Abdulhaq Umerkin sahifasining manbasini koʻrish

{{Harbiy arbob
| ismi             = Abdulhaq Sagitovich Umerkin
| asl_ismi         = 
| tasvir           = [[File:Abdulhaq Sagitov.jpg|250px]]
| tasvir_tavsifi   =
| hayot_davri      = (1917—1982) 
| laqabi           =
| taxallusi        =
| tugʻilgan_sanasi = 31-yanvar 1917-yil
| tugʻilgan_joyi   = [[Starotimoshkino]], [[Sengileevskiy uyezdi]], [[Simbir guberniyasi]], [[Rossiya imperiyasi]]
| vafot_sanasi     = {{vafot sanasi va yoshi|1982|2|16|1917|1|31}}
| vafot_joyi       = [[Qozon]], [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi]]
| fuqaroligi       = {{SSSR}}
| qoshin_turlari =
| xizmat_yillari = 1940—1946
| unvoni = [[File:CCCP army Rank starshyj lejtnant infobox.svg|55px]]
| qism = 134-gaubitsa artilleriya polki
| qoʻmondonlik = batareya
| lavozimi =
| jang = Ulugʻ Vatan urushi
| mukofotlari = {{Sovet Ittifoqi Qahramoni}} {{Lenin ordeni}} {{Qizil Yulduz ordeni}}
| bilimi =
| otasi =
| onasi =
| turmush oʻrtogi =
| bolalari =
| aloqa =
| istefoda = [[o‘qituvchi]]
| dastxati =
}}
'''Abdulhaq Sagitovich Umerkin''' — ({{Lang-tt|}}Габделхак Үмәркин; [[1917|1917-yil]] [[18-fevral]], [[Ulyanovsk]], [[Rossiya imperiyasi|Rossiya imperiyasi]] — [[1982|1982-yil]] [[16-yanvar]], [[Qozon]], [[Tatariston|Tatariston]] [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]]) – [[Sovet ittifoqi|Sovet ittifoqi]] qahramoni, [[Artilleriya|artileriyachi]], katta leytenant, Tatariston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan o‘qituvchi.

== Biografiya ==
1917-yil 18-yanvarda [[Ulyanov viloyati|Ulyanovsk viloyati]], hozirgi Barishskiy tumani Starotimoshkino qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati tatar. 1940-yilda [[Samarqand davlat universiteti|Oʻzbekiston Davlat universiteti (hozirgi Samarqand davlat universiteti)ni]] tamomlagan. Qoraqalpogʻistonning [[Chimboy]] shahridagi pedagogika bilim yurtida oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1940-yildan [[Qizil armiya|Qizil armiyada]], 1941-yil iyun oyidan [[Ulugʻ Vatan urushi|Ulugʻ Vatan urushida]] qatnashgan.

134-gaubitsa artilleriya polkining batareya komandiri, kichik leytenant Abdulhaq Umerkinning 1942-yil may oyida rus harbiy shon-sharafi hisoblangan Sevastopol shahri uchun boʻlgan janglarda koʻrsatgan jasorati alohida ajralib turadi.

Abdulhaq Umerkinga ishonib topshirilgan artilleriya batareyasi Qamishli qishlogʻi yaqinida otishma pozitsiyasini egallaydi. Artilleriyachilar uchta hujumni qaytardi. Dushman kuzatuv postini akkumulyatordan uzib, uni oʻrab olishga muvaffaq boʻldi. Kichik leytenant Umerkin qoʻmondonligi ostidagi artilleriyachilar dushmanning koʻp sonli shaxsiy tarkibi va texnikasini yoʻq qilib, qamaldan chiqib ketdi. Artilleriyachi Umerkin jangda yarador boʻldi va fashistlar tomonidan asirga olindi. Nemislar tomonidan u bir qancha qiynoqlarga solindi, lekin oxirigacha Vatanga va harbiy qasamyodiga sodiq qoldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1942-yil 20-iyundagi „Qizil Armiya qoʻmondonligi tarkibiga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida“gi farmoni ''bilan „Qizil Armiya qoʻmondonligining jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi,'' ''nemis bosqinchilariga qarshi kurash fronti hamda bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun'' [[Sovet Ittifoqi Qahramoni|Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni]] bilan hamda [[Lenin ordeni]] va [[Qizil Yulduz ordeni|Qizil yulduz]] medali bilan taqdirlangan<ref>{{статья|автор=|заглавие=Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза начальствующему составу Красной Армии» от 20 июня 1942 года|ссылка=http://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1942/1942_024.pdf|язык=|издание=Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик|тип=газета|год=1942|месяц=6|число=30|том=|номер=24 (183)|страницы=1|doi=|issn=|archivedate=2021-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211108135817/http://sun.tsu.ru/mminfo/2020/000462771/1942/1942_024.pdf}}</ref>.

1946-yildan boshlab katta leytenant Umerkin zaxiraga olingan. U Tatariston poytaxti – Qozon shahrida yashagan. 116-maktabda qariyb qirq yil oʻqituvchi boʻlib ishlab, uning qoʻl ostida minglab oʻquvchilar bitirib chiqqan. Tatar Avtonom SSRda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi etib taqdirlangan. 1982-yil 16-fevralda Qozon shahrida vafot etdi. U Qozon shahridagi Novo-tatar qabristoniga dafn etilgan. U yerda qabriga Qahramonning bronza byusti yodgorligi oʻrnatilgan (yodgorlik 1990-yillarning oxirida oʻgʻirlangan).[[Fayl:BaydaMK Ukaz KrasnayaZvezda 21061942.jpg|thumb|Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisidagi 1942-yil 20-iyundagi farmon.]]


== Xotira ==
2018-yilda Qozonda baʼzi aholining taklifi bilan (Abdulhaq Sagitovichning sobiq oʻquvchilari) Abdulhaq Sagitovich nomi oʻsha yerdagi litseyga berildi. Maktab binosi oldiga byusti oʻrnatilib, Qahramonning muzeyi tashkil etildi. Qahramonning nomi 1941—1942 yillarda Sevastopol himoyachilariga bagʻishlangan haykalga oʻyib yozilgan.

== Qiziqarli manzil ==

* Qozon, Tolstoy koʻchasi, 16-uy, kvartira. 1<ref>Решение исполкома [[:ru:Казанская_городская_дума|Казанского городского Совета народных депутатов]] № 904 от 12 ноября 1968 года «Об утверждении дополнительного списка на получение жилой площади за счёт 10% фонда по плану 1968 года»</ref>.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyotlar ==

* Герои боёв за Крым. — Симферополь: Таврия, 1972.
* Герои Советского Союза — наши земляки. — Казань, 1985. — Кн. 3.
* Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — <abbr>М.</abbr>: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 с. — 100 000 экз. — <nowiki>ISBN 5-203-00536-2</nowiki>.
* Ульяновцы в боях за Родину. — 2-е изд. — Саратов, 1964..


== Havolalar ==

* {{Warheroes|id=7717|name=Абдулхак Сагитович Умеркин|accessdate=2014-07-03}}

[[Turkum:Samarqand davlat universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston oʻqituvchilari]]
[[Turkum:Qizil Yulduz ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqi Qahramonlari]]
[[Turkum:1982-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:16-fevralda vafot etganlar]]
[[Turkum:1917-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:31-yanvarda tugʻilganlar]]