Agrigent
 |
Агригенто қадимги юнонча: Ἀкргас; лотинча: Агригентум ёки Аcрагас; арабча: куркант ёки жржнт Жиржант) — Сицилиянинг жанубий соҳилидаги шаҳар. , Италия ва Агригенто провинсияси пойтахти.
Агригенто Гиргенти | |
|---|---|
 | |
 Байроқ | |
| Мамлакат | Агригенто |
| Майдон | 245.32 км2 (94.72 кв ми) |
| Аҳолиси | 59 791 |
| Почта индекс(лар)и | 92100 |
Милоддан аввалги 582-йилда Грек мустамлакачилари томонидан Гела дан асос солинган,[1] Ўша пайтда Акрагас номи билан танилган Агригенто [[Бешинчи-] даврида етакчи шаҳарлардан бири эди. аср Афина|олтин асри]] Қадимги ЮнонистонҲооке, Н.. =тЛМЗАҚААИААЖ Рим тарихи, Римнинг қурилишидан тортиб, Ҳамдўстликнинг вайронагарчиликларигача... Янги таҳрир — 17-бет. Қаралди: 2014-йил 10-октябр. Милоддан аввалги 415-413 йилларда Афина Сиракузага қарши Сицилия экспедициясини олиб борганида, Акрагас бетараф қолди. Бироқ, у бо'рон қилинган Карфагенликлар томонидан милоддан аввалги 406 Акрагас ҳеч қачон ўзининг аввалги мақомини тўлиқ тиклай олмади, гарчи у ИВ аср охирларида Тимолеон босқинидан кейин қайта тикланган ва эллинистик даврда кенг кўламли қурилишлар олиб борилган. Милоддан аввалги 3-аср бошларида Пҳинтиас исмли золим Акрагасда ўзини шоҳ деб эълон қилди ва бошқа кўплаб шаҳарларни ҳам назорат қилди. Бироқ унинг шоҳлиги узоқ умр ко'рмади.
Рим даври
Шаҳар Биринчи Пун уруши даврида Римликлар ва Карфагенликлар ўртасида баҳсли бўлган. Милоддан аввалги 262 йилда римликлар шаҳарни қамал қилишди ва милоддан аввалги 261 йилда Карфаген ёрдам қўшинини мағлуб этиб, аҳолини қулликка сотгандан кейин уни эгаллаб олишди. Карфагенликлар шаҳарни милоддан аввалги 255-йилда қайтариб олишган бо'лса-да, якуний тинчлик келишуви Пуник Сицилияни ва у билан бирга Акрагасни Римга берди. У Иккинчи Пуни уруши (милоддан аввалги 218–201 ) даврида Рим ва Карфаген ҳам уни назорат қилиш учун курашганида қаттиқ азоб чекди. Римликлар охир-оқибат Акрагасни милоддан аввалги 210-йилда эгаллаб олишди ва уни "Агригентум" деб о'згартирдилар, гарчи у асрлар давомида асосан юнон тилида со'злашувчи жамоа бо'либ қолди. У Рим ҳукмронлиги остида яна гуллаб-яшнади. Милоддан аввалги 2-асрда Сcипио Африcанус Минор [[Мирон] томонидан шаҳарга Аполлон ҳайкалини совға қилди. ]], Учинчи Пуник уруши давридаги иттифоқининг рамзи сифатида Асклепий ибодатхонасида жойлашган.{{Cитатион |ласт=Пфунтнер |фирст=Лаура |титле=3. Жануби-г'арбий соҳил: иқтисодий интеграция, сиёсий имтиёз ва шаҳарда омон қолиш |дате=2019-01-07 |пагес=107–122 |урл=ҳттпс://www.дегруйтер.cом/доcумент/дои/10.7560/317228/005[сайт ишламайди]
Цицерон Агригентумни cивитас деcумана ва соcиус сифатида қайд этиб, унинг Учинчи Пуни урушидаги содиқ хизматини та'кидлади. У Агригентумни Сицилиянинг энг йирик шаҳарлари қаторига киритиб, унинг асосий порти ва Рим бошқарувидаги ролини, шу жумладан губернаторнинг ассортиментига мезбонлик қилишини та'кидлади. Бундан ташқари, у Рим фуқаролари Грек аҳолиси билан уйг'унликда яшаётган, эҳтимол порт билан бог'лиқ савдо билан шуг'улланган катта аҳолини эслатиб о'тди.[2]
Милоддан аввалги 44 да Юлий Цезар вафотидан кейин шаҳар аҳолиси тўлиқ Рим фуқаролигини олди.
Археологик ма'лумотлар ВИИ асрдан со'нг фаолиятнинг пасайганини ко'рсаца-да, эрамизнинг 698-йилидаги Арабларнинг Карфагенни босиб олиши туфайли савдо ё'ллари бузилган бо'лса-да, бардошли насроний жамоаси со'нгги антик даврларга чидади.
О'рта асрлар
[[Ғарбий Рим империяси қулагандан сўнг, шаҳар кетма-кет Вандаликлар қироллиги, Италиянинг Остроготлар қироллиги, кейин эса Византия империяси қўлига ўтди. Бу даврда Агригентум аҳолиси асосан шаҳарнинг қуйи қисмларини ташлаб, тепалик тепасида жойлашган собиқ акрополга кўчиб ўтган. Ушбу ҳаракатнинг сабаблари нома'лум, аммо эҳтимол бу вақт ичида Сараcенс ва бошқа халқларнинг қирг'оқбо'йи қирг'оққа босқинчи рейдлари билан бог'лиқ бо'лиши мумкин. Милодий 828 сарасенлар шаҳарнинг камайиб кетган қолдиқларини эгаллаб олишди; номининг арабча шакли киркант (Киркант) ёки жиржант ({{трансл|ар|АЛА|Жиржант}) бўлди. }). Норманлар томонидан Сицилиянинг забт этилишидан сўнг шаҳар ўз номини норман тили версияси Гиргенти га ўзгартирди.[3] 1087 йилда Норман Cоунт Рожер И шаҳарда лотин эпископини ташкил қилди. Нормандлар ҳудудни назорат қилиш учун Cастелло ди Агригенто қурган. О'рта асрларнинг ко'п қисмида аҳоли қисқарган, аммо 18-асрдан кейин бироз тикланган.
Замонавий давр
1860 йилда, Сицилиянинг бошқа ҳудудларида бо'лгани каби, Минглар экспедицияси (Италияни бирлаштиришнинг энг драматик воқеаларидан бири) пайтида Жузеппе Гарибалдининг келишини қо'ллаб-қувватладилар. Бурбон қоидасининг тугашини белгилади.[4][5] 1927-йилда Бенито Муссолини “1927-йил 12-июлдаги 159-сонли қарор”[6] Лотин нинг жорий Италианизед версиясини тақдим этди. номи.[7] Ушбу қарор фашизм ва маҳаллий тарихни ё'қ қилиш рамзи сифатида мунозарали бо'либ қолмоқда. Асли агригентиналик сицилиялик ёзувчи Андреа Камиллерининг таклифига кўра, 2016-йилда тарихий шаҳар маркази сицилиялик “Гиргенти” номига ўзгартирилди.[8] Шаҳар бир қатор вайронагарчиликлардан азият чекди. Иккинчи жаҳон уруши давридаги бомбали рейдлар.
Иқтисодиёт
Агригенто о'зининг г'айриоддий бой археологик мероси туфайли йирик сайёҳлик марказидир. Шунингдек, у атрофдаги минтақалар учун қишлоқ хо'жалиги маркази бо'либ хизмат қилади. Олтингугурт ва калий Миноан давридан 1970-йилларгача маҳаллий даражада қазиб олиниб, яқин атрофдаги Порто Эмпедокл бандаргоҳидан (файласуф номи билан аталган) дунё бўйлаб экспорт қилинган. Қадимги Акрагасда яшаган Эмпедокл). 2010 йилда Агригентода ишсизлик даражаси 19,2% ни ташкил этди,[9] миллийдан деярли икки баравар о'ртача.
