UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Demokratlar partiyasi]]
[[Fayl:US Democratic Party Logo.svg|thumb|right|200px|Demokratlar partiyasi logosi]]
[[Fayl:Democratic_Disc.svg|thumb|right|200px|Demokratlar partiyasi ramzi]]
 
'''Demokratlar partiyasi''' ({{lang-en|Democratic Party}}) — [[AQSh]]da ikkita partiyadan ([[Respublikachilar partiyasi]] bilan bir qatorda) biri. Ushbu partiya 1828-yilda [[Andrew Jackson]] tarafdorlari tomonidan tuzilgan boʻlib, bugungi kunda eng qadimgi faol partiyalardan biri sanaladi.<ref>{{Kitob manbasi |last1=Kenneth Janda |url=https://books.google.com/books?id=t_lC8k3SELMC&pg=PA276 |title=The Challenge of Democracy: American Government in Global Politics |last2=Jeffrey M. Berry |last3=Jerry Goldman |publisher=Cengage Learning |year=2010 |isbn=9780495906186 |page=276}}</ref> <nowiki>XIX</nowiki> asr I yarmida Janub plantatsiya (yer) egalari va savdo-bank doiralari bir qismi manfaatlarini yoqlagan. 1829—41, 1845—49, 1853-61, 1885-89, 1893-97, 1913-21, 1933-53, 1961—69, 1977-81 va 1993—2001-yil 21-yanvargacha hokimiyat tepasida boʻlgan.
== Prezidentlik saylovlarida ==
=== 1828–hozirgacha ===
{|class="sortable wikitable"
|-
!style="text-align:center;"|Saylov boʻlgan<br />yil
!Nomzod
!Ovozlar
!%
!Saylovchilarning ovozlari
!+/–
!Natija
|-
|style="text-align:center;"|[[1828]]
|[[Andrew Jackson]]
|style="text-align:center;"|642,553
|style="text-align:center;"|56.0
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|178|261|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}178
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1832]]
|[[Andrew Jackson]]
|style="text-align:center;"|701,780
|style="text-align:center;"|54.2
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|219|286|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}41
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1836]]
|[[Martin Van Buren]]
|style="text-align:center;"|764,176
|style="text-align:center;"|50.8
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|170|294|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}49
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1840]]
|[[Martin Van Buren]]
|style="text-align:center;"|1,128,854
|style="text-align:center;"|46.8
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|60|294|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}110
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1844]]
|[[James K. Polk]]
|style="text-align:center;"|1,339,494
|style="text-align:center;"|49.5
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|170|275|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}110
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1848]]
|[[Lewis Cass]]
|style="text-align:center;"|1,223,460
|style="text-align:center;"|42.5
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|127|290|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}43
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1852]]
|[[Franklin Pierce]]
|style="text-align:center;"|1,607,510
|style="text-align:center;"|50.8
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|254|296|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}127
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1856]]
|[[James Buchanan]]
|style="text-align:center;"|1,836,072
|style="text-align:center;"|45.3
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|174|296|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}80
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1860]]
|[[Stephen A. Douglas]]
|style="text-align:center;"|1,380,202
|style="text-align:center;"|29.5
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|12|303|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}162
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1864]]
|[[George B. McClellan]]
|style="text-align:center;"|1,812,807
|style="text-align:center;"|45.0
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|21|233|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}9
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1868]]
|[[Horatio Seymour]]
|style="text-align:center;"|2,706,829
|style="text-align:center;"|47.3
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|80|294|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}59
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1872]]
|[[Horace Greeley]] ([[Liberal Republican Party (United States)|Liberal Republican]])
|style="text-align:center;"|2,834,761
|style="text-align:center;"|43.8
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|69|352|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}11
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1876]]
|[[Samuel J. Tilden]]
|style="text-align:center;"|4,288,546
|style="text-align:center;"|50.9
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|184|369|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}115
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1880]]
|[[Winfield Scott Hancock]]
|style="text-align:center;"|4,444,260
|style="text-align:center;"|48.2
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|155|369|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}29
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1884]]
|[[Grover Cleveland]]
|style="text-align:center;"|4,914,482
|style="text-align:center;"|48.9
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|219|401|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}64
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1888]]
|[[Grover Cleveland]]
|style="text-align:center;"|5,534,488
|style="text-align:center;"|48.6
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|168|401|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}51
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1892]]
|[[Grover Cleveland]]
|style="text-align:center;"|5,556,918
|style="text-align:center;"|46.0
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|277|444|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}109
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1896]]
|[[William Jennings Bryan]]
|style="text-align:center;"|6,509,052
|style="text-align:center;"|46.7
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|176|447|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}101
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1900]]
|[[William Jennings Bryan]]
|style="text-align:center;"|6,370,932
|style="text-align:center;"|45.5
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|155|447|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}21
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1904]]
|[[Alton B. Parker]]
|style="text-align:center;"|5,083,880
|style="text-align:center;"|37.6
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|140|476|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}15
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1908]]
|[[William Jennings Bryan]]
|style="text-align:center;"|6,408,984
|style="text-align:center;"|43.0
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|162|483|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}22
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1912]]
|[[Woodrow Wilson]]
|style="text-align:center;"|6,296,284
|style="text-align:center;"|41.8
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|435|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}273
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1916]]
|[[Woodrow Wilson]]
