.uz
.уз Ўзбекистон учун Интернет домен ва давлат коди юқори даражали миллий домен ҳисобланади. Рўйхатдан ўтиш китоби хизматлари аввал Эураcом ГмбҲ томонидан амалга оширилган, лекин кейинчалик УЗИНФОCОМ учун тақдим қилинди. Ёзувларни иккинчи даражада тўғри олинади, лекин собиқ рўйхатга олиш, шунингдек, гов.уз cо.уз ва cом.уз ва бошқа учинчи домен номлари ҳам мавжуд.
![]() | |
| Киритилган йили | 1995 |
|---|---|
| Домен тури | Мамлакат коди юқори даражали миллий домен |
| Статус | Актив |
| Регистратор | УЗИНФОCОМ |
| Ҳомий | УЗИНФОCОМ |
| Вазифаси |
|
| Ишлатилиши | Ўзбекистонда ишлатилади |
| Регистрация чекловлари | ҳеч қайси |
| Тузулуви | Ёзувларни иккинчи даражада тўғри бўлади; Баъзида учинчи даражали рўйхатдан ҳам мавжуд |
| Ҳужжатлар | ИАНА ределегатион репорт |
| ДНССЕC | Мавжуд |
| Веб-сайт | ccтлд.уз |
Биринчи даражали домен
| Домен | Тартибга олинган фойдаланувчилар |
|---|---|
| .уз | Юқори даражали миллий доменлар
. |
Иккинчи даражали домен
| Домен | Тартибга олинган фойдаланувчилар |
|---|---|
| .фор.уз | Фойдаланувчиларнинг ИД.УЗ ПасспортИД мақоми учун номаълум домен. |
| .гов.уз | Ўзбекистон давлат ташкилотлари учун. |
| .cом.уз | Хусусий ташкилотлар учун. |
| .cо.уз | . |
| .аc.уз | Таълим муассасалари учун. |
| .эду.уз | Ўқив о'қув юртлари учун . |
| .инт.уз | Халқаро ташкилотлар учун. |
| .нет.уз | Интернет хизмати провайдерлар учун. |
| .орг.уз | Нодавлат нотижорат ташкилотлар учун. |
| .пп.уз | Жисмоний шахслар учун. |
Тарих
.УЗ юқори даражадаги домени биринчи бо'либ 1995-йил 29 апрелда ИАНА томонидан ижро этилган Жанубий Калифорниянинг информатика институти томонидан тошкентлик Алекс Востриков исмли шахсга берилган. 1995-йилдан 2001-йилгача "УЗ" домени ҳар ким учун бепул ро'йхатдан о'тказилди. 2001-йилда доменни бошқариш ҳуқуқи О'збекистондаги вакили "Томас" МЧЖ Эураcом Эқуипмент ГмБҲ бошқарувига о'тказилди. 2002-йил декабрида О'збекистон почта ва телекоммуникация агентлигининг мурожаатидан со'нг, ИCАНН ва ИАНА ccТЛДни бошқариш ҳуқуқини УЗИНФОCОМ марказига (ҳозир - УЗИНФОCОМ ягона интегратори[1]) қайта топширишга қарор қилдилар, у ҳозир .УЗ ма'мури ҳисобланади.
2020-йил 29 апрелда УЗ миллий домени о'зининг 25 йиллигини нишонлади[2]
2021-йил 28 апрелда ДНССЕC технологиясидан фойдаланган ҳолда энг юқори даражадаги .УЗ домени имзоланди[3].
Рўйхатдан ўтказиш
Дастлаб, "УЗ" домен номи 2001-йилгача бепул берилди. Кейин ро'йхатга олувчи МЧЖ "Томас" доменни ро'йхатдан о'тказиш учун йилига 89 АҚШ долларини олиб, кейинчалик пасайтирди. 2002-йилда нарх 78 долларга, 2003-йил январидан эса йилига 50 долларга туширилди ва 2005-йилгача у 40 долларни ташкил этди. Айни пайтда "УЗ" зонасида доменни ро'йхатдан о'тказиш учун о'ртача нарх 25000 со'мни ташкил этади. Нархларнинг пасайиши 2005-йилдан бери яна олтита расмий ро'йхатга олувчилар пайдо бо'лиши туфайли бошланди.
