Abdulvahhob Xallof sahifasining manbasini koʻrish

{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| name               =  
| birth_date         = 1888-yil 
| birth_place =
| death_date         = 1956-yil 
| death_place        = Kafruzzayyot 
| known_for          = [[olim]], [[Huquqshunoslik|huquqshunos]] 
}}

'''Abdulvahhob Xallof''' ({{lang-ar| عبد الوهاب خلاف}}) – [[Misrliklar|misrlik]] [[olim]] va [[Huquqshunoslik|huquqshunos]].

== Hayoti ==
Otasining ismi – Abdulvohid. 1915-yilda [[al-Azhar]] [[Universitet|universitetiga]] qarashli „Madrasa al-qazo ash-shar’iyya“ni tamomlagan. Bir muddat mazkur madrasada [[Usul al-Fiqh|usul al-fiqh]] [[Mutaxassis|mutaxassisi]] sifatida [[Mudarris|mudarrislik]] qilganidan soʻng, bir necha yillar davomida [[Shariat|shar’iy]] mahkamada [[qozi]] boʻlib ham ishlagan. Keyinroq shar’iy mahkamaning [[taftish]] aʼzosi etib tayinlangan. 1936-yilda [[Qohira]] universitetining [[huquq]] [[Fakultet|fakulteti]] [[Professor|professori]] etib tayinlanadi va [[Nafaqa|nafaqaga]] chiqishiga qadar ushbu vazifada xizmat qiladi. Abdulvahhob Xallof [[Arab tili|Arab]] tili [[Akademiya|akademiyasining]] („Majmaʼ al-lugʻa al-’arabiyya“) aʼzosi ham boʻlgan. Mazkur akademiyaning aʼzosi sifatida [[Qurʼon|Qur’oni karim]] [[Lugʻat|lugʻatlarini]] ishlab chiqishda mutasaddilardan biri boʻlgan. Shuningdek, [[taqlid]] va [[Bidʼat|bid’atlarga]] qarshi chiqqan Abdulvahhob Xallof oʻzi ishlagan taʼlim dargohlaridagi darslarida mazkur tushunchani quvvatlovchi huquqshunoslar yetishib chiqishiga oʻz hissasini qoʻshgan. [[Hofiz|Hofizi]] Qur’on boʻlgan Abdulvahhob Xallof [[Islom|islomiy]] ilmlarning koʻpgina sohalarida salmoqli asarlar taʼlif qilgan.

== Asarlari ==
– „''Ilm usӯl al-fiqh''“. Ilk marta 1942-yilda [[Qohira|Qohirada]] chop etilgan. Mazkur kitob tilining soddaligi, koʻpchilik tomonidan oʻzlashtirilishiga qulayligi tufayli koʻpgina [[Arab davlatlari|arab davlatlarida]] darslik sifatida qabul qilingan. Kitob toʻrt qismdan iborat boʻlib, birinchi qismda shar’iy hukmlar olinadigan [[manbalar]] haqida, ikkinchi qismda shar’iy hukmlar toʻgʻrisida batafsil maʼlumot berilgan. Uchinchi qism ''usul al-fiqhning'' lugʻaviy qoidalariga, toʻrtinchi qism shar’iy hukmlar chiqarish qoidalariga bagʻishlangan. Hukm chiqarishdan maqsad, hukmlarda [[Alloh|Allohning]] va mukallafning haqqi, nimalarda [[Ijtihod|ijtihod]] qilish mumkin, hukmning [[nasx]] boʻlishi, hukmlardagi qarama-qarshilik va uni yechish kabi qoidalar alohida [[Bob|boblar]] sifatida keng yoritilgan. Ushbu asar [[islomshunos]] [[olim]] Salohiddin Muhiddinov tomonidan 1997, 1999-yillarda [[O‘zbek tili|oʻzbek tiliga]] [[tarjima]] qilinib, nashr ettirilgan.

– „''Xulāsa tarӣx at-tashrӣ’ al-islāmӣ''“. 1968-yilda [[Quvayt|Quvaytda]] chop etilgan. „''As-Siyāsa ash-shar’iyya''“ ([[Qohira]], hijriy 1397-yil (milodiy 1977-yil). Mazkur asar al-Azhar universitetida oʻqitilgan darslar qaydlaridan iborat. Unda [[musulmon]] davlatining siyosiy, huquqiy va moliyaviy tuzilishi va shaxslarning [[huquq]] va [[Erkinlik|erkinliklari]] haqida soʻz boradi.

– „''Ahkām al-vaqf''“ (Qohira, 1942-yil)

– „''Al-Ahvāl ash-shaxsiyya''“
– „''Ahkām al-mavārӣs''“

– „''Masādir at-tashrӣ’ al-islāmӣ fӣ mā lā nassa fӣh''“ (Qohira, 1955-yil)

– „''Al-Ijtihād va-t-taqlӣd''“

– „''Nӯr min al-Qur’ān al-Karӣm''“ (Qohira, 1948-yil)

– „''Nӯr ’alā nӯr''“ (Qohira, 1952-yil)

– „''Al-Ijtihād bi-r-raʼy''“ (Qohira, 1950-yil)<ref>{{Kitob manbasi|title=Ислом энциклопедияси|year=2020-yil|language=[[oʻzbek tili|oʻzbekcha]],|isbn=978-9943-59-267-4}}</ref>.

== Adabiyotlar ==

# Abdülmünʼim Hallâf. „''Abdülvehhâb Hallâf“. TDV İA.'' – İstanbul: 1988. I, 286;
# Abdulvahhob Xallof. ''Usulul fiqh'' (Islom qonunshunosligi asoslari). I-II qismlar // Tarjimon: S. Muhiddinov. – T.: „Adolat“, 1997;
# Abdulvahhob Xallof. ''Usulul fiqh'' (Islom qonunshunosligi asoslari). III-IV qismlar // Tarjimon: S. Muhiddinov. – T.: „Movarounnahr“, 1999.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Islom ensiklopediyasi}}
{{Islom-shaxsiyat-stub}}

[[Turkum:Tarixiy shaxslar]]
[[Turkum:Misrlik olimlar]]
[[Turkum:Huquqshunoslar]]
[[Turkum:1988-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1956-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1888-yilda tugʻilganlar]]