UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Adnoniylar]]
{{Qabila bilgiqutisi
| name      = Banu Adnon<br>{{Lang|ar|بنو عدنان}}
| type      = [[Qedariylar]]ning [[Ishmaelites#Islamic narrative|Ismoiliylar]] tarmogʻi
| image      = Adriaan-Reland-Verhandeling-van-de-godsdienst-der-Mahometaanen MG 0723.tif
| caption    = 1718-yilda [[Kaʼba]] manzarasi; ilgari [[Pre-Islamic Arabia|islomdan avvalgi Arabiston]]da uni 'adnoniylar’ning [[Quraysh]] qabilasi boshqargan
| nisba      = al-Adnoni {{Small|(erkak jinsi)}} <br /> al-Adnoniyyah {{Small|(ayol jinsi)}}
| location  = [[Arabiston yarim oroli|Gʻarbiy Arabiston]], [[Hijoz]] mintaqasi<ref>{{cite book|last=al-Bakri|first=Abdullah|title=Mu'jam mā ista'jam|volume=1|page=87}}</ref> (hozirgi [[Saudiya Arabistoni]])
| descended  = [[Adnon]]
| religion  = Islom <br />
{{Small|Islomdan avvalgi Arabiston: [[Hanifizm|Hanifizm]], [[Islomdan oldingi Arabistondagi din|mahalliy ko‘pxudolik arab dini]]}}<br />{{Small|ozchilik: [[Nasroniylik (xristianlik)|Xristianlik]] ([[Nestorian Christianity|nestoriylik]]), [[yahudiylik]], [[zardushtiylik]], keyinchalik}}
}}
 
'''Adnoniylar''' ({{Lang-ar|عَدْنَانِيُّون|translit=ʿadnāniyyūn}}) — [[Hijoz]]dan kelib chiqqan [[Ishmaelites|ismoiliy]] [[Arablar|arablar]]ining qabila ittifoqi. Ular nasabini [[Qurʼonda ismi kelgan paygʻambarlar|islomiy paygʻambar]]i [[Ibrohim]] va [[Patriarx|ajdod]]i hamda uning rafiqasi [[Hagar in Islam|Hojar]]dan tugʻilgan oʻgʻli [[Islomda Ismoil|Ismoil]]ga, [[Adnon]] orqali bogʻlaydi. Paygʻambar [[Muhammad]] 'adnoniylar’ning [[Quraysh]] qabilasiga mansub boʻlgan<ref>{{Cite web|url = https://slife.org/family-tree-of-muhammad/|title = Family Tree of Muhammad|date = 26 December 2018|qaralgan sana = 2026-05-21|arxivsana = 2022-12-25|arxivurl = https://web.archive.org/web/20221225054139/https://slife.org/family-tree-of-muhammad/}}</ref>.
 
Arab anʼanasiga koʻra, adnoniylar shimoliy [[arablar]] boʻlib, [[Janubiy Arabiston|Janubiy Arabistondagi]] [[Qahtoniylar|qahtoniy arablar]]dan farq qiladi; ular esa islomiy paygʻambar [[Hud]]ning oʻgʻli [[Qahtoniylar|Qahton]]dan tarqalgan, deb hisoblanadi<ref name= Parolin>{{cite book |title=Citizenship in the Arab World: Kin, Religion and Nation-State |url=https://www.jstor.org/content/pdf/oa_book_monograph/j.ctt46ms9p?refreqid=fastly-default%3A1d7837828131bd0b3f4f913dc40b249d&ab_segments=&initiator=&acceptTC=1 |last=Parolin |first=Gianluca P.|year=2009 |isbn=978-9089640451 |page=30|publisher=Amsterdam University Press }}</ref>.
 
== Arab genealogik anʼanasi ==
{{Yana qarang|Arabiston qabilalari}}
[[File:Adnanites.PNG|thumb|right|Adnoniylarning tarmoqlarini tasvirlovchi shajara.]]
[[File:Banu Adnan.png|thumb|Banu Adnonning avlodlarini tasvirlovchi shajara.]]
Arab genealogik anʼanasiga koʻra, adnoniylar [[Adnon]]dan tarqalgan; Adnon esa oʻz navbatida Ismoildan tarqalgan<ref name= "Parolin quote">{{cite book |title=Citizenship in the Arab World: Kin, Religion and Nation-State |url=https://archive.org/details/citizenshipinara0000paro |url-access=limited |last=Parolin |first=Gianluca P.|year=2009 |isbn=978-9089640451 |page=[https://archive.org/details/citizenshipinara0000paro/page/30 30] |publisher=Amsterdam University Press |quote= "The ‘arabicised or arabicising Arabs’, on the contrary, are believed to be the descendants of Ishmael through Adnon, but in this case the genealogy does not match the Biblical line exactly. The label “arabized” has come about due to the belief that Ishmael spoke Hebrew until he got to Mecca, where he married a Yemeni woman and learnt Arabic. Both genealogical lines go back to Sem, son of Noah, but only Adnanites can claim Abraham as their ascendant, and the lineage of Mohammed, the Seal of Prophets (khatim al-anbiya'), can therefore be traced back to Abraham. Contemporary historiography unveiled the lack of inner coherence of this genealogical system and demonstrated that it finds insufficient matching evidence; the distinction between Qahtanites and Adnonites is even believed to be a product of the Umayyad Age, when the war of factions (al-niza al-hizbi) was raging in the young Islamic Empire."}}</ref><ref name=gen>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=O69zjVnjL10C&pg=PA72|title=Journeys in Holy Lands: The Evolution of the Abraham-Ishmael Legends in Islamic Exegesis|author=Reuven Firestone|date=1990|page=72|publisher=SUNY Press |isbn=9780791403310}}</ref><ref>{{cite book|title=Ibn García's Shuʻūbiyya Letter: Ethnic and Theological Tensions in Medieval al-Andalus|url=https://books.google.com/books?id=QJ8EpN0232IC&q=adnan+arabization&pg=PA170|author=Göran Larsson|date=2003|page=170| publisher=BRILL |isbn = 9004127402}}</ref>. Janubiy Arabiston (Yaman) dagi [[Qahtoniylar|qahtoniylar]] esa asl, sof arablar hisoblanadi<ref>{{cite book|title=A Short History of Europe, from the fall of the Roman empire to the fall of the Eastern empire |publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1112467356|url=https://books.google.com/books?id=nHQVAAAAIAAJ&q=adnanites&pg=PA96|author=Charles Sanford Terry|author-link=Charles Sanford Terry (historian)|access-date=4 February 2013|year=1911}}</ref><ref>{{cite book|title=The Literature of ideas in Egypt, Part 1|publisher=Indiana University|isbn=978-1555400651|url=https://books.google.com/books?id=iDcQAQAAMAAJ&q=adnanites|author=Luwīs ʻAwaḍ|access-date=4 February 2013|page=146|year=1987}}</ref>.
 
== Zamonaviy tarixshunoslik ==
Baʼzi zamonaviy tarixchilarga koʻra, adnoniylar va qahtoniylar oʻrtasidagi anʼanaviy farqlash dalillarga ega emas va [[Damashq xalifaligi|Umaviylar davri]]da yuz bergan [[Qays–Yaman kurashi|keyingi fraksiyalar oʻrtasidagi kurash]]lar natijasida shakllangan boʻlishi mumkin<ref name= Parolin/>.
 
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
 
== Qoʻshimcha oʻqish uchun ==
* [https://archive.org/details/diewohnsitzeundw00wsuoft ''Arab qabilalarining yashash joylari va koʻchishlari'', Genrix Ferdinand Vyustenfeld, nemis tilida]
* [https://www.ias.edu/sites/default/files/hs/Crone_Articles/Crone_Qays-Yemen.pdf Umaviylar davridagi Qays va Yaman siyosiy partiyalar boʻlganmi?]
 
[[Turkum:Adnoniylar]]
[[Turkum:Qadimgi arab xalqlari]]
[[Turkum:Arablashtirish]]
[[Turkum:Genealogiya]]
[[Turkum:Arabiston qabilalari]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Banu Adnon
بنو عدنان
Qedariylarning Ismoiliylar tarmogʻi
Nisba al-Adnoni (erkak jinsi)
al-Adnoniyyah (ayol jinsi)
Joylashuv Gʻarbiy Arabiston, Hijoz mintaqasi[1] (hozirgi Saudiya Arabistoni)
Dini

Islom

Islomdan avvalgi Arabiston: Hanifizm, mahalliy ko‘pxudolik arab dini
ozchilik: Xristianlik (nestoriylik), yahudiylik, zardushtiylik, keyinchalik

Adnoniylar (arabcha: عَدْنَانِيُّون‎‎) — Hijozdan kelib chiqqan ismoiliy arablarining qabila ittifoqi. Ular nasabini islomiy paygʻambari Ibrohim va ajdodi hamda uning rafiqasi Hojardan tugʻilgan oʻgʻli Ismoilga, Adnon orqali bogʻlaydi. Paygʻambar Muhammad 'adnoniylar’ning Quraysh qabilasiga mansub boʻlgan[2].

Arab anʼanasiga koʻra, adnoniylar shimoliy arablar boʻlib, Janubiy Arabistondagi qahtoniy arablardan farq qiladi; ular esa islomiy paygʻambar Hudning oʻgʻli Qahtondan tarqalgan, deb hisoblanadi[3].

Arab genealogik anʼanasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Adnoniylarning tarmoqlarini tasvirlovchi shajara.
Banu Adnonning avlodlarini tasvirlovchi shajara.

Arab genealogik anʼanasiga koʻra, adnoniylar Adnondan tarqalgan; Adnon esa oʻz navbatida Ismoildan tarqalgan[4][5][6]. Janubiy Arabiston (Yaman) dagi qahtoniylar esa asl, sof arablar hisoblanadi[7][8].

Zamonaviy tarixshunoslik

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Baʼzi zamonaviy tarixchilarga koʻra, adnoniylar va qahtoniylar oʻrtasidagi anʼanaviy farqlash dalillarga ega emas va Umaviylar davrida yuz bergan keyingi fraksiyalar oʻrtasidagi kurashlar natijasida shakllangan boʻlishi mumkin[3].

  1. ↑ al-Bakri, Abdullah. Mu'jam mā ista'jam — 87-bet. 
  2. ↑ „Family Tree of Muhammad“ (2018-yil 26-dekabr). 2022-yil 25-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 21-may.
  3. ↑ 3,0 3,1 Parolin, Gianluca P.. Citizenship in the Arab World: Kin, Religion and Nation-State. Amsterdam University Press, 2009 — 30-bet. ISBN 978-9089640451. 
  4. ↑ Parolin, Gianluca P.. Citizenship in the Arab World: Kin, Religion and Nation-State. Amsterdam University Press, 2009 — 30-bet. ISBN 978-9089640451. „"The ‘arabicised or arabicising Arabs’, on the contrary, are believed to be the descendants of Ishmael through Adnon, but in this case the genealogy does not match the Biblical line exactly. The label “arabized” has come about due to the belief that Ishmael spoke Hebrew until he got to Mecca, where he married a Yemeni woman and learnt Arabic. Both genealogical lines go back to Sem, son of Noah, but only Adnanites can claim Abraham as their ascendant, and the lineage of Mohammed, the Seal of Prophets (khatim al-anbiya'), can therefore be traced back to Abraham. Contemporary historiography unveiled the lack of inner coherence of this genealogical system and demonstrated that it finds insufficient matching evidence; the distinction between Qahtanites and Adnonites is even believed to be a product of the Umayyad Age, when the war of factions (al-niza al-hizbi) was raging in the young Islamic Empire."“ 
  5. ↑ Reuven Firestone. Journeys in Holy Lands: The Evolution of the Abraham-Ishmael Legends in Islamic Exegesis. SUNY Press, 1990 — 72-bet. ISBN 9780791403310. 
  6. ↑ Göran Larsson. Ibn García's Shuʻūbiyya Letter: Ethnic and Theological Tensions in Medieval al-Andalus. BRILL, 2003 — 170-bet. ISBN 9004127402. 
  7. ↑ Charles Sanford Terry. A Short History of Europe, from the fall of the Roman empire to the fall of the Eastern empire. Taylor & Francis, 1911. ISBN 978-1112467356. Qaraldi: 2013-yil 4-fevral. 
  8. ↑ Luwīs ʻAwaḍ. The Literature of ideas in Egypt, Part 1. Indiana University, 1987 — 146-bet. ISBN 978-1555400651. Qaraldi: 2013-yil 4-fevral. 

Qoʻshimcha oʻqish uchun

[tahrir | manbasini tahrirlash]