Adaul sahifasining manbasini koʻrish

'''Adaul''' — [[Abxaziya]] xalqi zarbli cholgʻu asbobi<ref>{{veb manbasi|url=http://abhazia.pro/index.php/iskusstvo-i-kultura/176-narodnye-muzykalnye-instrumenty-abkhazii|title=Народные музыкальные инструменты Абхазии|website=abhazia.pro|access-date=2021-04-15}}</ref><ref>{{Статья|ссылка=https://cyberleninka.ru/article/n/nekotorye-aspekty-izucheniya-muzykalnoy-kultury-narodov-severnogo-kavkaza|автор=Воитлева Нафисет Адалгериевна|заглавие=Некоторые аспекты изучения музыкальной культуры народов Северного Кавказа|год=2016|издание=Вестник Адыгейского государственного университета. Серия 2: Филология и искусствоведение|выпуск=3 (182)|страницы=210–215|issn=2410-3489}}</ref>.

Bir tomonlama baraban koʻrinishidagi signalli cholgʻu asbobi. Uning yupqa yogʻochdan ishlangan sinchiga qoʻzichoq yoki buzoq terisidan membrana tortilgan. Teri avval suv ichiga solingan, keyin esa quyoshda quritilgan.

Adaul yupqa taxtachalardan, membranasi esa buzoq yoki qoʻzichoq terisidan tayyorlanadi.

Dxol va davul cholgʻu asboblari adaulning qardoshlari hisoblanadi.

== Marosimlar madaniyati ==
Koʻpincha ziyofatlar uyushtirilgan vaqtda bitta qoʻshiq ikkinchisiga, qoʻshiqlar raqsga ulanib ketadi, kuylanayotgan qoʻshiqlarga qarsak chalib turiladi, baʼzan akapkap (shaqildoq) yoki qoʻl ostidagi buyumlar -stakan, likop, shishani stolga urib turish ham mumkin boʻladi. Agar garmon yoki akkordeon boʻlsa va ular adaul (baraban) bilan birga qoʻshib chalinsa, qoʻshiq toʻxtatiladi, uzoq davom etgan raqsdan keyin esa akapellani yana davom ettirish mumkin. Shu tariqa, Abxaziya ziyofatlaridagi musiqiy ijod namunalari haqiqiy asarga aylanib ketadi<ref>{{Статья|ссылка=https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-geroicheskih-pesen-abhazov|автор=Чанба Нодар Викторович|заглавие=Особенности героических песен абхазов|год=2011|издание=Театр. Живопись. Кино. Музыка|выпуск=2|страницы=170–192|issn=1998-8745}}</ref>.

Adaul koʻp hollarda [[Nikoh toʻyi|toʻylarda]] chalinadi<ref>{{veb manbasi|lang=ru|url=https://sputnik-abkhazia.ru/Abkhazia/20160802/1018964982.html|title=Музыкальные "спутники"абхазских свадеб Вианор Айба и Кадыр Барциц|website=Sputnik Абхазия|date=02.08.2016|access-date=2021-04-18}}</ref>. Avvallari kelin olib kelinganda qoʻshiqlar joʻr choʻlgu asboblarisiz ijro etilgan, raqslar boshlanishi bilan xalq cholgʻu asboblari: gormon, baraban (adaul), [[Apxyartsa|apharsa]] (torli cholgʻu asbobi), shaqildoq (ainkaga), achamgur va boshqalarni chalishga tushib ketishgan. Odatda, cholgʻu asboblari toʻylarda yangragan tarixiy-qahramonlik va hajviy qoʻshiqlarni ijro etishda ishlatilgan<ref>{{Статья|title=НАРОДНЫЙ ИНСТРУМЕНТАРИЙ АБХАЗОВ И ЕГО ФУНКЦИИ В СВАДЕБНОМ ОБРЯДЕ}}</ref>.
[[Fayl:Адаул_03.jpg|left|thumb]]

== Instrumental guruhlar ==
Zamonaviy Abxaziyada xuddi shu nomdagi „Adaul“ instrumental ansambli faoliyat olib boradi, unga Abxaziyada xizmat koʻrsatgan artist Esnat Sanguliya rahbarlik qiladi<ref>{{veb manbasi|url=http://gazeta-ra.info/index.php?ELEMENT_ID=16828|title=ТАК ДЕРЖАТЬ, «АДАУЛ»!|author=Лилиана Яковлева|website=Газета "Республика Абхазия"  Главная gazeta-ra.info|date=21.02.2018|access-date=2021-04-18}}</ref>.

Shuningdek, „Gunda“ vokal-cholgʻu ansambli ham adaul yordamida kuylar ijro etadi.

== Adabiyotlar ==
Gunba Esma Zakanovna ABXAZ XALQ TOʻLLARI VA UNING TOʻY MOSIMIDAGI VAZIFALARI // Tarixiy, falsafiy, siyosiy-huquqiy fanlar, madaniyatshunoslik va sanʼatshunoslik. Nazariya va amaliyot masalalari Tambov: Diplom, 2015. No 2 (52): 2 soat ichida. Ch. IC 70-73. ISSN 1997-292X

Xashba I.M. Abxaz xalq musiqa asboblari Ikkinchi nashr Suxumi: „Alashara“, 1979 240 b. 1500 tiraj.

Xashba I.M. Abxaziyalarning musiqiy madaniyatidan // Zamonaviy Abxaziya qishlogʻi: Etnografik insholar. 1967. S. 72.

== Yana qarang ==

* [[Apxyartsa|Aphartsa]]
* [[Achamgur]]

== Manbalar ==
<references group="" responsive="1"></references>

[[Turkum: Abxaziya musiqa asboblari]]
[[Turkum: Barabanlar]]