|style="text-align:center;"|9,126,868
|style="text-align:center;"|49.2
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|277|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}158
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1920]]
|[[James M. Cox]]
|style="text-align:center;"|9,139,661
|style="text-align:center;"|34.2
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|127|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}150
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1924]]
|[[John W. Davis]]
|style="text-align:center;"|8,386,242
|style="text-align:center;"|28.8
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|136|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}9
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1928]]
|[[Al Smith]]
|style="text-align:center;"|15,015,464
|style="text-align:center;"|40.8
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|87|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}49
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1932]]
|[[Franklin D. Roosevelt]]
|style="text-align:center;"|22,821,277
|style="text-align:center;"|57.4
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|472|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}385
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1936]]
|[[Franklin D. Roosevelt]]
|style="text-align:center;"|27,747,636
|style="text-align:center;"|60.8
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|523|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}51
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1940]]
|[[Franklin D. Roosevelt]]
|style="text-align:center;"|27,313,945
|style="text-align:center;"|54.7
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|449|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}74
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1944]]
|[[Franklin D. Roosevelt]]
|style="text-align:center;"|25,612,916
|style="text-align:center;"|53.4
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|432|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}17
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1948]]
|[[Harry S. Truman]]
|style="text-align:center;"|24,179,347
|style="text-align:center;"|49.6
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|303|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}129
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1952]]
|[[Adlai Stevenson II|Adlai Stevenson]]
|style="text-align:center;"|27,375,090
|style="text-align:center;"|44.3
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|89|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}214
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1956]]
|[[Adlai Stevenson II|Adlai Stevenson]]
|style="text-align:center;"|26,028,028
|style="text-align:center;"|42.0
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|73|531|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}16
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1960]]
|[[John F. Kennedy]]
|style="text-align:center;"|34,220,984
|style="text-align:center;"|49.7
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|303|537|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}230
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1964]]
|[[Lyndon B. Johnson]]
|style="text-align:center;"|43,127,041
|style="text-align:center;"|61.1
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|486|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}183
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1968]]
|[[Hubert Humphrey]]
|style="text-align:center;"|31,271,839
|style="text-align:center;"|42.7
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|191|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}295
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1972]]
|[[George McGovern]]
|style="text-align:center;"|29,173,222
|style="text-align:center;"|37.5
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|17|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}174
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1976]]
|[[Jimmy Carter]]
|style="text-align:center;"|40,831,881
|style="text-align:center;"|50.1
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|297|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}280
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1980]]
|[[Jimmy Carter]]
|style="text-align:center;"|35,480,115
|style="text-align:center;"|41.0
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|49|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}248
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1984]]
|[[Walter Mondale]]
|style="text-align:center;"|37,577,352
|style="text-align:center;"|40.6
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|13|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}36
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1988]]
|[[Michael Dukakis]]
|style="text-align:center;"|41,809,074
|style="text-align:center;"|45.6
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|111|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}98
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1992]]
|[[Bill Clinton]]
|style="text-align:center;"|44,909,806
|style="text-align:center;"|43.0
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|370|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}259
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[1996]]
|[[Bill Clinton]]
|style="text-align:center;"|47,401,185
|style="text-align:center;"|49.2
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|379|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}9
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[2000]]
|[[Al Gore]]
|style="text-align:center;"|50,999,897
|style="text-align:center;"|48.4
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|266|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}113
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[2004]]
|[[John Kerry]]
|style="text-align:center;"|59,028,444
|style="text-align:center;"|48.3
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|251|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}15
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[2008]]
|[[Barack Obama]]
|style="text-align:center;"|69,498,516
|style="text-align:center;"|52.9
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|365|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}114
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[2012]]
|[[Barack Obama]]
|style="text-align:center;"|65,915,795
|style="text-align:center;"|51.1
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|332|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}33
|{{yutuq|Yutgan}}
|-
|style="text-align:center;"|[[2016]]
|[[Hillary Clinton]]
|style="text-align:center;"|65,853,514
|style="text-align:center;"|48.2
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|227|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{decrease}}105
|{{yoʻq|Yutqazgan}}
|-
|align=center|[[2020]]
|[[Joe Biden]]
|style="text-align:center;"|81,268,924
|style="text-align:center;"|51.3
|style="text-align:left;"|{{Composition bar|306|538|blue}}
|style="text-align:left;"|{{increase}}79
|{{yutuq|Yutgan}}
|}
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
== Adabiyotlar ==
* [[OʻzME]]. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
== Havolalar ==
* {{Rasmiy sayt|https://www.democrats.org/}} {{ref-en}}
 
