Al-Umariy katta masjidi
Al-Umariy jome Masjidi (arabcha: المسجد العمري الكبير), Jome al-Kabir nomi bilan ham tanilgan, Livanning Bayrut shahridagi markaziy tumanida joylashgan sunniy islom masjididir.
| Masjid | |
 | |
| Masjidning 2008-yilgi tasviri | |
| Mamlakat |  Livan
|
| Koordinatalar | 33°53′51″N 35°30′19″E / 33.8976°N 35.5052°E |
| Yoʻnalishi | sunniy |
| Masjid turi | Jomeʼ-Masjid |
| Meʼmoriy uslub | Qadimgi Rim, Vizantiya va Mamluklar meʼmorchiligi aralashmasi |
| Meʼmor | Yusuf Haydar (2004) |
| Binokorlik | 1113—1115 (cherkov sifatida) |
| Asosiy sana: 1291 (masjidga aylantirilgan)
| |
| Gumbazlar soni | 3 ta |
| Gumbazlar soni | 3 ta |
| Minoralar soni | 2 ta |
| Minoralar soni | 2 ta |
| Holati | amaldagi |
| Tarovih | 
|
| Saharlik va iftorlik |
|
Binoning oʻzi qadimdan ibodat maskani boʻlib kelgan: dastlab rim maʼbadi boʻlgan, keyinchalik Vizantiya davrida rim cherkoviga aylantirilgan. 635-yilda, islomning ikkinchi xalifasi Umar ibn al-Xattob hukmronligi davrida qayta qurilib, uning sharafiga nomlangan[1], keyinchalik esa bu masjid zabt etilib, salibchilar cherkoviga aylantirilgan. Soʻngra Mamluk Misri tomonidan Bayrut fath etilgach, u yana masjidga aylantirilgan.
Tarixi
Al-Umariy Jome Masjidi aslida xudo Yupiterga bagʻishlangan rim maʼbadi boʻlgan. Qadimgi Rim taʼsiri binoning ustunlari va poydevori kabi ayrim meʼmoriy unsurlarda koʻrinib turadi[2].
Vizantiya davrida bino murakkab mozaikalar va vizantiya uslubidagi meʼmoriy unsurlar bilan bezatilgan rim bazilikasiga aylantirilgan[2]. 7-asrda bazilika masjidga aylantirilgan[2]. 12-asrda, Bayrutdagi salibchilar istilosi davrida, masjid Avliyo Yuhanno cherkoviga aylantirilgan[2]. Romanesk uslubidagi, uchta apsidali shunga oʻxshash cherkovlar Sur va Tartusda ham qurilgan boʻlib, ular rim ustunlaridek qayta ishlatilgan materiallardan foydalangan[3].
1291-yilda mamluklar Bayrutni soʻnggi salibchi davlatlaridan (1099–1291) tortib oldilar va islomiy fathdan soʻng cherkov yana masjidga aylantirildi. U ikkinchi xalifa nomi bilan Al-Umariy masjidi deb qayta nomlandi va „Jome al-Kabir“ yoki Katta masjid nomi bilan mashhur boʻldi. Uning mamluk uslubidagi peshtoqi, gumbazlari va minoralari 1350-yilda qoʻshilgan boʻlib, sobiq cherkovning vizantiya uslubidagi izlari aks etadi[2][4].
Livan fuqarolar urushi davrida qattiq zarar koʻrgan masjidning taʼmiri 2004-yilda yakunlangan[2], ishlarga Yusuf Haydar rahbarlik qilgan[5].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Najem, Tom; Amore, Roy C.. Historical Dictionary of Lebanon (en). Bloomsbury Publishing USA, 2021-06-15 — 24-bet. ISBN 979-8-7651-7440-1.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Manasse, Jarred. „The History And Content Of The Grand Al-Omari Mosque In The City Of Beirut, Lebanon: Unveiling The Legacy Of A Great Mosque“. Encounters Travel (2023-yil 16-sentyabr). Qaraldi: 2024-yil 5-dekabr.
- ↑ Enlart, Camille „La Cathédrale Saint-Jean de Beyrouth“, . Société Nationale des Antiquaires de France: centenaire 1804-1904. Paris: Klincksieck, 1904 — 121–133-bet.
- ↑ Al-Wali, Sheikh Mohammad Taha. Tarikh al-masajid wal jawami' al-sharifa fi Bayrout. Beirut: Dar al-Kotob, 1973.
- ↑ „AlOmari Grand Mosque“. Islamic Architectural Heritage. IRCICA (2019). Qaraldi: 2024-yil 5-dekabr.
Havolalar
Vikiomborda „Al-Umariy katta masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.
 | Masjid haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |