50- parallel yodgorligi sahifasining manbasini koʻrish

{{Diqqatga sazovor joylar
| nomi = 50-parallel yodgorligi
| mahalliy_nomi =
| tasvir = 
| izoh =
| xarita =
| xarita_izohi =
| koordinatalari = 50/36.2339
| joylashuv = [[Ukraina]]{{Flagicon|UKR}} [[Xarkov]]
| turi =
| material =
| binokor =
| bagʻishlangan
| qurila boshlangan =
| qurilish tamomlangan =
| balandligi =
| eni =
| ochilish =
| kengligi =
| vebsayt =
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|CoordAddon =
|CoordScale =
}}
'''50- parallel yodgorligi''' – Xarkovning oʻziga xos rasmiy belgisi boʻlib, Xarkov shimoliy kenglikning 50- parallelidagi eng katta shahar hisoblanadi<ref name="Увековечен географический факт">Region: Sobitiya i fakti: „Uvekovechen geograficheskiy fakt“. [[Время (газета)|"Vremya"]] № 187 (16618), 12 oktyabrya 2010, str.2</ref> .Xarkov shahridagi Shevchenko nomidagi bogʻida aynan shimoliy kenglikning 50-parallel chizigʻi boʻylab oʻrnatilgan<ref name="Увековечен географический факт" />.

== Yodgorlik tarixi ==
2004-yilda yodgorlikni loyihalash boʻyicha ishlar boshlangan. Xarkov shahar ijroiya qoʻmitasi 20-avgust kuni Ukraina Milliy arxitektorlar uyushmasining Xarkov viloyati tashkiloti bilan birgalikda 50- parallel yodgorlik belgisini yaratish uchun tanlov eʼlon qilingan<ref>[http://www.sq.com.ua/rus/news/no_rubric/20.08.2004/konkurs_na_sozdanie_pamyatnogo_znaka_oboznachayuschego_50_yu_parallel_prohodyaschuyu_cherez_sad/ Konkurs na sozdanie pamyatnogo znaka, oboznachayuщego 50-yu parallel, proxodyaщuyu cherez sad im. Shevchenko v Xarkove, obʼyavlen Xarkovskim gorsovetom] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221106094327/https://www.sq.com.ua/rus/news/no_rubric/20.08.2004/konkurs_na_sozdanie_pamyatnogo_znaka_oboznachayuschego_50_yu_parallel_prohodyaschuyu_cherez_sad |date=2022-11-06 }} // „Status quo“</ref>. Tanlovda oʻndan ortiq asar ishtirok etgan. Baholashning xolisligini taʼminlash uchun asarlar anonim tarzda koʻrsatilgan. Mualliflarning ism-shariflari oʻrniga raqamlar qoʻyilgan<ref name="mediaport">[http://www.mediaport.ua/news/city/19975 50-ya parallel v Xarkove – „makushka zemli“ ili basseyn s sharom] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20221106094323/https://www.mediaport.ua/news/city/19975 |date=2022-11-06 }} // „MediaPort“</ref>. Birinchi oʻrinni Xarkov Milliy akademik opera va balet teatr, amfiteatrini qurish hamda yuqorisiga qora sharli suzish havzasini oʻrnatish taklifi bilan taqdim etilgan loyiha egallangan. Ikkinchi oʻrinni Xarkov xaritasi bilan „Yerning tepasi“ loyihasi egallangan. Bu hozirgi yodgorlikning prototipiga aylangan<ref name="mediaport" />.

2010-yilning kuzida Yodgorlik belgisi shahar va tuman Kengashlari deputatlari tashabbusi bilan oʻrnatilgan. Loyiha mualliflari shahar kengashi deputati Gabriel Mixaylov hamda dizayner Sergey Fomichevdir<ref name="old.city.kharkov.ua">{{cite web|url = http://old.city.kharkov.ua/ru/news/u-harkovi-urochisto-vidkrito-pam-yatniy-znak-50-a-paralel-5173.html|deadlink = yes|title = В Харькове торжественно открыт памятный знак «50-я параллель»|author = |date = |publisher = |accessdate = 2014-09-22|archiveurl = https://web.archive.org/web/20170427061455/http://old.city.kharkov.ua/ru/news/u-harkovi-urochisto-vidkrito-pam-yatniy-znak-50-a-paralel-5173.html|archivedate = 2017-04-27}}</ref>.
2010-yil 10-oktyabrda yodgorlikning ochilish marosimi boʻlib oʻtgan<ref name="old.city.kharkov.ua"/>. Ochilishda O. Xarkov meri, Xarkov merligiga nomzod Gennadiy Kernes ishtirok etishgan.

Yodgorlikning asl koʻrinishida Xarkovdan Shimoliy qutbgacha boʻlgan masofa 3933 km, haqiqiy masofa esa kamida 4440 km deb koʻrsatilgan. Yodgorlik belgisi zudlik bilan tuzatilgan. 2011-yil 17-martda „3933 km“ yozuvi shunchaki kesib tashlangan<ref>[http://atn.kharkov.ua/newsread.php?id=59702 „50-ya parallel“ v Xarkove smestila Severniy polyus na 500 km]{{Oʻlikhavola|date=oktabr 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[АТН (Харьков)|Agentstvo televideniya novosti]], 17 marta 2011 goda</ref>. Noaniqlik hatto 9-sinf oʻquvchilari uchun geografiya fanidan viloyat olimpiadasi topshirigʻiga aylangan. Ular xatoni topishlari va oʻz shaharlaridan Shimoliy qutbgacha boʻlgan toʻgʻri masofani aniqlashlari kerak boʻlgan.

== Koʻrinishi ==
Yodgorlik xiyobon boʻylab siniq chiziq shaklida joylashgan „50- parallel“ yozuvi boʻlgan yigirma bronza va mis lavhalardan iborat. Markazda globus tasvirlangan hamda dunyoning eng yirik shaharlari (Moskva, Rim, Quddus, Parij, Dubay va Dehli)<ref>{{cite web |url = http://reporter.delfi.ua/news/reporter/harkovchane-za-udachej-idut-k-50-j-paralleli.d?id=1272840 |title = Харьковчане за удачей идут к 50-й параллели  |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101021060325/http://reporter.delfi.ua/news/reporter/harkovchane-za-udachej-idut-k-50-j-paralleli.d?id=1272840 |archivedate = 2010-10-21 }} // DELFI Reporter, 11 oktyabrya 2010 goda</ref> va ulardan Xarkovgacha boʻlgan masofani koʻrsatuvchi qavariq bronza doira boʻlgan. Toʻpning perimetri boʻylab rus tilida „Xarkov“ va ingliz tilida „Xarkov“ takroriy yozuvlari mavjud.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Ukraina]]
[[Turkum:Meʼmoriy yodgorliklar]]