{{chala}}
{{Tashqi havolalar}}

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Demokratlar partiyasi logosi
Demokratlar partiyasi ramzi

Demokratlar partiyasi (inglizcha: Democratic Party) — AQShda ikkita partiyadan (Respublikachilar partiyasi bilan bir qatorda) biri. Ushbu partiya 1828-yilda Andrew Jackson tarafdorlari tomonidan tuzilgan boʻlib, bugungi kunda eng qadimgi faol partiyalardan biri sanaladi.[1] XIX asr I yarmida Janub plantatsiya (yer) egalari va savdo-bank doiralari bir qismi manfaatlarini yoqlagan. 1829—41, 1845—49, 1853-61, 1885-89, 1893-97, 1913-21, 1933-53, 1961—69, 1977-81 va 1993—2001-yil 21-yanvargacha hokimiyat tepasida boʻlgan.

Prezidentlik saylovlarida

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1828–hozirgacha

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Saylov boʻlgan
yil
Nomzod Ovozlar % Saylovchilarning ovozlari +/– Natija
1828 Andrew Jackson 642,553 56.0
178 / 261
178 Yutgan
1832 Andrew Jackson 701,780 54.2
219 / 286
41 Yutgan
1836 Martin Van Buren 764,176 50.8
170 / 294
Decrease49 Yutgan
1840 Martin Van Buren 1,128,854 46.8
60 / 294
Decrease110 Yutqazgan
1844 James K. Polk 1,339,494 49.5
170 / 275
110 Yutgan
1848 Lewis Cass 1,223,460 42.5
127 / 290
Decrease43 Yutqazgan
1852 Franklin Pierce 1,607,510 50.8
254 / 296
127 Yutgan
1856 James Buchanan 1,836,072 45.3
174 / 296
Decrease80 Yutgan
1860 Stephen A. Douglas 1,380,202 29.5
12 / 303
Decrease162 Yutqazgan
1864 George B. McClellan 1,812,807 45.0
21 / 233
9 Yutqazgan
1868 Horatio Seymour 2,706,829 47.3
80 / 294
59 Yutqazgan
1872 Horace Greeley (Liberal Republican) 2,834,761 43.8
69 / 352
Decrease11 Yutqazgan
1876 Samuel J. Tilden 4,288,546 50.9
184 / 369
115 Yutqazgan
1880 Winfield Scott Hancock 4,444,260 48.2
155 / 369
Decrease29 Yutqazgan
1884 Grover Cleveland 4,914,482 48.9
219 / 401
64 Yutgan
1888 Grover Cleveland 5,534,488 48.6
168 / 401
Decrease51 Yutqazgan
1892 Grover Cleveland 5,556,918 46.0
277 / 444
109 Yutgan
1896 William Jennings Bryan 6,509,052 46.7
176 / 447
Decrease101 Yutqazgan
1900 William Jennings Bryan 6,370,932 45.5
155 / 447
Decrease21 Yutqazgan
