Jump to content

WикиИқтибос

From Ziyosfera

Ушбу мақоланинг инглиз тилидаги талқини учун WикиИқтибос (Энглиш) саҳифасига қаранг.

WикиИқтибос

„WикиИқтибос“ Телеграм каналининг расмий логотипи
Жорий ҳолати Фаол
Слогани Сиз учун фойдали бўлган исталган турдаги маълумотлар — иқтибос, сурат, шеър, тавсиялар омбори
Тижоратми Йўқ
Сайт тури Телеграм канали (маърифий ва маданий медиа)
Рўйхатдан ўтиш Ихтиёрий (Телеграм орқали)
Рўйхатдан ўтган фойдаланувчилар сони 23 400+ обуначи (2026-йил ноябр)
Қайси тилларда Ўзбекча
Муассиси „WикиМарафон“ лойиҳаси (Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги)
Муаллифи „WикиМарафон“ жамоаси
Очилган санаси 7-октябр, 2025-йил (13 ой аввал) (2025-10-07)
Мамлакат Ўзбекистон
УРЛ т.ме/Wики Иқтибослар

WикиИқтибос (идентификатори: @Wики_Иқтибослар) — ўзбек тилида фаолият юритувчи маърифий, адабий ва маданий Телеграм канали. Канал 2025-йил 7-октябрда „WикиМарафон“ лойиҳаси доирасида ташкил этилган бўлиб, унда Ўзбекча Викииқтибос (уз.wикиқуоте.орг) лойиҳасидаги сараланган иқтибослар, бадиий асарлардан парчалар, шеърлар, фотосуратлар ҳамда китобхонликка оид тавсиялар эълон қилиб борилади[1][2].

Мазкур саҳифа ўзбек тилидаги очиқ билимлар омборини оммалаштириш, ёшлар ўртасида китобхонлик маданиятини юксалтириш ҳамда Викимедиа Жамғармасининг қардош лойиҳалари — хусусан, Викииқтибос ва Ўзбекча Википедияга фойдаланувчилар эътиборини жалб этишга хизмат қилади[3].

Тарихи

„WикиИқтибос“ Телеграм канали 2025-йил 7-октябр куни Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги кўмагида ўзбек тилидаги эркин энсиклопедик ресурсларни ривожлантиришга қаратилган „WикиМарафон“ лойиҳасининг тармоқ саҳифаси сифатида иш бошлаган[1][4].

Канал ташкил этилган илк кунларданоқ, 2025-йил 10–15-октябр кунлари Ёшлар ишлари агентлиги, „Асахий Боокс“ лойиҳаси ҳамда „WикиМарафон“ жамоаси ҳамкорлигида ўтказилган „WикиКитоб“ онлайн танловини ёритиш ва тарғиб қилишда фаол иштирок этди[3]. Шунингдек, каналда Ўзбекча Википедия ва унинг қардош лойиҳаларида эришилган муҳим натижалар — жумладан, 2025-йил 21-октябр (Ўзбек тили байрами куни) ҳолатига кўра ўзбекча Википедиядаги мақолалар сони 310 мингга яқинлашиб, жаҳон викирейтингида кучли қирқталикка киргани ҳақидаги маълумотлар эълон қилинган[1]. 2026-йил ноябр ҳолатига кўра, канал обуначилари сони 23 400 нафардан ошган ҳамда унда 850 дан зиёд пост (780 дан ортиқ тасвир ва 350 дан ортиқ ҳавола) жойлаштирилган[1].

Мазмуни ва рукнлари

„WикиИқтибос“ каналида эълон қилинадиган материаллар асосан адабиёт, санъат, тилшунослик, тарих ва фалсафа йўналишларини қамраб олади. Постлар бир нечта доимий рукн ва ҳештеглар остида тақдим этилади[1]:

  • Викииқтибос намуналари: Таниқли мутафаккирлар, тарихий шахслар, олимлар ҳамда жаҳон ва ўзбек адабиёти дурдоналаридан (масалан, „Кичкина шаҳзода“, „Жимжитлик“ ва бошқа асарлардан) сараланган ҳикматли сўзлар ва афоризмлар. Ушбу постларда Ўзбекча Викииқтибосдаги тегишли саҳифаларга тўғридан-тўғри ҳаволалар берилади.
  • #parcha: Ўзбек ва жаҳон адабиёти асарларидан қизиқарли бадиий парчалар ҳамда шеърий мисралар.
  • #kun_surati: Ўзбекистонлик ва хорижий фотосуратчиларнинг бадиий ҳамда ҳужжатли асарлари таҳлили, суратлар ортидаги тарих ва кузатувчилар учун муҳокама саволлари.
  • #kun_lavhasi: Маданий, тарихий ва фалсафий мазмундаги қисқа видеолавҳалар.
  • #QayerdanChiqdi: Машҳур иборалар, сўзлар ва тарихий тушунчаларнинг келиб чиқиш тарихи (этимологияси) ҳақидаги маърифий постлар.

Ёзув услуби

Каналдаги постлар асосан амалдаги ўзбек лотин алифбосида юритилса-да, канал тавсифи ва айрим постларда ислоҳ қилинган лотин алифбоси лойиҳасига хос ҳарфлар (ç, ş, ö, ğ) қўлланилиши билан ажралиб туради[1].

Танловлар ва ҳамкорлик

„WикиМарафон“ экотизими таркибида „WикиИқтибос“ канали китобхонлик ва маърифий лойиҳаларни қўллаб-қувватлашда иштирок этади:

  • „WикиКитоб“ танлови: Ёшлар ишлари агентлиги, „Асахий Боокс“ ҳамда „WикиМарафон“ жамоаси томонидан ташкил этилган ушбу танловда иштирокчилар @WикиТанлов_бот орқали Ўзбекча Википедиядаги китобларга оид мақолалар асосида тузилган 40 та тест саволига жавоб беришган. Юқори ўрин эгалари ва фаол тарғиботчилар китоблар тўплами ҳамда электрон сертификатлар билан тақдирланган[3].
  • „1000КИТОБ“ лойиҳаси билан ҳамкорлик: Канал орқали „WикиМарафон“ ва „1000КИТОБ“ лойиҳалари ўртасидаги ҳамкорлик — ўзбек тилига таржима қилинган замонавий илмий-оммабоп китобларни фаол ёшларга етказиш ташаббуслари тарғиб қилинади[1].

Шунингдек қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 „WикиИқтибос – Телеграм канали“. Телеграм. Қаралди: 2026-йил 4-ноябр.
  2. ↑ „Викииқтибос — Бош Саҳифа“ (уз). уз.wикиқуоте.орг. Қаралди: 2026-йил 4-ноябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 WикиМарафон лойиҳаси. „„WикиКитоб“ танлови низоми“ (уз). Телегра.пҳ (2025-йил 7-октябр). Қаралди: 2026-йил 4-ноябр.
  4. ↑ „WикиМарафон – Расмий Телеграм-канал“. Телеграм. Қаралди: 2026-йил 4-ноябр.

Ҳаволалар