WикиИқтибос
Ушбу мақоланинг инглиз тилидаги талқини учун WикиИқтибос (Энглиш) саҳифасига қаранг.
| WикиИқтибос | |
|---|---|
|
„WикиИқтибос“ Телеграм каналининг расмий логотипи | |
| Жорий ҳолати | Фаол |
| Слогани | Сиз учун фойдали бўлган исталган турдаги маълумотлар — иқтибос, сурат, шеър, тавсиялар омбори |
| Тижоратми | Йўқ |
| Сайт тури | Телеграм канали (маърифий ва маданий медиа) |
| Рўйхатдан ўтиш | Ихтиёрий (Телеграм орқали) |
| Рўйхатдан ўтган фойдаланувчилар сони | 23 400+ обуначи (2026-йил ноябр) |
| Қайси тилларда | Ўзбекча |
| Муассиси | „WикиМарафон“ лойиҳаси (Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги) |
| Муаллифи | „WикиМарафон“ жамоаси |
| Очилган санаси | 7-октябр, 2025-йил |
| Мамлакат | Ўзбекистон |
| УРЛ | т.ме/Wики Иқтибослар |
WикиИқтибос (идентификатори: @Wики_Иқтибослар) — ўзбек тилида фаолият юритувчи маърифий, адабий ва маданий Телеграм канали. Канал 2025-йил 7-октябрда „WикиМарафон“ лойиҳаси доирасида ташкил этилган бўлиб, унда Ўзбекча Викииқтибос (уз.wикиқуоте.орг) лойиҳасидаги сараланган иқтибослар, бадиий асарлардан парчалар, шеърлар, фотосуратлар ҳамда китобхонликка оид тавсиялар эълон қилиб борилади[1][2].
Мазкур саҳифа ўзбек тилидаги очиқ билимлар омборини оммалаштириш, ёшлар ўртасида китобхонлик маданиятини юксалтириш ҳамда Викимедиа Жамғармасининг қардош лойиҳалари — хусусан, Викииқтибос ва Ўзбекча Википедияга фойдаланувчилар эътиборини жалб этишга хизмат қилади[3].
Тарихи
„WикиИқтибос“ Телеграм канали 2025-йил 7-октябр куни Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги кўмагида ўзбек тилидаги эркин энсиклопедик ресурсларни ривожлантиришга қаратилган „WикиМарафон“ лойиҳасининг тармоқ саҳифаси сифатида иш бошлаган[1][4].
Канал ташкил этилган илк кунларданоқ, 2025-йил 10–15-октябр кунлари Ёшлар ишлари агентлиги, „Асахий Боокс“ лойиҳаси ҳамда „WикиМарафон“ жамоаси ҳамкорлигида ўтказилган „WикиКитоб“ онлайн танловини ёритиш ва тарғиб қилишда фаол иштирок этди[3]. Шунингдек, каналда Ўзбекча Википедия ва унинг қардош лойиҳаларида эришилган муҳим натижалар — жумладан, 2025-йил 21-октябр (Ўзбек тили байрами куни) ҳолатига кўра ўзбекча Википедиядаги мақолалар сони 310 мингга яқинлашиб, жаҳон викирейтингида кучли қирқталикка киргани ҳақидаги маълумотлар эълон қилинган[1]. 2026-йил ноябр ҳолатига кўра, канал обуначилари сони 23 400 нафардан ошган ҳамда унда 850 дан зиёд пост (780 дан ортиқ тасвир ва 350 дан ортиқ ҳавола) жойлаштирилган[1].
Мазмуни ва рукнлари
„WикиИқтибос“ каналида эълон қилинадиган материаллар асосан адабиёт, санъат, тилшунослик, тарих ва фалсафа йўналишларини қамраб олади. Постлар бир нечта доимий рукн ва ҳештеглар остида тақдим этилади[1]:
- Викииқтибос намуналари: Таниқли мутафаккирлар, тарихий шахслар, олимлар ҳамда жаҳон ва ўзбек адабиёти дурдоналаридан (масалан, „Кичкина шаҳзода“, „Жимжитлик“ ва бошқа асарлардан) сараланган ҳикматли сўзлар ва афоризмлар. Ушбу постларда Ўзбекча Викииқтибосдаги тегишли саҳифаларга тўғридан-тўғри ҳаволалар берилади.
#parcha: Ўзбек ва жаҳон адабиёти асарларидан қизиқарли бадиий парчалар ҳамда шеърий мисралар.#kun_surati: Ўзбекистонлик ва хорижий фотосуратчиларнинг бадиий ҳамда ҳужжатли асарлари таҳлили, суратлар ортидаги тарих ва кузатувчилар учун муҳокама саволлари.#kun_lavhasi: Маданий, тарихий ва фалсафий мазмундаги қисқа видеолавҳалар.#QayerdanChiqdi: Машҳур иборалар, сўзлар ва тарихий тушунчаларнинг келиб чиқиш тарихи (этимологияси) ҳақидаги маърифий постлар.
Ёзув услуби
Каналдаги постлар асосан амалдаги ўзбек лотин алифбосида юритилса-да, канал тавсифи ва айрим постларда ислоҳ қилинган лотин алифбоси лойиҳасига хос ҳарфлар (ç, ş, ö, ğ) қўлланилиши билан ажралиб туради[1].
Танловлар ва ҳамкорлик
„WикиМарафон“ экотизими таркибида „WикиИқтибос“ канали китобхонлик ва маърифий лойиҳаларни қўллаб-қувватлашда иштирок этади:
- „WикиКитоб“ танлови: Ёшлар ишлари агентлиги, „Асахий Боокс“ ҳамда „WикиМарафон“ жамоаси томонидан ташкил этилган ушбу танловда иштирокчилар @WикиТанлов_бот орқали Ўзбекча Википедиядаги китобларга оид мақолалар асосида тузилган 40 та тест саволига жавоб беришган. Юқори ўрин эгалари ва фаол тарғиботчилар китоблар тўплами ҳамда электрон сертификатлар билан тақдирланган[3].
- „1000КИТОБ“ лойиҳаси билан ҳамкорлик: Канал орқали „WикиМарафон“ ва „1000КИТОБ“ лойиҳалари ўртасидаги ҳамкорлик — ўзбек тилига таржима қилинган замонавий илмий-оммабоп китобларни фаол ёшларга етказиш ташаббуслари тарғиб қилинади[1].
Шунингдек қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 „WикиИқтибос – Телеграм канали“. Телеграм. Қаралди: 2026-йил 4-ноябр.
- ↑ „Викииқтибос — Бош Саҳифа“ (уз). уз.wикиқуоте.орг. Қаралди: 2026-йил 4-ноябр.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 WикиМарафон лойиҳаси. „„WикиКитоб“ танлови низоми“ (уз). Телегра.пҳ (2025-йил 7-октябр). Қаралди: 2026-йил 4-ноябр.
- ↑ „WикиМарафон – Расмий Телеграм-канал“. Телеграм. Қаралди: 2026-йил 4-ноябр.