Al-Busiriy masjidi (arabcha: مسجد الإمام البوصيري‎‎), shuningdek, Masjid va-Qubbat Sharaf al-Din al-Busiriy va Imom al-Busiriy masjidi nomi bilan tanilgan, Iskandariyaning Anfoushi mahallasida, Misr shimoliy qirgʻoqlarida joylashgan. XIII asrda Iskandariyada yashagan soʻfiylik imomi al-Busiriy sharafiga nomlangan[1]. Uning maqbarasi ham aynan shu yerda joylashgan[2].

Masjid
Al-Busiriy masjidi
arabcha: مسجد الامام البوصيري‎‎
Mamlakat  Misr
Joylashuvi Anfoushi, Iskandariya
Meʼmoriy uslub Usmoniylar meʼmorchiligi
Yangi Mamluk meʼmorchiligi
Meʼmor Mario Rossi (tax. 1940s)
Binokorlik sanasi 1858 yil
Gumbazlar soni 7 (ehtimol koʻproq)
Gumbazlar soni 7 (ehtimol koʻproq)
Minoralar soni 1
Minoralar soni 1

Masjid Abu al-Abbos al-Mursiy masjidi va Sidi Yoqut al-Arsh masjidi bilan yonma-yon joylashgan boʻlib, uchala masjid ham markaziy sahnga qaraydi[3].

Tarixi

1858-yilda Imom al-Busiriyning maqbarasi joylashgan yerda masjid qurilishi boʻyicha Misr voliyi Muhammad Said posho hukmi bilan barpo etilgan[4][5].

1898-yilda masjid Tevfik posho hukmi bilan restavratsiya qilingan[6]. 1934-yilda shoh Fuad I Abu al-Abbos masjidi kengaytirilishi uchun 3200 kvadrat metr maydonli sahn qurishni buyurgan[7]. Hududdagi barcha binolar keng koʻlamli restavratsiyadan oʻtgan. Italyan meʼmori Mario Rossi tomonidan masjidlarning dizayn va bezaklari rejalashtirilgan, 1943-yilgacha loyiha yakuniga yetkazilgan[8]. 2006-yilda Iskandariya muhofazasi Islomiy Qadimiy yodgorliklar boʻlimi al-Busiriy masjidini restavratsiya qilish uchun 3 million Misr funti miqdorida mablagʻ ajratilganini eʼlon qilgan[9].

Meʼmorchiligi

Masjidda 2 ta alohida sahn mavjud, birinchi sahnda favvora joylashgan[10], ikkinchi sahn esa ayvonni oʻz ichiga oladi, ushbu ayvon qiblaga qaraydi[11]. Ayvon masjid hovlisidan biroz balandroq joylashgan[12]. Masjidda shuningdek, ziyorat qilinadigan xona ham bor boʻlib, kvadrat shaklida. Ushbu xonada Imom al-Busiriyning maqbarasi joylashgan va usti muqarnasli gumbaz bilan qoplangan[13].

Masjidning minorasi Yangi Mamluk meʼmorchiligi uslubida qurilgan[14]. Bu uslub qoʻshni Abu al-Abbos al-Mursiy masjidi va Sidi Yoqut al-Arsh masjidi bilan bir xil[3].

Galereya

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ „Imam Al-Busiri“ (en). mazaratmisr.org.
  2. ↑ „al-Burda“. BBC News (2009-yil 30-iyun).
  3. ↑ 3,0 3,1 El Razzaz, Mohammed. „Andalusi intellectuals in Alexandria and the Delta“ (en). Al-Ahram (2012-yil 29-dekabr).
  4. ↑ قناوي, عبدالرحمان. „ar:أغرق المطر بيت الصلاة به.. مسجد البوصيري الأثري عمره 161 عاما“ (ar). El Watan News (2019-yil 26-oktyabr).
  5. ↑ „ar:جامع البوصيري.. ذكرى أشهر مداح للرسول بيوت الرحمن يقع في «ميدان المساجد» بالإسكندرية“ (ar). Al Khaleej (2019-yil 2-iyun).
  6. ↑ رمضان, رجب. „ar:لجنة فنية لمعاينة 4 مساجد أثرية في الإسكندرية للوقوف على حالتها (صور)“ (ar). Al masry al youm (2021-yil 12-may).
  7. ↑ „Mursi Abu al-Abbas mosque“ (en). www.egy-booking.com. Qaraldi: 2023-yil 12-noyabr.
  8. ↑ رمضان, رجب. „ar:مقام حفيد الرسول و«ياقوت العرش» .. تراث دينى وزخارف معمارية تزين الإسكندرية“ (ar). Al Masry Al Youm (2024-yil 9-yanvar).
  9. ↑ رمضان, رجب; الساعاتي, هدى. „ar:الإسكندرية: الشروخ والتصدعات تهدد قبة وجدران مسجد «البوصيري»“ (ar). Al masry Al youm (2006-yil 23-avgust).
  10. ↑ على بدر, أسماء. „ar:"صاحب البردة".. مسجد الإمام البوصيرى بالإسكندرية يأتيه أتباعه من كل دول العالم.. أبو العباس المرسى من تلاميذه.. بُنى عام 1854م وجدده الخديوى توفيق.. وأثرى: به زخارف ونقوش تميزه عن غيره من المساجد.. صور وفيديو“ (ar). Youm7 (2024-yil 31-mart).
  11. ↑ خوري, غيث. „ar:مسجد الإمام البوصيري.. تخليد لشاعر البردة“ (ar). Al Khaleej (2016-yil 7-iyun).
  12. ↑ الزغبي, احمد. „ar:مسجد البوصيرى الأثرى بالإسكندرية.. ترك وظيفته ووهب حياته للتصوف ومدح الرسول“ (ar). Youm7 (2023-yil 10-aprel).
  13. ↑ „ar:الآثار الاسلامية بالاسكندرية“ (ar). sis.gov.eg.[sayt ishlamaydi]
  14. ↑ „ar:10 صور تحكي قصة مسجد «الإمام البوصيري»“ (ar). Al masry al youm (2016-yil 7-iyun).

Havolalar

Vikiomborda „Al-Busiriy masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.