Agʻajli sahifasining manbasini koʻrish

{{Multiple image| align             = right
| direction         = vertical
| background color  = #FFF8DC
| caption_align     = center
| image1            = Azeri rug Agajli.jpg

| caption1          = Agʻajli gilami (19-asr).
| image2            = Azerbaijani carpet AGADJLI Latif Kerimov.jpg

| caption2          = Agʻajli gilami (L. Kerimov, 1974).
}}

'''Agʻajli''' — [[fors gilamlari]] boʻlib, [[Tabriz]] turiga mansub<ref>{{cite book|title=Azərbaycan xalçası|year=2012 |location=[[Baku]] |publisher=[[Azerbaijan National Library]]|url=http://anl.az/down/az.xalcasi.pdf|page=389}}</ref><ref>{{cite web|url=https://azerbaijan.az/related-information/49 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210501084513/https://azerbaijan.az/related-information/49|archivedate=May 1, 2021|title=Azərbaycanda xalça sənətinin inkişafı|publisher=azerbaijan.az|accessdate=June 25, 2021|language=az}}</ref><ref>{{cite book|first=Najiba|last=Abdullayeva |authorlink=|title=Ковровое искусство Азербайджана|year=1971 |location=[[Baku]]|publisher=Elm|url= https://ebooks.az/view/JXKoPL9Y.pdf|page=26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110039/https://ebooks.az/view/JXKoPL9Y.pdf |archive-date=2021-06-25 }}</ref>. Bu gilamlar oʻz nomini ishlab chiqarilgan joyidan emas, balki ularning kompozitsiyasidan olgan. Xususan, bu gilamlarning oʻrta qismi kompozitsiyasi asosan bir yoki bir nechta daraxt va butalardan, kamdan-kam hollarda esa bogʻ yoki oʻrmonni ifodalovchi daraxtlar guruhidan iborat boʻladi. Daraxtlar turlicha tasvirlanadi. [[Bahor]] yoki kuz daraxtlari odatda guli yoki mevasi (anor, olma) bilan, baʼzan esa serv, tol, majnuntol va boshqa manzarali daraxtlar sifatida koʻrsatiladi<ref name=":0">{{cite book|first=Latif|last=Karimov|authorlink=Latif Karimov|title=Азербайджанский ковёр|volume=III|year=1983|location=[[Baku]]|publisher=Gənclik|url=http://anl.az/el/web.pdf|access-date=2021-06-25|archive-date=2022-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331230330/http://www.anl.az/el/web.pdf|url-status=dead}}</ref>.

== Xususiyatlari ==
Ilgari daraxtlarning qiyshaygan, shox-shabbali tanasi kabi bunday xususiyatlari gʻayritabiiy hodisa deb qaralgan va ularga sigʻinishga sabab boʻlgan. Masalan, majnuntol („''majnun'' ''soyud''“) — muhabbat timsoli, eman kuch va jasurlik timsoli, anor daraxti esa baraka va omad ramzi hisoblangan. Albatta, hunarmandlar, ayniqsa gilamtoʻqish ustalari, oʻz asarlarida bu ramziy tasvirlardan foydalanganlar<ref>{{cite web|url=http://www.anl.az/down/meqale/baki_xeber/2015/aprel/431898.htm |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170313074654/http://www.anl.az/down/meqale/baki_xeber/2015/aprel/431898.htm|archivedate= March 13, 2017|title=Təbriz xalçaçılıq məktəbi - mədəniyyətimizin böyük qollarından biri kimi...|author=İradə Sarıyeva|date= April 20, 2015|publisher=[[Azerbaijan National Library]]|accessdate= June 25, 2021|language=az}}</ref>. Gilamlardagi daraxt tasvirlari esa stilizatsiya qilingan<ref name=":0" />.

[[Tabriz]]da 15–16-asrlarda toʻqilgan Agʻajli gilamlar kompozitsiyasi ancha murakkab, ranglari esa tabiiyroqdir<ref>{{cite book|authorlink=|title=Azərbaycan xalçası|year=2007|location=[[Baku]]|publisher=Elm |url=https://ebooks.az/view/A0HhXqzk.pdf|isbn=978-5-8066-1758-4|page=27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625110933/https://ebooks.az/view/A0HhXqzk.pdf|archive-date=2021-06-25}}</ref>. Bu gilamlardagi bogʻ va oʻrmonlar tekis tasvirda berilgan boʻlib, manzara old va orqa rejaga ega. [[Eron Ozarbayjoni|Ozarbayjon]]da toʻqilgan Agʻajli gilamlarning badiiy kompozitsiyasi oʻxshash naqsh va detallariga qaramay juda sodda. Baʼzan oʻrta qismning yuqori qismida lyachak tasvirlangan „Agʻajli“ gilamlari ham uchraydi. Sodda kompozitsiyali Agʻajli gilamlar kichik oʻlchamli boʻladi. Ularning ilgak zichligi past. Murakkabroq kompozitsiyali gilamlar esa kattaroq va zichroq boʻladi. Baʼzan xalq rassomlari „Agʻajli“ kompozitsiyasini yaratganda daraxt ildizlarini ham tasvirlaydilar<ref name=":0" />.

== Yana qarang ==
* [[Ozarbayjon gilami]]
* [[Tabriz gilami]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Hunarmandchilik]]