat, sheʼr, tavsiyalar ombori
Tijoratmi Yoʻq
Sayt turi Telegram kanali (maʼrifiy va madaniy media)
Roʻyxatdan oʻtish Ixtiyoriy (Telegram orqali)
Roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar soni 23 400+ obunachi (2026-yil noyabr)
Qaysi tillarda Oʻzbekcha
Muassisi „WikiMarafon“ loyihasi (Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi)
Muallifi „WikiMarafon“ jamoasi
Ochilgan sanasi 7-oktyabr, 2025-yil (13 oy avval) (2025-10-07)
Mamlakat Oʻzbekiston
URL t.me/Wiki Iqtiboslar

WikiIqtibos (identifikatori: @Wiki_Iqtiboslar) — oʻzbek tilida faoliyat yurituvchi maʼrifiy, adabiy va madaniy Telegram kanali. Kanal 2025-yil 7-oktyabrda „WikiMarafon“ loyihasi doirasida tashkil etilgan boʻlib, unda Oʻzbekcha Vikiiqtibos (uz.wikiquote.org) loyihasidagi saralangan iqtiboslar, badiiy asarlardan parchalar, sheʼrlar, fotosuratlar hamda kitobxonlikka oid tavsiyalar eʼlon qilib boriladi[1][2].

Mazkur sahifa oʻzbek tilidagi ochiq bilimlar omborini ommalashtirish, yoshlar oʻrtasida kitobxonlik madaniyatini yuksaltirish hamda Vikimedia Jamgʻarmasining qardosh loyihalari — xususan, Vikiiqtibos va Oʻzbekcha Vikipediyaga foydalanuvchilar eʼtiborini jalb etishga xizmat qiladi[3].

Tarixi

„WikiIqtibos“ Telegram kanali 2025-yil 7-oktyabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi koʻmagida oʻzbek tilidagi erkin ensiklopedik resurslarni rivojlantirishga qaratilgan „WikiMarafon“ loyihasining tarmoq sahifasi sifatida ish boshlagan[1][4].

Kanal tashkil etilgan ilk kunlardanoq, 2025-yil 10–15-oktyabr kunlari Yoshlar ishlari agentligi, „Asaxiy Books“ loyihasi hamda „WikiMarafon“ jamoasi hamkorligida oʻtkazilgan „WikiKitob“ onlayn tanlovini yoritish va targʻib qilishda faol ishtirok etdi[3]. Shuningdek, kanalda Oʻzbekcha Vikipediya va uning qardosh loyihalarida erishilgan muhim natijalar — jumladan, 2025-yil 21-oktyabr (Oʻzbek tili bayrami kuni) holatiga koʻra oʻzbekcha Vikipediyadagi maqolalar soni 310 mingga yaqinlashib, jahon vikireytingida kuchli qirqtalikka kirgani haqidagi maʼlumotlar eʼlon qilingan[1]. 2026-yil noyabr holatiga koʻra, kanal obunachilari soni 23 400 nafardan oshgan hamda unda 850 dan ziyod post (780 dan ortiq tasvir va 350 dan ortiq havola) joylashtirilgan[1].

Mazmuni va ruknlari

„WikiIqtibos“ kanalida eʼlon qilinadigan materiallar asosan adabiyot, sanʼat, tilshunoslik, tarix va falsafa yoʻnalishlarini qamrab oladi. Postlar bir nechta doimiy rukn va heshteglar ostida taqdim etiladi[1]:

  • Vikiiqtibos namunalari: Taniqli mutafakkirlar, tarixiy shaxslar, olimlar hamda jahon va oʻzbek adabiyoti durdonalaridan (masalan, „Kichkina shahzoda“, „Jimjitlik“ va boshqa asarlardan) saralangan hikmatli soʻzlar va aforizmlar. Ushbu postlarda Oʻzbekcha Vikiiqtibosdagi tegishli sahifalarga toʻgʻridan-toʻgʻri havolalar beriladi.
  • #parcha: Oʻzbek va jahon adabiyoti asarlaridan qiziqarli badiiy parchalar hamda sheʼriy misralar.
  • #kun_surati: Oʻzbekistonlik va xorijiy fotosuratchilarning badiiy hamda hujjatli asarlari tahlili, suratlar ortidagi tarix va kuzatuvchilar uchun muhokama savollari.
  • #kun_lavhasi: Madaniy, tarixiy va falsafiy mazmundagi qisqa videolavhalar.
  • #QayerdanChiqdi: Mashhur iboralar, soʻzlar va tarixiy tushunchalarning kelib chiqish tarixi (etimologiyasi) haqidagi maʼrifiy postlar.

Yozuv uslubi

Kanaldagi postlar asosan amaldagi oʻzbek lotin alifbosida yuritilsa-da, kanal tavsifi va ayrim postlarda isloh qilingan lotin alifbosi loyihasiga xos harflar (ç, ş, ö, ğ) qoʻllanilishi bilan ajralib turadi[1].

Tanlovlar va hamkorlik

„WikiMarafon“ ekotizimi tarkibida „WikiIqtibos“ kanali kitobxonlik va maʼrifiy loyihalarni qoʻllab-quvvatlashda ishtirok etadi:

  • „WikiKitob“ tanlovi: Yoshlar ishlari agentligi, „Asaxiy Books“ hamda „WikiMarafon“ jamoasi tomonidan tashkil etilgan ushbu tanlovda ishtirokchilar @WikiTanlov_bot orqali Oʻzbekcha Vikipediyadagi kitoblarga oid maqolalar asosida tuzilgan 40 ta test savoliga javob berishgan. Yuqori oʻrin egalari va faol targʻibotchilar kitoblar toʻplami hamda elektron sertifikatlar bilan taqdirlangan[3].
  • „1000KITOB“ loyihasi bilan hamkorlik: Kanal orqali „WikiMarafon“ va „1000KITOB“ loyihalari oʻrtasidagi hamkorlik — oʻzbek tiliga tarjima qilingan zamonaviy ilmiy-ommabop kitoblarni faol yoshlarga yetkazish tashabbuslari targʻib qilinadi[1].

Shuningdek qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 „WikiIqtibos – Telegram kanali“. Telegram. Qaraldi: 2026-yil 4-noyabr.
  2. ↑ „Vikiiqtibos — Bosh Sahifa“ (uz). uz.wikiquote.org. Qaraldi: 2026-yil 4-noyabr.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 WikiMarafon loyihasi. „„WikiKitob“ tanlovi nizomi“ (uz). Telegra.ph (2025-yil 7-oktyabr). Qaraldi: 2026-yil 4-noyabr.
  4. ↑ „WikiMarafon – Rasmiy Telegram-kanal“. Telegram. Qaraldi: 2026-yil 4-noyabr.

Havolalar