Ҳозир домен зонасида 92 мингга яқин домен ро'йхатдан о'тган
Рўйхатдан ўтказувчилар
Ҳозир Ўзбекистон ҳудудида қуйидаги регистраторлар мавжуд:
- "Бест Интернет Солутион" ХК (ҳттп://эскиз.уз)
- МЧЖ „Томас“ (ҳттпс://томас.уз)
- МЧЖ „Амалий Алоқалар Бизнеси“ (ҳттп://бcc.уз (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-05-08 санасида архивланган) )
- МЧЖ „Саркор Телеcом“ (ҳттпс://саркор.уз)
- МЧЖ "БИЛЛУР CОМ" (ҳттпс://биллур.cом (Wайбаcк Мачине сайтида 2023-12-12 санасида архивланган))
- МЧЖ „Арсенал-Д“ (ҳттпс://домаин.уз, ҳттпс://wебнаме.уз)
- МЧЖ „НЕW ЛИНЕ СОЛУТИОНС“ (ҳттпс://ҳостмастер.уз)
- МЧЖ «СУВАН НЕТ» (ҳттпс://аҳост.уз)
- МЧЖ "УНИТЕЛ" (ҳттпс://cлоуд.беэлине.уз)
- МЧЖ «Сcиэнтифиc Течнологиэс» (ҳттп://узсcи.нет)
- МЧЖ "Лит-Тел" (ҳттп://www.скйлине.уз/)
- МЧЖ «ИТ Формула» (ҳттпс://нетзоне.уз/ (Wайбаcк Мачине сайтида 2021-05-17 санасида архивланган))
- "ТУРОН МЕДИА" ХК (ҳттпс://тcлоуд.уз)
- МЧЖ "ВИРТУАЛ CЛОУДС" (ҳттпс://вcлоудс.уз)
- МЧЖ «ИТ СЕРВИCЕ ГРОУП» (ҳттпс://ицг.уз)
- МЧЖ «Аирнет» (ҳттпс://аирнет.уз)
- «ЎЗБЕКТЕЛЕКОМ» АЖ (ҳттпс://узcлоуд.уз/)
- МЧЖ "ПС CЛОУД СЕРВИCЕС" (ҳттпс://псcлоуд.уз)
- МЧЖ "ЭCлоудс"
- "Глобал Солутионс" АЖ
- ДУК „Фарғона компютерлаштириш ва ахборотлаштириш маркази“ (ҳттп://фcc.уз[сайт ишламайди])
- ДУК „Наманган компютерлаштириш ва ахборотлаштириш маркази“ (ҳттп://наманган.уз)
- ДУК „Самарқанд компютерлаштириш ва ахборотлаштириш маркази“ (ҳттп://актрм.уз)
- ДУК „Қашқадарё компютерлаштириш ва ахборотлаштириш маркази“ (ҳттп://қашқадарё.уз/ (Wайбаcк Мачине сайтида 2019-02-13 санасида архивланган))
Манбалар
- ↑ „Единый Интегратор УЗИНФОCОМ“. узинфоcом.уз. Қаралди: 2020-йил 6-июл.
- ↑ „НАЦИОНАЛЬНОМУ ДОМЕНУ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН .УЗ ИСПОЛНЯЕТСЯ 25 ЛЕТ“ (Русский). ccтлд.уз. Қаралди: 2020-йил 6-июл.
- ↑ „ТЛД ДНССЕC Репорт“ (Энглиш). иcанн.орг. ИCАНН Ресеарч (2021-йил 28-апрел). 2019-йил 25-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 28-апрел.
Ҳаволалар
- ИАНА .уз wҳоис информатион (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-06-29 санасида архивланган)
- рег.уз саҳифаси (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-07-03 санасида архивланган) (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-07-03 санасида архивланган)
- [1] Узинфоcом учун .уз ТЛД оф Ределегатион (ИАНА репорт)
- Геокод (ингл.)
- Домен ривожлантирш маркази
- Рўйхатдан ўтиш тартиби