Асосий диққатга сазовор жойлар
Қадимги Акрагас жуда катта майдонни эгаллайди, уларнинг аксарияти бугунги кунда ҳам қазилмаган, аммо машҳур "Валле деи Темпли" ("Ибодатхоналар водийси", ното'г'ри ном, чунки у водий эмас, тизма) мисолида келтирилган. . Бу қадимий шаҳарнинг жануб томонидаги катта муқаддас ҳудудни о'з ичига олади, у ерда эрамиздан аввалги 6—5-асрларда дорлар услубидаги еттита монументал юнон ибодатхонаси қурилган. Ҳозирда қазилган ва қисман тикланган, улар Грециядан ташқарида энг катта ва энг яхши сақланиб қолган қадимги юнон биноларини ташкил қилади. Улар Жаҳон мероси рўйхатига киритилган. Ма'бадларнинг энг яхши сақланиб қолгани ан'анавий равишда Ҳера ва Конкордия ма'будаларига тегишли бо'лган иккита жуда о'хшаш бинодир (гарчи бунга ҳеч қандай далил ё'қ[10]). Охирги ма'бад 597 милодий йилда христиан черковига айлантирилган туфайли ажойиб даражада сақланиб қолган. Ҳар иккиси ҳам периптерал ҳехастйле дизайнда қурилган. Конкордия ибодатхонаси атрофидаги ҳудуд кейинчалик илк насронийлар томонидан катакомба сифатида қайтадан фойдаланилган, қабрлари қояли қоялар ва тепаликлардан ўйилган.
Бошқа ибодатхоналар анча парчаланиб кетган, улар анча олдин зилзилалар туфайли аг'дарилган ва тошлари учун қазиб олинган. Ҳозиргача энг каттаси Олимпиялик Зевс ибодатхонаси бўлиб, у Милоддан аввалги 480 йилдаги Ҳимера жанги хотирасига бағишланган. қурилган энг катта Дориклар ибодатхонаси бўлган. У ишлатилган бўлса-да, у ҳеч қачон тугалланмаган кўринади; Милоддан аввалги 406 йилда Карфаген истилосидан кейин қурилиш то'хтатилган.
Ибодатхона қолдиқлари 18-асрда Порто Эмпедокл қирғоқларини қуриш учун кўп қазиб олинган. Деметер ва Персефон зиёратгоҳини о'з ичига олган муқаддас ҳудудда Гефест, Геркл ва Асклепийга баг'ишланган ибодатхоналар ҳам қурилган. (илгари Кастор ва Поллух ибодатхонаси сифатида танилган); Карфагенликлар томонидан милоддан аввалги 406 йилда қўйилган ёнғин излари ҳали ҳам маъбаднинг тошларида кўриш мумкин.
Шаҳарда ва унинг атрофида ко'плаб бошқа эллинистик ва рим сайтларини топиш мумкин. Буларга Деметер ибодатхонаси яқинидаги эллингача бо'лган г'ор қо'риқхонаси киради, унинг устига Сан-Биажо черкови қурилган. Кечки эллинистик дафн маросими ёдгорлиги ното'г'ри ёзилган "Терон мақбараси" муқаддас ҳудуддан ташқарида жойлашган ва милоддан аввалги 1-асрга оид ҳероон (қаҳрамонлар зиёратгоҳи) 13-аср Сан-Никола черковига қисқача туташмоқда. шимолга масофа. Юнон-рум шаҳрининг катта ҳудуди ҳам қазиб олинган ва бир нечта классик муроргоҳ ва карерлар ҳали ҳам сақланиб қолган.
Ҳозирги Агригентонинг ко'п қисми замонавий, аммо у ҳали ҳам бир қатор о'рта аср ва барокко биноларини сақлаб қолган. Буларга 14-асрдаги собори ва 13-асрдаги Санта Мариа деи Греcи ("Юнонларнинг Авлиё Марям") черкови киради (шунинг учун) яна қадимги юнон ибодатхонаси жойлашган жойда жойлашган. номи). Шаҳарда қадимий шаҳардан топилган топилмалар акс эттирилган машҳур археологик музей ҳам мавжуд.
Машҳур одамлар
- Эмпедокл (милоддан аввалги 5-аср), қадимги юнон Сократгача бўлган файласуф, қадимги Акрагас фуқароси эди.
- Қадимги манбаларда меҳмондўст одам сифатида тасвирланган Акрагаслик Теллиас (қадимги юнонча: Телиас); Қишда у билан бирга 500 отлиқ бо'лганида, у ҳар бирига ко'йлак ва чопон берди.[11][12]
- Каркинос (ўзбекча: Каркинос) Акрагас, фожиачи[13]
- Тигеллинус (милоддан аввалги 10-йилларда туг'илган), Претория гвардияси префекти ва император Неронинг машҳур ҳамкори, Агригенто шаҳридаги юнон оиласига мансуб эди - гарчи у туг'илган бо'лса ҳам Сcйллаcеум жанубидаги Италияда, унинг отаси сургунда яшаган.[14]
- Паоло Гиргенти (1767–1815), Неаполда фаол рассом, Аccадемиа ди Белле Арти ди Наполи президенти бўлиб ишлаган, Агригенто шаҳрида туғилган.
- Луиджи Пиранделло (1867-1936), драматург ва адабиёт бо'йича Нобел мукофоти лауреати Агригентодаги у Кавусу контрадасида туг'илган.
- Жиованни Леоне (1967-йилда туғилган), италиялик геофизик ва вулқонолог, Агригенто шаҳрида туғилган.
- Винни Паз (1977 йилда туг'илган), италян-америкалик репер ва Филаделфия эр ости хип-хоп гуруҳи Жеди Минд Триcкс муаллифи.
- Франкиэ Cарбо (1904-йилда туғилган), Луcчесе жиноят оиласидаги италян-америкалик Ню-Ёрк мафияси аскари ва профессионал бокс промоутери.
- Гоогле асосчиси Ларри Пейж (1973-йилда туғилган), 2017-йил 4-августда Агригентонинг фахрий фуқароси бўлди.[15]
Қўшалоқ шаҳарлар – қардош шаҳарлар
Агригенто қардош билан:
Галерея
<галерея режими=пакетланган> Файл:Агригенто-стазионе.ЖПГ|Марказий вокзал Файл:Агригенто почта бо'лими 009 8913.жпг|Марказий почта бо'лими Файл:"17 Сäле дес Мусеумс биэтен эине Üберсичт üбер диэ арчäологисчен Фунде дер Умгебунг" 08.жпг|Археология музейи Файл:Cаттедрале ди Сан Герландо.жпг|Собор Файл:Провинcиа Регионале Агригенто, Сицилия, Италия - панорамио.жпг|Префектуранинг ўрни </галерея>
Панорамали ко'ринишлар
<галерея режими=пакетланган> Файл:Вуэ д'Агригенте.жпг Файл:Агригенто, Анcиэнт анд Модерн.жпг Файл:Агригенто - Италия (15043785071).жпг Файл:Валле деи Темпли дан ко'риниш - Агригенто - Италия 2015.ЖПГ Файл:Агригенто реалмонте.жпг </галерея>
Шунингдек қаранг
- Акрагасни қамал қилиш (милоддан аввалги 406 йил)
- Агригентум ёзуви
- Агригентум жанги (456)
- Агригенто мерлари рўйхати
- Сицилияда олтингугурт қазиб олиш
Ташқи ҳаволалар
- Яир Кареличнинг ибодатхоналар водийсидаги фотосуратлари
- [ҳттпс://www.лавалледеитемпли.ит/эн/итинерариэс/агригенто/ҳисториcал-cентер/ Агриге
|
Бу мақолада бошқа тил бўлимларига ишорат йўқ. Сиз уларни топиб ва ушбу мақолага қўшиб, лойиҳага ёрдам беришингиз мумкин. |
- ↑ Қадимги тарих энсиклопедияси. ДОИ:10.1002/9781444338386.wбеаҳ16002. ИСБН 978-1-4051-7935-5.
- ↑ Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; но техт wас провидед фор рефс намед:02 - ↑ Андоза:Вебдан иқтибос
- ↑ „Минглик экспедицияси: Италия кампанияси“. Қаралди: 19 сентябр 2016-йил.
- ↑ „Гарибалди ва 1,000“. Қаралди: 19-сентабр, 2016.
- ↑ „Аугусто - Аутомазионе Газзетта Уффиcиале Сториcа“. 2024-йил 29-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19 сентябр 2016-йил.
- ↑ , архивсана= параметри ҳам кўрсатилиши зарур. „АГРИГЕНТО ин "Энcиcлопедиа Италиана"“. 26 октябр 2019-йилда асл нусхадан [ архивланган]. Қаралди: 19 сентябр 2016 йил.
- ↑ {{Янгиликлар манбаси}} андозасидан фойдаланишда
титле=параметри белгиланиши керак. - ↑ 01/агригенто-инвестименти-пало-205839.штмл?ууид=АаБҲтҚЛД „Агригенто, инвестименти ал пало“. Ил Соле 24 ОРЕ (2 апрел 2011 йил). Қаралди: 2013-йил 25-март.[сайт ишламайди]
- ↑ „Археология – Парcо Валле деи Темпли Агригенто“.
- ↑ „Суда Энcйcлопедиа, тау.272“.
- ↑ „Суда Энcйcлопедиа, ал.731“.
- ↑ „каппа, 394“. Қаралди: 8-март 2024-йил.
- ↑ Офониус Тигеллинус Ливиус.орг: [1]
- ↑ .анса.ит/сито/нотизиэ/теcнологиа/тлc/2017/08/04/ларрй-паге-cиттадино-онорарио-агригенто_03154c74-46ад-448б-б0ф1-4841э07124э3.ҳтмл „Лгриорарио-да Гоогле-да -динодито Агриорарио Тлc“ (ит). АНСА.ит (2017-йил 4-август). Қаралди: 2017-йил 27-сентябр.
- ↑ сcриволиберо.ит/агригенто-партеcипа-алле-cелебразиони-пер-ил-295эсимо-анниверсарио-делла-фондазионе-ди-перм/ „Агригенто партеcипа алле cелебразиони пер ил 295эсимо анниверсарио делла фондазионе ди Перм“ (ит). сcриволиберо.ит. Сcриво Либеро Неwс (0-2018- -14). Қаралди: 2021-йил 23-март.
- ↑ агригенто.ит/делегазионе-ди-тампа-ин-висита-ал-cомуне-ди-агригенто/ „Делегазионе ди Тампа ин висита ал Cомуне ди Агригенто“ (ит). cомуне.агригенто.ит. Агригенто (2018-йил 3-май). 2019-йил 16-декабрда асл нусхадан -тампа-ин-висита-ал-cомуне-ди-агригенто/ архивланган.[сайт ишламайди]
- ↑ мақола/2019-06-18/лес-италиэнс-эт-леурс-десcенданц-сонт-иcи-чез-эух „Валенcиэннес Лес Италиэнс эт леурс десcенданц сонт иcи чез эух“ (фр). лавоихдунорд.фр. Ла Воих ду Норд (2019-йил 18-июн). Қаралди: 2021-йил 23-март.