Alfhild Agrell sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
| ismi                     = Alfhild Agrell
| tasvir                   = Alfhild agrell.png
| tasvir_eni               = 
| izoh                     = Alfhild Agrell (1909-yil)
| asl_ismi                 = Alfhild Teresia Agrell
| tavallud_paytidagi_ismi  = Alfhild Teresia Martin
| tavallud_sanasi          = {{tugʻilgan sanasi|1849|1|14}}
| tavallud_joyi            = [[Härnösand]], [[Shvetsiya]]
| vafot_sanasi             = {{vafot sanasi va yoshi|1923|11|8|1849|1|14}}
| vafot_joyi               = [[Flen]], [[Shvetsiya]]
| fuqaroligi               = {{SWE}}
| taʼlimi                  =
| kasbi                    = [[Yozuvchi]], [[dramaturg]]
| dini                     =
| faoliyat_yillari         = 1879–1923
| asarlari                 = Räddad, Ensam
| boʻyi                    =
| unvoni                   =
| turmush_oʻrtogʻi         = A. Agrell (1868–1895)
| bolalari                 =
| otasi                    = Erik Johan Martin
| onasi                    = Karolina Margareta Adolphson
| qarindoshlari            =
| mukofotlari              =
| veb-sayt                 =
| imzosi                   =
}}
'''Alfhild Teresia Agrell''' (1849-yil 14-yanvar — 1923-yil 8-noyabr) — [[Shvetsiya|shvetsiyalik]] taniqli yozuvchi va [[dramaturg]]. U oʻz davrining jinsiy hayotdagi ikki tomonlama axloqiy meʼyorlariga qarshi chiqqan va jinsiy tenglik gʻoyalarini ilgari surgan asarlari bilan mashhur boʻlgan. Agrell oʻsha davrning mashhur „axloqiy bahslari“ (''Sedlighetsdebatten'') ishtirokchisi sifatida tanilgan.

== Hayoti ==
Alfhild Agrell qandolatchilik bilan shugʻullanuvchi Erik Johan Martin va Karolina Margareta Adolphson oilasida dunyoga kelgan. 1868-yildan 1895-yilgacha u stokgolmlik savdogar A. Agrell bilan turmush qurgan. Agrell oʻz davrining [[feminizm|ayollar harakati]]da faol ishtirok etgan hamda jamoat joylarida Shvetsiya kiyim-kechak islohoti uyushmasining (''Svenska drägtreformföreningen'') radikal kiyimlarini kiyib yurgan kam sonli ayollardan biri boʻlgan. Agrell 1885-yilda asos solingan „Nya Idun“ ayollar uyushmasining aʼzosi va uning birinchi qoʻmita aʼzolaridan biri edi<ref>{{Cite web |date=2014-02-09 |title=Idunesen – vem var hon? |url=http://nyaidun.se/sallskapet-nya-idun/sallskapets-syfte/ |access-date=2022-03-18 |language=sv-SE}}</ref><ref>{{Cite web |title=Alfhild Theresia Agrell |url=http://skbl.se/en/article/AlfhildAgrell |access-date=2022-04-18 |website=[[Svenskt kvinnobiografiskt lexikon]]}}</ref>.

== Ijodiy faoliyati ==
Agrellning bir qator muvaffaqiyatlaridan soʻng, uning „Ensam“ (Yolgʻiz) pyesasi 1886-yil 3-fevralda Stokgolmdagi „[[Dramaten]]“ teatrida premyera qilindi. Ushbu pyesada atrof-muhitning qarshiligiga qaramay, oʻzining nikohsiz tugʻilgan qiziga gʻamxoʻrlik qilgan ijtimoiy faol ayol Tora obrazi tasvirlangan. „Ensam“ katta muvaffaqiyat qozondi va 1886-yilning bahor hamda kuz fasllarida 15 marta namoyish etildi<ref>{{Cite web |date=2010-08-11 |title=Ensam {{!}} Dramawebben |url=http://www.dramawebben.se/pjas/ensam |access-date=2022-11-24 |archive-date=August 11, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100811060014/http://www.dramawebben.se/pjas/ensam |url-status=bot: unknown }}</ref>.

U oʻz ijodi davomida ''Thyra'', ''Lovisa Petterqvist'' va ''Stig Stigson'' kabi taxalluslardan foydalangan, biroq tez orada oʻz ismi bilan yoza boshlagan. Bu oʻsha davrdagi ayol dramaturglar uchun gʻayrioddiy holat edi. Uning asarlari diqqat markazida boʻlgan jinsiy tengsizlik mavzusi oʻsha davr jamiyati uchun juda shov-shuvli edi.

== Qarashlari va mavzulari ==
Agrell jinsiy masalalarda gender tengligini taʼminlashga katta hissa qoʻshgan. U oʻz asarlarida jinsiy adolatsizlik oqibatlari, masalan, erkaklar qilgan ishni ayollar qilganida ularga nisbatan nafrat uygʻonishi, „yomon obroʻ“ masalalari va nikohsiz farzand koʻrilganda barcha ayb erkakka emas, balki ayolga yuklanishi kabi muammolarni koʻtargan. Shuningdek, u quyi tabaqa vakilasi boʻlgan ayol va yuqori tabaqali erkak oʻrtasidagi sevgi va uning murakkab oqibatlarini tasvirlagan.

Biroq, Alfhild Agrell erkaklar va ayollar oʻrtasida toʻlaqonli jinsiy tenglikka erishish imkoniyatiga nisbatan pessimistik qarashda boʻlgan. U ayol kishi nikohda oʻz baxtini topishiga shubha bilan qaragan, chunki oʻsha davr qonunchiligi ayolning huquqlarini juda cheklab qoʻygan va uni butunlay erining ixtiyoriga topshirgan edi.

== Tanlangan asarlari ==
* ''Räddad'' (Qutqarilgan), 1883, pyesa.
* ''Dömd'' (Hukm qilingan), 1884, pyesa.
* ''Ensam'' (Yolgʻiz), 1886, pyesa.
* ''Vår'' (Bahor), 1889, pyesa.
* ''Småstadsliv'' (Kichik shaharcha hayoti), 1884.
* ''Från land och stad'' (Qishloq va shahardan), 1884, hikoyalar toʻplami.
* ''På landsbygden'' (Qishloq joylarda), 1887.
* ''I Stockholm'' (Stokgolmda), 1893.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

[[Turkum:1849-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1923-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Shvetsiyalik yozuvchilar]]
[[Turkum:Ayol dramaturglar]]
[[Turkum:Shvetsiyalik feministlar]]
[[Turkum:XIX asr ayol yozuvchilari]]