Ziyosfera

Abbod bin Muhammad bin Hayyon: Versiyalar orasidagi farq

UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Abbod bin Muhammad bin Hayyon]]
'''Abbod bin Muhammad bin Hayyon al-Balxiy''' [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar xalifasi]] [[Maʼmun|Abdulloh al-Maʼmun]] davrida [[Misr]] noibi (812—813) boʻlib, Misrda [[Muhammad Al-Amin|Abu Abdulloh Muhammad al-Amin]]ni taxtdan agʻdargan va al-Maʼmunga bay’at qilgan daʼvatchilardan biri.
 
== Faoliyati ==
[[Kinda (qabila)|Kinda]] qabilasining ''[[mavla]]si'' boʻlgan Abbod dastlab [[Harsama ibn Ayon]]ga tegishli boʻlgan Misrdagi mulklarning boshqaruvchisi boʻlgan. 811-yilda [[Toʻrtinchi fitna|to‘rtinchi fuqarolar urushi]] boshlanishi bilan, Abbod Misr xalqini xalifa [[al-Amin]]ga bayʼatidan voz kechib, uning o‘rniga raqibi [[al-Ma’mun]]ni qo‘llab-quvvatlashga undadi. 812-yil boshlarida al-Amin tayinlagan noib [[Jobir ibn al-Ash’as at-Toiy]] harbiy to‘ntarish natijasida ag‘darilgach, uning o‘rnini egallab, rasman al-Ma’munga [[Bayʼat|sodiqlik qasamyodi]]ni qabul qildi. Biroq, tez orada [[Havf (Misr)|Havf]] mintaqasidagi [[Qays]]larning jiddiy qarshiligiga duch keldi. Ularning yetakchisi [[Rabiʼa ibn Qays ibn Zubayr al-Jurashiy]]ni al-Amin qurol ko‘tarishga undagan edi. Keyingi oylar davomida Abbodning qo‘shinlari bir necha bor mag‘lubiyatga uchrab, [[Fustat]]ni takror-takror hujumlardan himoya qilishga majbur bo‘ldi. Jang 813-yil sentyabr oyida ikki tomon ham al-Aminning o‘limidan xabar topgunga qadar davom etdi. Ko‘p o‘tmay, Abbodning oʻrniga [[Muttalib ibn Abdulloh ibn Malik|al-Muttalib ibn Abdulloh al-Xuzay]] tayinlandi<ref>{{harvnb|Brockopp|2000|p=41}}; {{harvnb|Al-Kindi|1912|pp=148–51}}; {{harvnb|Ibn Taghribirdi|1930|pp=150, 153–54}}; {{harvnb|Gordon|Robinson|Rowson|Fishbein|2018|pp=1198–99}}. According to Ibn Taghribirdi Abbad was eventually captured, sent to al-Amin and killed, but this is probably an error; {{harvnb|Madelung|1992|p=226}}.</ref>.
 
Lavozimidan bo‘shatilgandan so‘ng, Abbod Misrda qolib, keyingi yillarda vaqti-vaqti bilan siyosiy sahnada faollikni davom ettirdi<ref>{{harvnb|Al-Kindi|1912|pp=154–55, 166, 167}}; {{harvnb|Madelung|1992|p=226}}.</ref>.
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{cite book | last = Brockopp | first = Jonathan E. | author-link = | title = Early Maliki Law: Ibn 'Abd al-Hakam and his Major Compendium of Jurisprudence | publisher = Brill | location = Leiden, Boston and Köln | year = 2000 | isbn = 90-04-11628-1 | url = https://books.google.com/books?id=ciSskcBCi3EC }}
* {{cite book | last= | first= | author-link= | title = The Works of Ibn Wadih al-Ya'qubi: An English Translation | volume = 3 | editor1-first = Matthew S. | editor1-last = Gordon | editor2-first = Chase F. | editor2-last = Robinson | editor3-first = Everett K. | editor3-last= Rowson | editor4-first = Michael | editor4-last = Fishbein | display-editors=3| location = Leiden and Boston | publisher = Brill | year= 2018 | isbn = 978-90-04-35621-4 | url = https://books.google.com/books?id=OHxTDwAAQBAJ }}
* {{cite book | title=Nujum al-zahira fi muluk Misr wa'l-Qahira, Volume II | editor-first= | editor-last= | last=Ibn Taghribirdi | first=Jamal al-Din Abu al-Mahasin Yusuf | author-link=Ibn Taghribirdi | year=1930 | publisher=Dar al-Kutub al-Misriyya | location=Cairo |isbn= | url = | language=Arabic }}
* {{The Governors and Judges of Egypt}}
* {{cite book | title=Religious and ethnic movements in medieval Islam | last=Madelung | first = Wilferd | author-link = Wilferd Madelung | year=1992 | location = Brookfield | publisher = Ashgate/Variorum | isbn = 0-86078-310-3 | url = https://books.google.com/books?id=eksMAQAAMAAJ }}
 
{{s-start}}
{{succession box|title=[[Islomiy Misr hukmdorlari roʻyxati|Misr noibi]]|before=[[Jobir ibn al-Ashʼas at-Toiy]]|after=[[Muttalib ibn Abdulloh ibn Malik|Al-Muttalib ibn Abdulloh al-Xuzay]]|years=812–813}}
{{s-end}}
 
{{Abbosiylar xalifaligi davri Misr noiblari|state=expanded}}
 
[[Turkum:Misrning 9-asrdagi Abbosiy noiblari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Abbod bin Muhammad bin Hayyon al-Balxiy Abbosiylar xalifasi Abdulloh al-Maʼmun davrida Misr noibi (812—813) boʻlib, Misrda Abu Abdulloh Muhammad al-Aminni taxtdan agʻdargan va al-Maʼmunga bay’at qilgan daʼvatchilardan biri.

Faoliyati

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kinda qabilasining mavlasi boʻlgan Abbod dastlab Harsama ibn Ayonga tegishli boʻlgan Misrdagi mulklarning boshqaruvchisi boʻlgan. 811-yilda to‘rtinchi fuqarolar urushi boshlanishi bilan, Abbod Misr xalqini xalifa al-Aminga bayʼatidan voz kechib, uning o‘rniga raqibi al-Ma’munni qo‘llab-quvvatlashga undadi. 812-yil boshlarida al-Amin tayinlagan noib Jobir ibn al-Ash’as at-Toiy harbiy to‘ntarish natijasida ag‘darilgach, uning o‘rnini egallab, rasman al-Ma’munga sodiqlik qasamyodini qabul qildi. Biroq, tez orada Havf mintaqasidagi Qayslarning jiddiy qarshiligiga duch keldi. Ularning yetakchisi Rabiʼa ibn Qays ibn Zubayr al-Jurashiyni al-Amin qurol ko‘tarishga undagan edi. Keyingi oylar davomida Abbodning qo‘shinlari bir necha bor mag‘lubiyatga uchrab, Fustatni takror-takror hujumlardan himoya qilishga majbur bo‘ldi. Jang 813-yil sentyabr oyida ikki tomon ham al-Aminning o‘limidan xabar topgunga qadar davom etdi. Ko‘p o‘tmay, Abbodning oʻrniga al-Muttalib ibn Abdulloh al-Xuzay tayinlandi[1].

Lavozimidan bo‘shatilgandan so‘ng, Abbod Misrda qolib, keyingi yillarda vaqti-vaqti bilan siyosiy sahnada faollikni davom ettirdi[2].

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ Brockopp 2000, s. 41; Al-Kindi 1912, ss. 148–51; Ibn Taghribirdi 1930, ss. 150, 153–54; Gordon et al. 2018, ss. 1198–99. According to Ibn Taghribirdi Abbad was eventually captured, sent to al-Amin and killed, but this is probably an error; Madelung 1992, s. 226.
  2. ↑ Al-Kindi 1912, ss. 154–55, 166, 167; Madelung 1992, s. 226.

Adabiyotlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Oʻtmishdoshi:
Jobir ibn al-Ashʼas at-Toiy 		Misr noibi
812–813 		Vorisi:
Al-Muttalib ibn Abdulloh al-Xuzay 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Abbod_ibn_Muhammad_ibn_Hayyon?oldid=254555" dan olindi