Aleksandr I haykali Moskva sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl: 1069 - Moskau 2015 - Kreml (26336060391).jpg|thumb|right|200px]]
'''Imperator Aleksandr I haykali''' — [[Moskva]] markazida butun Rossiya imperatori [[Aleksandr I]] xotirasiga bagʻishlangan bronza haykal boʻlib, [[Rossiya|Rossiya Federatsiyasi]] xalq rassomi, haykaltarosh Salavat Sherbakov va Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan meʼmori Igor Voskresenskiyning ishi. [[2014]]-[[20-noyabr|yil 20-noyabrda]] Aleksandr bogʻida, Borovitskiy darvozasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda ochilgan<ref name="эхо">{{Veb manbasi|url=http://echo.msk.ru/news/1440914-echo.html|sarlavha=Памятник установлен возле Боровицких ворот Московского Кремля в Александровском саду, который был разбит по указу этого императора, почему и получил такое название|muallif=|nashriyot=[[ЭХО Москвы]]|til=ru|sana=2014-11-20|kirish sanasi=2014-11-20|arxivsana=2014-11-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141123135251/http://echo.msk.ru/news/1440914-echo.html}}</ref><ref name="kremlin">{{Veb manbasi|url=http://www.kremlin.ru/news/47044|sarlavha=Открытие памятника Александру I|muallif=|nashriyot=[[Сайт Президента России]]|til=ru|sana=2014-11-20|kirish sanasi=2014-11-20|arxivsana=2014-11-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141123023141/http://kremlin.ru/news/47044}}</ref><ref name="интерфакс">{{Veb manbasi|url=http://www.interfax.ru/408401|sarlavha=У стен Кремля открыли памятник Александру I|muallif=|nashriyot=[[Интерфакс]]|til=ru|sana=2014-11-20|kirish sanasi=2014-11-20|arxivsana=2014-11-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141121183006/http://www.interfax.ru/408401}}</ref><ref name="рг">{{Veb manbasi|url=http://www.rg.ru/2014/11/20/pamyatnik-site.html|sarlavha=Владимир Путин открыл памятник Александру I|muallif=Кира Латухина|nashriyot=[[Российская газета]]|til=ru|sana=2014-11-20|kirish sanasi=2014-11-20|arxivsana=2014-11-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141123065942/http://www.rg.ru/2014/11/20/pamyatnik-site.html}}</ref>. Moskvadagi birinchi Aleksandr I sharafiga oʻrnatilgan haykal hisoblanadi<ref name="lenta">{{Veb manbasi|url=http://lenta.ru/news/2014/11/20/monument/|sarlavha=Около Кремля открыли памятник Александру I|muallif=|nashriyot=[[Lenta.ru]]|til=ru|sana=2014-11-20|kirish sanasi=2014-11-22|arxivsana=2014-11-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141121223153/http://lenta.ru/news/2014/11/20/monument/}}</ref>.
[[Fayl:Alexander_I_monument_in_Moscow_20.11.2014.jpeg|left|thumb|230x230px| <small>Yodgorlikning ochilishi 2014-yil 20-noyabr</small>]]
Yodgorlik loyihasi 8 haykaltarosh, jumladan [[Zurab Sereteli|Zurab Tsereteli]] ishtirok etgan tanlov natijalariga koʻra aniqlandi. Ishtirokchilar bir nechta variantlarni taqdim etishdi. [[2014]]-yil avgust oyida tanlovning finalchilari aniqlandi. Yodgorlikning yakuniy loyihasi Salavat Sherbakov, Andrey Kovalchuk va Aleksandr Rukavishnikovlarning ishlaridan yopiq ovoz berish orqali tanlandi<ref name="риа">{{Veb manbasi|url=http://ria.ru/culture/20141120/1034212472.html#ixzz3JctjW82p|sarlavha=Путин примет участие в открытии памятника Александру I в Москве|muallif=|nashriyot=[[РИА Новости]]|til=ru|sana=2014-11-20|kirish sanasi=2014-11-20|arxivsana=2014-11-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141121154238/http://ria.ru/culture/20141120/1034212472.html#ixzz3JctjW82p}}</ref>.

Yodgorlik — bu Aleksandr Ining bayramona libosdagi, poydevor ustida turgan haykali. Imperator qoʻlida qilich, oyoqlari ostida dushman quroli yotadi, yelkasiga plash tashlanadi. Yodgorlik qarshisida [[Borodino jangi|Borodino]] jangi, boshqa janglar va [[Fransiya-Rossiya urushi|1812-yilgi Vatan urushi]] qoʻmondonlari, shuningdek, Aleksandrning oʻzi, Sarov Serafimi va ikkita cherkov — Najotkor Masihning sobori va [[Qozon sobori|Qozon]] [[Qozon sobori|Sobori]] tasvirlari tushirilgan bronza barelyeflar joylashgan<ref name="интерфакс">{{Veb manbasi|url=http://www.interfax.ru/408401|sarlavha=У стен Кремля открыли памятник Александру I|muallif=|nashriyot=[[Интерфакс]]|til=ru|sana=2014-11-20|kirish sanasi=2014-11-20|arxivsana=2014-11-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141121183006/http://www.interfax.ru/408401}}</ref>.

Yodgorlikning tantanali ochilishi 2014-yil 20-noyabrda boʻlib oʻtdi, [[Rossiya prezidenti|unda Rossiya Federatsiyasi Prezidenti]] [[Vladimir Putin]], Moskva va Butun Rossiya Patriarxi Kirill, Rossiya madaniyat vaziri Vladimir Medinskiy va Moskva meri Sergey Sobyanin<ref name="kremlin">{{Veb manbasi|url=http://www.kremlin.ru/news/47044|sarlavha=Открытие памятника Александру I|muallif=|nashriyot=[[Сайт Президента России]]|til=ru|sana=2014-11-20|kirish sanasi=2014-11-20|arxivsana=2014-11-23|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141123023141/http://kremlin.ru/news/47044}}</ref> ishtirok etdi. V. V. Putin tantanali nutq soʻzladi<ref name="kremlin" />:
Xuddi shu yerda, Kreml devorlari yaqinida ushbu goʻzal bogʻ ishgʻol etilgan. Yarim asrdan koʻproq vaqtdan beri ushbu bogʻ Aleksand I nomi ostida mavjud. Bu bogʻ poytaxtimizdagi eng sevimli bogʻlardan biri. Bir vaqtning oʻzida bu yerda tariximiz buyukligi ham seziladi. Rossiyaning harbiy gʻalabalari xotirasi, Vatanimizni asrab, himoya qilgan barchaning xotirasi namoyon boʻladi. Aleksandr I ning haykali ham bu yerdan oʻrin olgan.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Veb manbasi|url=http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2014/11/141119_russia_emperor_monument|sarlavha=Памятник Александру I напомнит о временах величия России|muallif=Сергей Берец|sana=2014-11-19|ish=|nashriyot=[[Русская служба BBC]]|kirish sanasi=2014-11-20|til=ru|arxivsana=2014-11-25|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141125022506/http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2014/11/141119_russia_emperor_monument}}
[[Turkum:Aleksandr I Yodgorliklari]]
[[Turkum: Moskva haykaltaroshlik yodgorliklari mashhur va taniqli insonlar / Aleksandr I]]
[[Turkum: Aleksandr bog'i (Moskva)]]
[[Turkum: Salavat Sherkovning Haykallari]]