1904 Alton B. Parker 5,083,880 37.6
140 / 476
Decrease15 Yutqazgan
1908 William Jennings Bryan 6,408,984 43.0
162 / 483
22 Yutqazgan
1912 Woodrow Wilson 6,296,284 41.8
435 / 531
273 Yutgan
1916 Woodrow Wilson 9,126,868 49.2
277 / 531
Decrease158 Yutgan
1920 James M. Cox 9,139,661 34.2
127 / 531
Decrease150 Yutqazgan
1924 John W. Davis 8,386,242 28.8
136 / 531
9 Yutqazgan
1928 Al Smith 15,015,464 40.8
87 / 531
Decrease49 Yutqazgan
1932 Franklin D. Roosevelt 22,821,277 57.4
472 / 531
385 Yutgan
1936 Franklin D. Roosevelt 27,747,636 60.8
523 / 531
51 Yutgan
1940 Franklin D. Roosevelt 27,313,945 54.7
449 / 531
Decrease74 Yutgan
1944 Franklin D. Roosevelt 25,612,916 53.4
432 / 531
Decrease17 Yutgan
1948 Harry S. Truman 24,179,347 49.6
303 / 531
Decrease129 Yutgan
1952 Adlai Stevenson 27,375,090 44.3
89 / 531
Decrease214 Yutqazgan
1956 Adlai Stevenson 26,028,028 42.0
73 / 531
Decrease16 Yutqazgan
1960 John F. Kennedy 34,220,984 49.7
303 / 537
230 Yutgan
1964 Lyndon B. Johnson 43,127,041 61.1
486 / 538
183 Yutgan
1968 Hubert Humphrey 31,271,839 42.7
191 / 538
Decrease295 Yutqazgan
1972 George McGovern 29,173,222 37.5
17 / 538
Decrease174 Yutqazgan
1976 Jimmy Carter 40,831,881 50.1
297 / 538
280 Yutgan
1980 Jimmy Carter 35,480,115 41.0
49 / 538
Decrease248 Yutqazgan
1984 Walter Mondale 37,577,352 40.6
13 / 538
Decrease36 Yutqazgan
1988 Michael Dukakis 41,809,074 45.6
111 / 538
98 Yutqazgan
1992 Bill Clinton 44,909,806 43.0
370 / 538
259 Yutgan
1996 Bill Clinton 47,401,185 49.2
379 / 538
9 Yutgan
2000 Al Gore 50,999,897 48.4
266 / 538
Decrease113 Yutqazgan
2004 John Kerry 59,028,444 48.3
251 / 538
Decrease15 Yutqazgan
2008 Barack Obama 69,498,516 52.9
365 / 538
114 Yutgan
2012 Barack Obama 65,915,795 51.1
332 / 538
Decrease33 Yutgan
2016 Hillary Clinton 65,853,514 48.2
227 / 538
Decrease105 Yutqazgan
2020 Joe Biden 81,268,924 51.3
306 / 538
79 Yutgan
  1. ↑ Kenneth Janda; Jeffrey M. Berry; Jerry Goldman. The Challenge of Democracy: American Government in Global Politics. Cengage Learning, 2010 — 276-bet. ISBN 9780495906186. 
  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil