Ahmad I sahifasining manbasini koʻrish

{{Hukmdor
| ismi                  = Ahmad I<br />احمد اول
| portret               = Sultan I. Ahmet.jpg
| razmer                = 250px
| davlat                = [[Tasvir:Ottoman Flag.svg|25px]] [[Usmonlilar imperiyasi]]
| lavozim               = podshohi, xalifasi, [[ikki muqaddas masjid xodimi]]
| tugʻilgan sanasi      = {{birth date|1590|4|18}}
| tugʻilgan joyi = {{TavalludJoyi|Manisa}}, [[Usmonlilar imperiyasi]]
| vafot sanasi = {{vafot sanasi va yoshi|1617|11|22|1590|4|18}}
| vafot joyi = {{VafotJoyi|Istanbul}}, [[Usmonlilar imperiyasi]]
| hukmronligining boshlanishi = [[1603-yil]] [[22-dekabr]]dan
| hukmronligining tugashi = [[1617-yil]] [[22-noyabr]]gacha
| oʻtmishdosh = [[Mehmed III]]
| voris = [[Mustafo I]]
| imzo = Tughra of Ahmed I.JPG
}}
'''Ahmed I''' (18 Aprel 1590 – 22 Noyabr 1617) – [[Usmonlilar imperiyasi]]ning 1603-1617-yillardagi hukmdori<ref name="Peirce 1993 99">{{kitob manbasi |last=Peirce |first=Leslie |title=The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire |url=https://archive.org/details/imperialharemwom00peir |publisher=Oxford University Press |pages=[https://archive.org/details/imperialharemwom00peir/page/99 99] |date=1993 |ISBN=0-19-508677-5}}</ref>. Uning sharafiga Istanbulda [[Sulton Ahmad masjidi]] qurilgan.

== Hayoti ==
Ahmad I 1590-yil 18-aprelda [[Manisa|Manisada]] tugʻilgan. Sulton [[Mahmud III|Mehmed III]] va uning kanizagi [[Handan Sultan|Handan Sultonning]] oʻgʻli. Otasi oʻsha yillarda Manisaning sanjakbeyi edi{{Sfn|Börekçi|2009}}. 1595-yil yanvarda uning bobosi [[Murod III]] vafot etdi va Mehmed III taxtga oʻtirdi, shundan soʻng uning bolalari va harami [[Istanbul|Istanbulga]] koʻchib oʻtdi{{Sfn|Börekçi|2009}}.

Uning katta akasi [[Shahzoda Mahmud (Mehmed III ning o'g'li)|Shahzoda Mahmud]] 1603-yil iyun oyida otasining buyrugʻi bilan qatl etilgan va Shehzoda Ahmad otasining oʻlimidan olti oy oldin taxtga birinchi daʼvogar boʻlib qolgan{{Sfn|Börekçi|2009}}.

Sulton Mehmed III 1603 yil 21-dekabrdan 22-dekabrga oʻtar kechasi vafot etdi va Ahmad 13 yoshida Usmonli imperiyasining yangi sultoni boʻldi<ref>{{Статья|ссылка=https://www.academia.edu/4449293/%C4%B0nk%C4%B1r%C3%A2z%C4%B1n_E%C5%9Fi%C4%9Finde_Bir_Hanedan_III_Mehmed_I_Ahmed_I_Mustafa_ve_17_Y%C3%BCzy%C4%B1l_Osmanl%C4%B1_Siyas%C3%AE_Krizi_A_Dynasty_at_the_Threshold_of_Extinction_Mehmed_III_Ahmed_I_Mustafa_I_and_the_17th_Century_Ottoman_Political_Crisis_G%C3%BCnhan_B%C3%96REK%C3%87%C4%B0|автор=Dîvân: Di̇si̇pli̇nlerarasi Çalişmalar Dergi̇si̇ / Dîvân: Journal of Interdisciplinary Studies|заглавие=İnkırâzın Eşiğinde Bir Hanedan: III. Mehmed, I. Ahmed, I. Mustafa ve 17. Yüzyıl Osmanlı Siyasî Krizi - A Dynasty at the Threshold of Extinction: Mehmed III, Ahmed I, Mustafa I and the 17th-Century Ottoman Political Crisis - Günhan BÖREKÇİ|издание=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211222132428/https://www.academia.edu/4449293/%C4%B0nk%C4%B1r%C3%A2z%C4%B1n_E%C5%9Fi%C4%9Finde_Bir_Hanedan_III_Mehmed_I_Ahmed_I_Mustafa_ve_17_Y%C3%BCzy%C4%B1l_Osmanl%C4%B1_Siyas%C3%AE_Krizi_A_Dynasty_at_the_Threshold_of_Extinction_Mehmed_III_Ahmed_I_Mustafa_I_and_the_17th_Century_Ottoman_Political_Crisis_G%C3%BCnhan_B%C3%96REK%C3%87%C4%B0|archivedate=2021-12-22}}</ref>. Taxtga oʻtirganidan keyin onasi [[Volida Sulton]] unvonini oldi va qaynonasi [[Safiya Sulton]] bilan hokimiyat uchun kurashga kirishdi. Hokimiyat uchun kurash 1604-yilning yanvarida Safiye Sultonning [[Adirna|Edirnadagi]] Eski Saroyga surgun qilinishi bilan tugadi. Yangi Valide Sulton oʻz oʻgʻlining qarorlariga taʼsir oʻtkazmoqchi boʻldi, lekin Sulton Ahmad onasiga boʻysunmay, uning siyosatdagi taʼsirini cheklamoqchi boʻldi{{Sfn|Peirce|1993}}. Xondan Sulton va [[Shayx ul-islom]] {{Tarjima qilinmagan 5|Ebülmeyamin Mustafa Efendi|3=tr|4=Ebülmeyamin Mustafa Efendi}} yosh sultonning ustozi boʻlib, [[Vazir|vazirlarni]] tayinlagan va lavozimidan chetlatgan{{Sfn|Börekçi|2009}}. Ahmadning farzandi boʻlmagani uchun uning ukasi [[Mustafo I|Shahzoda Mustafo]] oʻsha paytda taxtning yagona vorisi boʻlgan va oʻsha paytdagi qonunga qaramay, uning hayoti saqlab qolingan{{Sfn|Börekçi|2009}}.

Handan Sulton 1605-yil 12-noyabrda 30 yoshdan oshganida vafot etdi{{Sfn|Peirce|1993}}. Onasining vafotidan keyin uning eng yaqin maslahatchisi yosh Sulton hukmronligining boshida hokimiyat tepasiga koʻtarilgan Darvesh Mehmed Posho edi. 1606-yil iyun oyida Darvesh Mehmed Posho [[Usmonlilar imperiyasi Buyuk vazirlarining roʻyxati|vazir]] etib tayinlandi va shayxul-islom {{Tarjima qilinmagan 5|Cafer Mustafa Sunullah Efendi|3=tr|4=Cafer Mustafa Sunullah Efendi}} lavozimidan ozod qilindi. Uning xatti-harakatlari va davlat masalalari boʻyicha qarorlari aholining noroziligiga sabab boʻldi. 1606-yil dekabrda Sultonga suiqasd uyushtirish aybi bilan qatl etildi{{Sfn|Börekçi|2009}}.

Ahmad I hukmronligining boshida [[Onadoʻli|Anadoluda]] Jalalilar qoʻzgʻoloni va {{Tarjima qilinmagan 5|Kalenderoğlu|3=tr|4=Kalenderoğlu}} boshchiligidagi dehqonlar qoʻzgʻoloni davom etdi. Qoʻzgʻolonchilar Anadoluning katta qismini nazorat qilib, [[Halab]] hokimi Gumuljineli Nasuh Posho va Anadolu beylerbeyi Kechdehan Ali Poshoni magʻlub etishdi. Qoʻzgʻolon boshliqlaridan biri Tavilu Ahmad bilan muzokaralar olib borildi. Unga [[Shahrizor iyolati|Sharazor]] beylerbeyi lavozimini taklif qilishdi, biroq u Harputni qoʻlga kiritdi<ref name="islam">{{Veb manbasi |sarlavha=AHMED I |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-i |nashriyot=TDV İslâm Ansiklopedisi’nin}}</ref>. Uning oʻgʻli Mehmed soxta farmon yordamida Bagʻdod beylerbeyi mavqeini egalladi va Nasuh posho qoʻshinini magʻlub etdi<ref name="islam" />.

