Ajeeb


Ажеэб – шахмат ўйнайдиган „автомат“ бўлиб, у 1868-йилда мебелсоз Чарлес Ҳоопер томонидан яратилган ва илк бор Роял Полйтечниcал Институтеда намойиш этилган[1]. Тўлиқ автоматлаштирилгандек кўрсатилган бу қурилма аслида ичида яширинча ўтирган кучли шахматчи ёрдамида бошқарилган сунъий механик технология намунаси эди. У минглаб томошабинларни ўзига тортган бўлиб, унинг рақиблари орасида Ҳаррй Ҳоудини, Тҳеодоре Роосевелт ва О. Ҳенрй каби машҳурлар ҳам бўлган.
Ажеэб номи арабча ʿажīб (عجيب) – „ажойиб“, „ҳайратланарли“ деган сўздан олинган. Ушбу қурилманинг орқасида турган „даҳо“ шахматчилар орасида Ҳаррй Нелсон Пиллсбурй (1898–1904), Алберт Беаурегард Ҳодгес, Cонстант Фердинанд Бурилле, Чарлес Моэҳле ва Чарлес Франcис Баркер бўлган[2][3]. Ажеэб 1885-йилда Эден музейида, 1915-йилда эса Cоней Исландда намойиш этилган[4].
Қурилма шахматдан ташқари, дама ҳам ўйнаган. Ажеэб каби қурилмалар машҳур Механик туркдан кейин ва Мефистодан олдин яратилган[5][6].
Манбалар
- ↑ Счаэффер, Жонатҳан. Оне жумп аҳеад. Спрингер, 1997 — 90-бет. ИСБН 0-387-94930-5. Қаралди: 2009-йил 10-март. „ажеэб чесс.“
- ↑ „Cонстант Фердинанд Бурилле“. Чессвилле. 2010-йил 19-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 14-феврал.
- ↑ Урcан, Олимпиу; Ҳилберт, Жоҳн. W.Ҳ.К. Поллоcк: А Чесс Биограпҳй wитҳ 523 Гамес. Жефферсон, НC: МcФарланд & Cомпанй, Инc. Публишерс, 2017 — 93-бет. ИСБН 9780786458684.
- ↑ Гоодй, Алех. Модернист Артиcулатионс: А Cултурал Студй оф Джуна Барнес, Мина Лой анд Гертруде Стеин. Неw Ёрк: Палграве Маcмиллан, 2007 — 213-бет. ИСБН 9781349352685.
- ↑ Чесс Аутоматонс (Wайбаcк Мачине сайтида 2008-10-08 санасида архивланган)
- ↑ ЧессБасе :: Спотлигҳц :: Дер Счачтüрке (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-03-12 санасида архивланган)
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |