Izmir: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Izmir | Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | ||
[[File:Atatürk Monument in İzmir.JPG|thumb|300px]] | |||
'''Izmir''' (Turkiya turkchasida ''İzmir'') – [[Turkiya]]ning gʻarbidagi shahar, yirik port. Izmir elining maʼmuriy markazi. Egey dengizining Izmir qoʻltigʻi sohilida. Aholisi 2,018 mln. kishi (1995). Izmir mil. av. 2ming yillikda bunyod etilgan va Smirna (yunoncha Smirne) deb atalgan. <nowiki>XV</nowiki> asrdan Usmonli turklar saltanati tarkibida. <nowiki>XVIII</nowiki> asr oxiridan Izmir Turkiyaning iqtisodiy va madaniy markazlaridan biri. 1919-yil 15-mayda shaharni Gretsiya askarlari okkupatsiya qildi; 1922-yil 9-sentyabrda ozod qilindi. Ikkinchi jahon urushidan keyin I. porti harbiy dengiz baza-siga aylantirildi. Izmir Turkiyaning eksport boʻyicha bi-rinchi, import boʻyicha (Istanbuldan keyin) 2-oʻrindagi porti. Temir yoʻl va shosse yoʻllar tugu-ni. Xalqaro ahami-yatga ega aeroport bor. Muhim qishloq xoʻjaligi rayonining (tamaki, paxta, uzum, zaytun, don yetishtiriladi) sanoat va savdo markazi. Toʻqimachilik, oziq-ovqat, tamaki, sement, oyna-keramika, yogʻochsozlik, mashinasozlik, kemasozlik va boshqa korxonalari bor. Izmir atrofidan lignit, simob, asbest qazib chiqariladi. Shaharda har yili xalqaro yarmarka oʻtkaziladi. Universitet, iqtisodiyot va savdo akademiyasi, konservatoriya, arxeologiya muzeyi bor. Qad. binolarning qoldiklari (maqbaralar, teatr, stadion va boshqalar) sakdangan. IZO… (yunoncha isos – bir xil, teng) – qoʻshma soʻz boʻlagi boʻlib, oʻzi qoʻshilgan soʻzga tenglik yoki turi, vazifasi jihatidan oʻxshashlik maʼnosi ifodasini beradi (mas, izomeriya, izotoplar).<ref>[[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil</ref> | |||
<center> | |||
<gallery heights="90px" perrow="4"> | |||
Fayl:Basmane Gar, Izmir.jpg|<nowiki>XIX</nowiki> asr Bosmona Temir Yoʻl Bekati (1876) | |||
Fayl:FaikSarikayaIzmirBorsa.jpg|Izmir fond birjasi binosi | |||
Fayl:Faik Sarikaya BUCA SIRINYER HIPODROMU 3.jpg|Bujo Shirinyer gipodromi. | |||
Fayl:N Duzen Izmir Etnografya Muzesi.jpg|Etnografiya muzeyi | |||
Fayl:Halil Rifat Pasha Mansion Izmir Turkey.jpg|Asansor yaqininda Xalil Rifat Pasha Saroyi | |||
Fayl:LohnerMansion Facade KarsiyakaIzmir.jpg|Izmir Qarshiyakada tarixiy bir uy | |||
Fayl:Karsiyaka Izmir SakizHouse. JPG|Izmir Qarshiyakada tarixiy bir uy | |||
Fayl:BornovaHouse IzmirTurkey EUnluBlogspot.jpg|Izmir Boʻrnovoda tarixiy bir uy | |||
</gallery> | |||
</center> | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
[[Turkum:Turkiya shaharlari]] | |||
[[Turkum:Turkiyaning qirgʻoqboʻyi aholi punktlari]] | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
Izmir (Turkiya turkchasida İzmir) – Turkiyaning gʻarbidagi shahar, yirik port. Izmir elining maʼmuriy markazi. Egey dengizining Izmir qoʻltigʻi sohilida. Aholisi 2,018 mln. kishi (1995). Izmir mil. av. 2ming yillikda bunyod etilgan va Smirna (yunoncha Smirne) deb atalgan. XV asrdan Usmonli turklar saltanati tarkibida. XVIII asr oxiridan Izmir Turkiyaning iqtisodiy va madaniy markazlaridan biri. 1919-yil 15-mayda shaharni Gretsiya askarlari okkupatsiya qildi; 1922-yil 9-sentyabrda ozod qilindi. Ikkinchi jahon urushidan keyin I. porti harbiy dengiz baza-siga aylantirildi. Izmir Turkiyaning eksport boʻyicha bi-rinchi, import boʻyicha (Istanbuldan keyin) 2-oʻrindagi porti. Temir yoʻl va shosse yoʻllar tugu-ni. Xalqaro ahami-yatga ega aeroport bor. Muhim qishloq xoʻjaligi rayonining (tamaki, paxta, uzum, zaytun, don yetishtiriladi) sanoat va savdo markazi. Toʻqimachilik, oziq-ovqat, tamaki, sement, oyna-keramika, yogʻochsozlik, mashinasozlik, kemasozlik va boshqa korxonalari bor. Izmir atrofidan lignit, simob, asbest qazib chiqariladi. Shaharda har yili xalqaro yarmarka oʻtkaziladi. Universitet, iqtisodiyot va savdo akademiyasi, konservatoriya, arxeologiya muzeyi bor. Qad. binolarning qoldiklari (maqbaralar, teatr, stadion va boshqalar) sakdangan. IZO… (yunoncha isos – bir xil, teng) – qoʻshma soʻz boʻlagi boʻlib, oʻzi qoʻshilgan soʻzga tenglik yoki turi, vazifasi jihatidan oʻxshashlik maʼnosi ifodasini beradi (mas, izomeriya, izotoplar).[1]
-
XIX asr Bosmona Temir Yoʻl Bekati (1876)
-
Izmir fond birjasi binosi
-
Bujo Shirinyer gipodromi.
-
Etnografiya muzeyi
-
Asansor yaqininda Xalil Rifat Pasha Saroyi
-
Izmir Qarshiyakada tarixiy bir uy
-
Izmir Qarshiyakada tarixiy bir uy
-
Izmir Boʻrnovoda tarixiy bir uy