Abdulmalik ibn Umayr sahifasining manbasini koʻrish

{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| name               = Abu Amr Abdulmalik ibn Umayr ibn Suvayd ibn Horisa al-Qurashiy al-Kufiy
| birth_date         = taxminan milodiy 653-yil  [[Hijriy taqvim|hijriy]] 33-yil)
| death_date         = milodiy 755-yil ([[Hijriy taqvim|hijriy]] 136-yil)
| known_for          = [[hadis]] [[hofiz]]i
}}

'''Abdulmalik ibn Umayr''' ([[arabcha]]: عبد الملك بن عمير — Abu Amr Abdulmalik ibn Umayr ibn Suvayd ibn Horisa al-Qurashiy al-Kufiy, taxminan 33/653 — 136/755,?) — [[hadis]] [[Hofiz|hofizi]].

= Biografiyasi =
''Al-Qibtiy'' [[Laqab|laqabi]] bilan tanilgan hadis hofizi, [[Kufa]] ahlining hadislarni sanadi bilan biladigan roviylaridan biri Abdulmalik ibn Umayrning tavallud sanasi haqida aniq maʼlumotlar mavjud emas. Abdulmalik ibn Umayrning [[Usmon ibn Affon]] [[Xalifa|xalifaligi]] tugashidan uch yil avval tug‘ilgani, uzoq umr ko‘rib 103 yoshga kirgani va 136/755-yil vafot etgani haqidagi manbalarda keltirilgan maʼlumotlar asosida u 33/653-yillar atrofida tavallud topgan, deyish mumkin.

== Hadislari ==
Abdulmalik ibn Umayr Ali va [[Abu Muso al-Ash’ariy]] larni ko‘rgan. Kufada [[Qozi|qozilik]] lavozimida faoliyat olib borgan. Hadis ilmida solih va siqa bo‘lgan.

Abdulmalik ibn Umayr [[Jundub al-Bajaliy]], [[Jobir ibn Samura]], [[Jabr ibn Atik]], [[Amr ibn Hurays]], [[Atiyya al-Quraziy]], [[Noʻmon ibn Bashir]], [[Ummu Atiyya]], [[Jarir ibn Abdulloh al-Bajaliy]], [[al-Husayn ibn Qobisa]], [[Iyyod ibn Laqid]], [[Ash’as ibn Qays]], [[al-Husayn ibn Abu-l-Hurr]], [[Zayd ibn Uqba]], [[Rib’iy ibn Hirosh]], [[Ibn Abu Laylo]], [[Qaza’a ibn Yahyo]], [[Amr ibn Maymun al-Avdiy]], [[Muso ibn Talha]], [[Abu Burda ibn Abu Muso]], [[Abu-l-Ahvas al-Jushamiy]] va ko‘plab sahoba hamda tobeʼinlardan hadis rivoyat qilgan.

O‘z navbatida, Abdulmalik ibn Umayrdan ham ko‘pchilik roviylar hadis rivoyat qilganlar. [[Shahr ibn Havshab]] olimdan ilk hadis rivoyat qilganlardan bo‘lib, ''„Sahӣh Muslim“'' asarida uning hadislaridan namunalar keltirilgan. Hofizdan, shuningdek, [[Sufyon as-Savriy]], [[Mis’ar]], [[Hushaym]], [[Abu Avona]], [[Isroil]], [[Zoida]], [[Hammod ibn Salama]], [[Ubaydulloh ibn Amr ar-Raqqiy]], [[Jarir ibn Abdulhamid]], [[Sufyon ibn Uyayna]], [[Ubayda ibn Hamid]] va ko‘pchilik [[Ulamo|ulamolar]] rivoyat qilganlar.

== Taʼriflar ==
Xabarlarda kelishicha, Abdulmalik ibn Umayrdan rivoyat qilingan ikki yuzga yaqin hadislar mavjud. [[An-Nasoiy]] aytadi: „U kishining rivoyatlari nuqsondan xoli“.

[[Imom al-Buxoriy|Imom al-Buxoriy]]: „Abdulmalik ibn Umayr fasohatli insonlardan edi“, degan.

[[Abu Bakr ibn Ayyosh|Abu Bakr ibn Ayyoshdan]] [[Muhammad ibn Sufyon al-Kufiy]] rivoyat qiladi: "Abu Ishoqning: „Ilmni Abdulmalik ibn Umayrdan o‘rganinglar“, — deganini eshitdim".

Shu bilan birga, [[Abu Hotim]] Abdulmalik ibn Umayrning hadis borasida solih ekani, lekin hofiz darajasida emasligini, vafotidan oldinroq xotirasi pasayganini naql qilgan. Ahmad ibn Hanbal aytadi: „Abdulmalik ibn Umayrning hadislari muztarib. O‘z navbatida, rivoyatlari kam. Uning besh yuzta hadisi bilan tanishdim, anchagina xatolari bor ekan“.

[[Ishoq al-Kavsaj Imom Ahmad|Ishoq al-Kavsaj Imom Ahmadning]] „U kishi zaif“, deganini zikr qilgan.

[[Olim|Olimlar]], shuningdek, Abdulmalik ibn Umayrning: [[Alloh|„Allohga]] qasamki, men qaysi hadisni rivoyat qilsam, uning bir harfini ham tushirib qoldirmayman“, deganini rivoyat qilganlar.

[[Shamsuddin az-Zahabiy]] ''„Siyar aʼlām an-nubalā“'' asarida sahih hadisni keltirib, bu hadisni taniqli roviylar Abdulmalik ibn Umayrdan rivoyat qilganlari va hadis imomlari uni o‘z asarlariga kiritganlarini zikr qilgan<ref>{{Kitob manbasi|title=Ислом энциклопедияси|year=2020-yil|language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]],|isbn=978-9943-59-267-4}}</ref>.

== Adabiyotlar ==

# Az-Zahabiy. Mӣzān al-i’tidāl. — Bayrut: „Dor al-maʼrifa“, 1963. II, 660; 
# Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. „Doira al-maʼorif an-nizomiyya“, 1910. VI, 411; 
# Az-Zahabiy. Siyar. „Muassasa ar-risola“, 1985. V, 438; 
# Imom Shamsiddin Zahabiy. Mashhur daholar siyrati. — T.: „Hilol-nashr“, 2017. 48.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Islom ensiklopediyasi}}
{{Islom-shaxsiyat-stub}}