Agriz sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                      = shahar
| nomi                       = Agriz
| asl nomi                   = {{Lang-tt|}}Әgerҗe
| tasvir =
| qaram =
| mamlakat = Rossiya
| gerb =
| bayroq =
| gerb tarifi =
| bayroq tarifi =
| gerb eni =
| bayroq eni =
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec =
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec =
| CoordAddon =
| CoordScale =
| mamlakat xaritasi oʻlchami =
| mintaqa xaritasi oʻlchami =
| tuman xaritasi oʻlchami =
| mintaqa turi = Respublika
| mintaqa = Tatariston
| jadvalda mintaqa =
| tuman turi = Agriz
| tuman =
| tuman 2 =
| tuman 3 =
| tuman 4 =
| tuman 5 =
| jadvalda tuman =
| jadvalda tuman 2 =
| jadvalda tuman 3 =
| jadvalda tuman 4 =
| jadvalda tuman 5 =
| jamoat turi =
| jamoat =
| jadvalda jamoat =
| ichki bolinishi =
| rahbar turi =
| rahbar =
| asos solingan =
| ilk eslatilishi = 1646
| avvalgi nomlari =
| qachondan beri = 1939
| maydon = 8.6
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi = 90
| iqlim = moʻtadil
| rasmiy til =
| aholi =
| sanalgan yil =
| zichlik =
| aglomeratsiya =
| milliy tarkib = tatarlar – 59%, ruslar – 25%, mariylar – 8%, udmurtlar – 6%
| konfessiyaviy tarkib =
| etnoxoronim =
| vaqt mintaqasi =
| DST =
| telefon kodi = 85551
| pochta indekslari = 422230
| avtomobil kodi =
| identifikator turi =
| raqamli identifikator =
| sayt =
| sayt tili =
}}

'''Agriz''' ({{Lang-tt|}}Әgerҗe, Ägerce) – [[Rossiya|Rossiyaning]] [[Tatariston|Tatariston Respublikasidagi]] shahar. [[Agriz tumani|Agriz tumanining]] maʼmuriy markazi. Agriz tarkibidagi yagona aholi punkti sifatida shahar posyolkasi maqomiga ega boʻlgan munitsipal tuzilmadir<ref>{{Veb manbasi|url=http://docs.cntd.ru/document/917016297|sarlavha=Закон Республики Татарстан от 31 января 2005 года № 14-ЗРТ «Об установлении границ территорий и статусе муниципального образования „Агрызский муниципальный район“ и муниципальных образований в его составе»|kirish sanasi=2018-03-21|arxivsana=2017-08-14|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170814141140/http://docs.cntd.ru/document/917016297}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://agryz.tatarstan.ru/ustav-munitsipalnogo-obrazovaniya-gorod-agriz-651467.htm?pub_id=309350|sarlavha=Устав муниципального образования «город Агрыз» Агрызского муниципального района Республики Татарстан от 28.01.2015 года|kirish sanasi=2018-03-21|arxivsana=2018-03-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180321192911/http://agryz.tatarstan.ru/ustav-munitsipalnogo-obrazovaniya-gorod-agriz-651467.htm?pub_id=309350}}</ref>.

== Geografiyasi ==

Maydoni 8,6 km². Shahar Tataristonning eng shimoli-sharqida, [[Udmurtiya]] bilan chegarada, Sarapul togʻining etagida, Agrizka daryosi boʻyida (Ij daryosining kichik irmogʻi, [[Volga]] havzasi), [[Qozon|Qozondan]] 304 km sharqda va [[Ijevsk|Ijevskdan]] 36 km janubda joylashgan.

== Tarixi ==

[[1646]]-yildan beri maʼlum. XX asr boshlarida Agrizda [[volost]] hukumati joylashgan, maktab va 2 ta masjid boʻlgan. Ijevsk-Votkinsk qoʻzgʻoloni paytida Agriz Ijevsk qoʻzgʻolonchilari tomonidan bosib olingan, 1918-yil oktyabr oyining oxirigacha shahar va uning atrofida qattiq janglar boʻlib oʻtdi. 1920-yilgacha Vyatka guberniyasi Sarapul tumani Agriz volostining markazi boʻlgan. 1921-yildan [[Tatariston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi|TASSR]] Agriz kantonining markazi, 1924-yildan Yelabuga kantoni ijroiya qoʻmitasiga boʻysunuvchi viloyat shahri. 1926-yilda shaharlar roʻyxatidan chiqarildi, 1927-yil 14-fevraldan Agriz viloyatining maʼmuriy markaziga aylandi. 1928-yilda ishchilar posyolkasi toifasiga kirdi, 1938-yil 28-avgustda tumanga boʻysunuvchi shaharga aylantirildi. 1963-yil 1-yanvardan TASSRning maʼmuriy-hududiy boʻlinishi oʻzgarishi munosabati bilan Yelabuga shahar kengashining maʼmuriy boʻysunishida, 1964-yil 4-martdan yana viloyat markazi. Sobiq Krasnobor tumani hududi ham yangi Agriz tumani tarkibiga kirdi.

== Aholisi ==

; Milliy tarkibi

[[2010]]-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra: [[tatarlar]] – 59%, [[ruslar]] – 25%, [[mariylar]] – 8%, [[udmurtlar]] – 6%.

== Iqtisodiyot va infratuzilmasi ==
Oziq-ovqat, qurilish materiallari, yogʻochga ishlov berish sanoati korxonalari ishlab turibdi. Bosmaxona, 4 ta oʻrta va bolalar musiqa maktabi, kasb-hunar bilim yurti, muz saroyi, suzish havzasi, stadion, [[Oʻlkashunoslik muzeylari|oʻlkashunoslik muzeyi]], markaziy viloyat kasalxonasi, temir yoʻl shifoxonasi, 2 ta masjid bor.

=== Sanoati ===
Oziq-ovqat sanoati korxonalari („Xlebopischekombinat“ va „Bulgar-ikmek“ MChJ novvoyxonalari, „Agriz MK“ MChJ sariyogʻ-sut zavodi), qurilish materiallari ishlab chiqarish korxonalari („Agriz qurilish materiallari zavodi“ MChJ), yogʻochga ishlov berish („MTM“ MChJ), temir yoʻl ustaxonalari kabilar muhim sanoat korxonalari hisoblanadi.

=== Transporti ===
Shahar Qozon, [[Yekaterinburg]], [[Ijevsk]], Akbash temir yoʻllarining Agriz stansiyasi va depo bilan muhim tutashuv markazidadir.

Shaharlararo „Agriz – Naberejnye Chelny“ 628-avtobusi va shahar atrofida „Agriz – Ijevsk/YuAS“ 308-avtobusi qatnab turibdi.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* [http://agryz.tatar.ru/ Tatariston Respublikasi Agriz tumanining rasmiy veb-sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110526213234/http://agryz.tatar.ru/ |date=2011-05-26 }} arxivlangan
* [http://www.mojgorod.ru/r_tatarstan/agryz/index.html Agryz „Moy gorod“ ensiklopediyasida] arxivlangan
[[Turkum:Tatariston shaharlari]]