Yana bir qoʻzgʻolon yetakchisi {{Tarjima qilinmagan 5|Ali Janbulad|4=Ali Janbulad}} Manoʻgʻli Faxr ad-din bilan ittifoq tuzib, [[Tarobulus ash-Shom]] hokimi {{Tarjima qilinmagan 5|Yusuf Sayfani|4=Yusuf Sayfa}} magʻlub etdi. Ali posho [[Adana]] shahri yaqinidagi hududni oʻz nazoratiga olib, oʻz nomidan tangalar chiqara boshladi<ref name="islam2">{{Veb manbasi |sarlavha=AHMED I |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-i |nashriyot=TDV İslâm Ansiklopedisi’nin}}</ref>. Shunda Ali Posho qoʻshini Halabning yangi beylerbeyi Husayn Poshoni magʻlub etdi<ref name="islam2" />. Yangi vazir Kuyucu Murod Posho qoʻshin boshchiligida Halab tomon yurish qildi va 1607-yil 24-oktyabrda 30 ming kishilik qoʻzgʻolonchilar qoʻshinini magʻlub etdi<ref name="islam2" />. Qoʻzgʻolon boshliqlaridan biri Canbolatogʻlu Ali Posho [[Istanbul|Istanbulga]] qochib, sultondan qilmishlari uchun kechirim soʻradi<ref name="islam2" />. Ahmad I uni Timisoare shahriga, keyin esa [[Belgrad|Belgradga]] noib etib tayinladi, lekin oʻziga ishonib topshirilgan yerlarni notoʻgʻri boshqargani uchun tez orada qatl etildi<ref name="islam2" />.

Kuyucu Murod Posho qoʻzgʻolonni bostirishni davom ettirdi, kichik qoʻzgʻolonlarning markazlarini vayron qildi, ularning baʼzi rahbarlarini qatl qildi<ref name="islam3">{{Veb manbasi |sarlavha=AHMED I |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-i |nashriyot=TDV İslâm Ansiklopedisi’nin}}</ref>. Kalenderoğlu [[Safaviylar davlati|Eronga]] qochib ketdi va Shoh [[Abbos I|Abbosdan]] boshpana oldi. Qoʻzgʻolon Anadoʻludagi qishloq askarlar tomonidan vayron qilinishiga olib kelgan<ref name="islam3" />. 1609-yil oktyabr oyida Sulton Ahmad I hatto Anadolu aholisining ahvolini yaxshilashga qaratilgan „Adolat farmoni“ („Adalet-name“) chiqardi<ref name="islam3" />.

Sulton Ahmad I davrida Fors bilan urush davom etdi. Usmonlilar imperiyasi uchun urush omadsiz edi. 1604-yil 8-noyabrda [[Abbos I]] qoʻmondonligidagi fors qoʻshini [[Yerevan]], Kars viloyatini egallab, [[Axalsixe]] shahri yaqinida toʻxtadi<ref name="islam4">{{Veb manbasi |sarlavha=AHMED I |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-i |nashriyot=TDV İslâm Ansiklopedisi’nin}}</ref>. Qoʻshin qoʻmondoni Yusuf Sinon posho 1604-yil iyun oyida [[Istanbul|Istanbuldan]] yurishga otlanib, 8-noyabrda [[Kars|Karsga]] kirdi, lekin Abbos I qoʻshiniga qarshi yurishga bormay, qishda [[Van (shahar)|Vanda]] qoldi<ref name="vostlit">Ibraxim Pechevi {{Veb manbasi |sarlavha=Извлечения по истории Азербайджана и сопредельных стран и люластей периода 1520-1640 гг. |url=https://www.vostlit.info/Texts/rus/Pecevi/frametext2.htm |nashriyot=Восточная литература}}</ref>. Armiyani [[Arzirum|Erzurumga]] olib bordi, lekin askarlar va ularning qoʻmondonlari uning harakatlaridan norozi boʻlishdi, shuning uchun yurish muvaffaqiyatsiz tugadi<ref name="islam4" />.

1605-yilda Sinan posho oʻz qoʻshinini [[Tabriz|Tabrizga]] hujum qildi. Koʻse Sefer posho tufayli qoʻshin zaiflashdi va forslar tomonidan asirga tushdi<ref name="islam5">{{Veb manbasi |sarlavha=AHMED I |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-i |nashriyot=TDV İslâm Ansiklopedisi’nin}}</ref>. Sinan Posho boshchiligidagi Usmonli qoʻshini Soʻfiyon jangida magʻlubiyatga uchradi va dastlab Vanga, u yerdan [[Diyorbakir|Diyarbakirga]] chekindi. Koʻp qoʻshin bilan kelgan va jangga kechikib qolgan Halab beylerbeyi Canbolatogʻlu Husayn Poshoning qatl etilishi askarlarning qoʻzgʻoloniga sabab boʻldi<ref name="islam5" />. Usmonli qoʻshinidagi notinchlikdan foydalangan forslar [[Shirvon]], [[Shemaxa|Shamaxi]] va [[Ganja|Ganjani]] egallab oldilar<ref name="islam5" /><ref name="vostlit2">Ibraxim Pechevi {{Veb manbasi |sarlavha=Извлечения по истории Азербайджана и сопредельных стран и люластей периода 1520-1640 гг. |url=https://www.vostlit.info/Texts/rus/Pecevi/frametext2.htm |nashriyot=Восточная литература}}</ref>.

1610-yilda avval Jaloliy qoʻzgʻolonini bostirgan vazir Kuyucu Murod Posho Shoh Abbosga qarshi yurish qildi, lekin uni jangga jalb qila olmadi. Keyingi yilning avgust oyida Diyarbakirda toʻsatdan vafot etdi. Yangi bosh vazir Gumuljineli Nasuh Posho Safaviylar bilan tinchlik shartnomasi tuzilishi tarafdori edi va shartnomaga koʻra Usmonli imperiyasi Abbosning zabt etilgan yerlarini tan olishga majbur boʻldi. Bu kelishuvga koʻra, Shoh Abbos har yili 200 [[Ipak|ipak soligʻini]] toʻlashga rozi boʻlgan<ref name="islam6">{{Veb manbasi |sarlavha=AHMED I |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-i |nashriyot=TDV İslâm Ansiklopedisi’nin}}</ref><ref name="vostlit3">Ibraxim Pechevi {{Veb manbasi |sarlavha=Извлечения по истории Азербайджана и сопредельных стран и люластей периода 1520-1640 гг. |url=https://www.vostlit.info/Texts/rus/Pecevi/frametext2.htm |nashriyot=Восточная литература}}</ref>. 1614-yilda Nasuh posho qatl etildi va Oʻkuz Mehmed posho bosh vazir boʻldi. Keyingi yilda 200 boy ipak joʻnatmagani uchun tinchlik tugatildi<ref name="islam6" /><ref name="vostlit3" />.

1616-yil aprel oyida Usmonli qoʻshiniga bosh boʻlgan Oʻkuz Mehmed Posho [[Halab|Halabni]] tark etib, uni Yerevanga olib boradi. Qamal qurollari yetishmasligi, garnizonning qarshiligi va oʻsha yilning noyabr oyida sovuq havoning boshlanishi tufayli Usmonli qoʻshinining chekinishi bilan qamal tugadi<ref name="mehmed">{{Veb manbasi |sarlavha=MEHMED PAŞA, Damad |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/mehmed-pasa-damad |nashriyot=TDV İslâm Ansiklopedisi’nin}}</ref>. Mehmed posho vazirlikdan chetlashtirilib, uning oʻrniga Marashli Halil Posho tayinlandi<ref name="islam7">{{Veb manbasi |sarlavha=AHMED I |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-i |nashriyot=TDV İslâm Ansiklopedisi’nin}}</ref>. Marashli Halil Posho qoʻmondonligi ostidagi Usmonli qoʻshini [[Tabriz|Tabrizni]] egalladi. Ardabil jangida forslar tomonidan magʻlubiyatga uchradi va 15000 turk askari halok boʻldi{{Sfn|Əliyarlı|2009}}.

1606-yil 11-noyabrda Avstriya bilan [[Zitvatorok tinchlik shartnomasi|Zsitvatorok tinchligi]] imzolandi. Unga koʻra Usmonlilar Avstriyadan yillik oʻlpon talabidan voz kechdilar, Vengriyadagi Gabsburg monarxiyasining mulkiga hujum qilishdan bosh tortdilar va Gabsburglarning imperatorilk unvonini tan oldilar. 1608-yilda Hayduk qoʻzgʻoloni chogʻida Istvan Bocskayning safdoshi Gabriel Batory Transilvaniya hukmdori boʻldi{{Sfn|Борецкий-Бергфельд|2021}}. Oʻsha yili Sulton Ahmad tomonidan tan olindi, Istanbuldan hokimiyat ramzlarini oldi va mamlakatni uch yil davomida soliq toʻlashdan ozod qildi.

1613-yilda turk armiyasi Valaxiya hukmdori Radu Michni va Moldaviya hukmdori Stefan Tomsining koʻmagida Transilvaniya knyazligiga qarshi jazolash kampaniyasini boshladi. Ahmad I zodagon Gabor Betlenni oʻzining yangi hukmdori etib tasdiqladi. Sharqiy Yevropada Usmoniylar taʼsiri kuchaydi{{Sfn|Борецкий-Бергфельд|2021}}.

Ahmad I 1617-yil 22-noyabrda 27 yoshida tifdan vafot etdi. [[Ahmadiya masjidi|Moviy masjid]] yonida joylashgan maqbaraga dafn etilgan. Yangi sulton uning ukasi Shahzoda Mustafo boʻlib, u Mustafo I sifatida taxtga oʻtirgan<ref name="islam8">{{Veb manbasi |sarlavha=AHMED I |url=https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-i |nashriyot=TDV İslâm Ansiklopedisi’nin}}</ref>.

== Oilasi ==
=== Xotinlari ===
* Mahfiruz Hatice Sulton
* Mahpeyker Koʻsem Sulton
* Fatma Ferahshod Hotun
* Shoxzamon Hayrunnisa Hotun

=== Farzandlari ===
{| Class="wikitable" style="text-align:center;"
* Oʼgʼillari
! Ism
! Tugʻilgan sanasi
! Vafot etgan sanasi
! Onasi
! Hayot yoʻli
|-
! [[Usmon II]]
| 1604
| 1622
| Mohiferuz Hadicha Sulton
| Usmon Sulton Ahmad lning va Mohiferuz Hadicha Sultonning 1-farzandi. U 1618-yilda Sulton boʻladi va 1621-yilda ukasi Mehmetni qatl qildiradi. Shahzoda Usmon 1622-yilda yanicharlar tomonidan taxtdan agʼdarilgan.
|-
! [[Şehzade Mehmed]]
| 1605
| 1621
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Sulton Ahmad lning 2-va Koʻsem Sultonning 1-farzandi. U 1621-yilda katta akasi Usmon ol tomonidan qatl qilingan.
|-
! [[Shahzoda Orhan]]
| 1609
| 1612
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Sulton Ahmet l va Koʻsem Sultonning farzandi.1613-yilda Shahzoda Orhan tahminan 3 yoshida kasallikdan vafot etgan.
|-
! Şehzade Cihangir
| 1609
| 1609
| Fatma Ferahshod Hotun
| U Sulton Ahmet l va Fatma hatunning farzandi. U kasallikdan vafot etgan.
|-
! Şehzade Selim
| 1611
| 1622
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Sulton Ahmet l va Kosem Sultonning oʻgʻli. U yoshligida kasallikdan vafot etgan.
|-
! Sulton Murod IV
| 1612
| 1640
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| Shahzoda Murod Ahmet l va Kosem Sultonning oʻgʻli. U 1623-yilda Sulton boʻladi va koʻplab janrlar qiladi. U Boʻgʻdod fotihidir. Murod lV jangda ham, kamon otishda ham juda mohir edi. Sulton Murod III Usmoniylar Sulolasining 17-sultonidir. Sulton Murod lV 1640-yilda koʻp ichish sababli vafot etgan.
|-
! Shahzoda Boyazid
| 1612
| 1635
| Mohiferuz Hadicha Sulton
| U Ahmet l va Mohiferuz Hadicha Sultonning oʻgʻli. Shahzoda Muroddan atigi 6 yosh kichik. U 1635-yilda akasi Murod IV tomonidan qatl qilingan.
|-
! Shahzoda Sulaymon
| 1613
| 1635
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Ahmet l va Mahpeyker Koʻsem Sultonning oʻgʻli. Shahzoda Sulaymon 1635-yilda akasi Murod lV tomonidan qatl qilingan.
|-
! Shahzoda Hasan
| 1613
| 1615
| Fatma Ferahshod Hotun
| U Ahmet l va Fatma Ferahshod Hotunning oʻgʻli. Shahzoda Hasan 1615-yilda kasallikdan vafot etgan.
|-
! Shahzoda Husayn
| 1614
| 1617
| Mohiferuz Hadicha Sulton
| U Ahmet I va Mahfiruze Hadicha Sultonning oʻgʻli. Shahzoda Husayn 1617-yildq kasallikdan vafot etgan.
|-
! Shahzoda Qosim
| 1614
| 1638
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Ahmet l va Koʻsem Sultonning oʻgʻli. Shahzoda Qosim Kösem Sultonning eng sevimli farzandlaridan biri. Shahzoda Qosim 1638-yilda akasi Murod lV tomonidan qatl qilingan.
|-
! Sulton Ibrohim l
| 1615
| 1640
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Ahmet l va Koʻsem Sultonning kenja oʻgʻli. Shahzoda Ibrohim 1640-yilda akasi Murod lll vafotidan soʻng Sulton boʻldi. U oʻsha payt kasal edi. Ibrohim l koʻpincha onasi, opa-singilaridan koʻra koʻproq kanizaklarni yaxshi koʻrardi. Sulton Ibrohim l 1648-yilda onasi va xotini Turhan Sulton tomonidan taxtdan agʻdarilgan va qatl qilingan.

|-
* Qizlari
! Oysha Sulton
| 1605
| 1656
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Ahmet l va Koʻsem Sultonning katta qizi.6 yoki 7 marta turmushga chiqqan. Oysha Sulton koʻp jihatdan onasi Kösem Sultonga oʻxshar edi. Uning 1-nikohi 1612-yilda 7 yoshida boʻlgan.
|-
! Fotima Sulton
| 1606
| 1670
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Ahmet l va Koʻsem Sultonning 2-qizi. U jamoasi Oysha singari koʻplab siyosiy nikohlari bilan tanilgan. U kamida 7 marta turmushga chiqqan.
|-
! Honzoda Sulton
| 1607
| 1650
| Mahpeyker Kösem Sulton
| U Ahmet l va Koʻsem Sultonning 3-qizi. Honzoda Sulton opalaridan farqli oʼlaroq 3 marta turmushga chiqqan. Bulardan eng taniqlisi Nakkash bayram posho bilan baham. Oʻsha payt Honzoda Sultonning shaxsiy saroyi bor edi va onasi Koʻs Sulton bilan juda yaqin edi.
|-
! Hadicha Sulton
| 1608
| 1612
| Mohiferuz Hadicha Sulton
| U Ahmet l va Mohiferuz Sultonning qiz farzandi edi. Hadicha Sulton yoshligida kasallikdan vafot etgan.
|-
! Gavharhon Sulton
| 1608
| 1660
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Ahmet l va Koʻsem Sultonning 4-qiz edi. U 2 marta turmushga chiqqan va Safiye Hanim Sulton ismli bir qizi boʼlgan. Gavharhon Sultonning onasi bilan munosabatlari haqida aniq maʼlumotlar yoʻq.
|-
! Esma Sulton
| 1612
| 1612
| Shohzamon Hayrunnisa Hotun
| U Ahmet l va Shohzamon Hayrunnisa Hotunning 1-qizi edi. Esma Sultonning ismi Esra boʻlishi ham mumkin. Esra Sulton yoshligida kasallikdan vafot etgan.
|-
! Zahide Sulton
| 1613
| 1620
| Shohzamon Hayrunnisa Hotun
| U Ahmet l va Shohzamon Hotunning 2-qizi edi. U yoshligigida kasallikdan vafot etgan.
|-
! Burnaz Atike Sultan
| 1614
| 1674
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Ahmet l va Koʻsem Sultonning 5-qizi edi. U 3 marta turmushga chiqqan. Atike Sulton Turhan Sultonni shaxsan oʼzi tarbiyalab Ibrohim lning hilvatiga kiritgan edi. Atike Sulton oʻsha payt Ibrohim l bilan juda yaqin edi.
|-
! Zubayda Sulton
| 1615
| 1638
| Fatma Hotun
| U Ahmet l va Fatma hatunning qizi edi. Zubayda Sulton 1yoki 2 marta turmushga chiqqan.
|-
! Zeynep Sulton
| 1616
| 1620
| Mahfiruz Hadicha Sulton
| U Ahmet l va Fatma Hotunning qizi edi. U yoshligida kasallikdan vafot etgan.
|-
! Jemre Sulton
| 1616
| 1620
| Mahpeyker Koʻsem Sulton
| U Ahmet l va Koʻsem Sulton 6-qizi va shu farzandi edi. U yoshligidavafot etgan.
|-
! Obida Sulton
| 1618
| 1648
| Fatma Hotun
| U Ahmet l va Fatma hatunning 2-qizi edi. U 1 marta turmushga chiqqan. Obida Sulton Ahmet l vafotidan soʻng toʼgʻilgan yagona qizi edi.
|}

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Usmoniylar imperiyasi sultonlari}}

[[Turkum:17-asr Usmoniylar imperiyasi sultonlari]]