Ali ibn Jaʼfar ibn Falloh sahifasining manbasini koʻrish

'''Qutb ud-Davla Abulhasan Ali ibn Jaʼfar ibn Falloh''' ({{Lang-ar|قطب الدولة علي بن جعفر بن فلاح}}) – ({{floruit|1000 – 1021}}) xalifa [[Abu Ali al-Mansur|al-Hakim]] ({{hukmronlik|996|1021}}) xizmatida boʻlgan [[Fotimiylar]] qoʻmondoni va noibi.

== Hayoti ==
Ali [[Kutama]] [[berber]]larining mashhur sarkardasi [[Jaʼfar ibn Falloh]]ning oʻgʻli edi. Ali 10-asr oxirida [[Jund Dimashq|Damashq]] noibi lavozimida ishlagan akasi, tajribali sarkarda Sulaymon oʻrniga oila boshligʻi boʻlgan{{sfn|Kennedy|2004|pp=328, 331}}. Damashq noibi Sulaymonning vorisi, berber qoʻmondon Jaysh ibn as-Samsama 1000-yilda vafot etgach, Ali noiblik lavozimini egalladi{{sfn|Kennedy|2004|p=331}}. Ali 1005-yillar atrofida yoki oldinroq Misrga qaytib kelgan. Bu yerda [[Umaviylar]] yetakchisi Abu Rakva boshliq koʻchmanchi arab-berber qoʻshini bilan toʻqnashdi. Ali [[Giza]]da magʻlubiyatga uchradi. Abu Rakva boshliq koʻchmanchilarning gʻalabasi haqidagi xabar [[Qohira]]da vahima uygʻotdi. Abu Rakvaning maqsadi janubdagi [[Fayyum]] vohasi boʻlgani sabab Qohiraga eʼtibor qaratmadi. Vohaga bostirib kirgach, [[Al-Fadl ibn Solih ibn Ali al-Abbosiy|al-Fadl ibn Solih]] boshliq Fotimiylar qoʻshinidan magʻlub boʻldi{{sfn|Kennedy|2004|p=332}}.

Markaziy Suriyadagi [[Salamiya]] masjidi ustidan topilgan yozuvda Fotimiylarning [[Ismoiliy imomlar roʻyxati|„yashirin“ imomlari]]dan biri [[Abdulloh ar-Radiy|Abdulloh]] uchun maqbara qurdirgani qayd etilgan shaxs Ali boʻlishi mumkin. Ali Fotimiylar nomidan Salamiyani egallab, 1009-yilda maqbara qurdirgan boʻlishi mumkin. Maqbarani 1088-yilda mahalliy rahbar [[Xalaf ibn Mulayib]] qayta taʼmirlatgan{{sfn|Sharon|2007|pp=160–161}}{{sfn|Kramers|Daftary|1995|p=922}}.

1013-yil iyul oyida Fotimiylar xalifasi al-Hakim Aliga ''Qutb ud-Davla'' (Davlat oʻqi) unvonini berib, [[Falastin (mintaqa)|Falastin]]ni boshqarayotgan [[badaviy]] qabilasi [[Jarrohiylar]]ni nazorat ostiga olish uchun tuzilgan {{nts|24000}} kishilik Kutama qoʻshiniga qoʻmondon etib tayinladi{{sfn|Gil|1997|pp=383–384}}{{sfn|Kennedy|2004|p=333}}. Ali Falastin poytaxti [[Ramla]]ga kirib keldi. Shu paytda Jarrohiylar rahbari [[Mufarrij ibn Dagʻfal]]ning oʻgʻillari Ali va Mahmud al-Hakimga oʻz sadoqatlarini bildirdilar. Bu orada Mufarrij al-Hakimning buyrugʻi bilan oʻz kotibi tomonidan zaharlab oʻldirildi. Shundan soʻng, al-Hakim kotibni ham qatl ettirdi{{sfn|Gil|1997|pp=383–384}}.

Tarixchi Hugh N. Kenndyning soʻzlariga koʻra, Ali al-Hakim uchun bir qancha yuqori martabali qoʻmondonlar va amaldorlar qatl etilgan bir davrda „eng ishonchli qoʻmondon... hukmronlikning buyuk siyosiy tirgagi“<ref name="Kennedy2016">{{cite book |title=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the sixth to the eleventh century |author=[[Hugh N. Kennedy]] |edition=3rd |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-138-78760-5 |url=https://archive.org/details/the-prophet-and-the-age-of-the-caliphates-the-islamic-near-east-from-the-sixth-t/ |access-date=2022-03-05}}</ref>{{rp|284}} boʻlgan{{sfn|Kennedy|2004|pp=331, 335}}. Ali {{circa|1021}}-yilda, al-Hakim vafotidan biroz avval otdan yiqilib halok boʻlgan<ref name="Kennedy2016"/>{{rp|284}}. Alining oʻgʻli [[Safiyy ud-Davla ]]Muhammad 1022—1023-yillarda Halabda Fotimiylar noibi boʻlgan{{sfn|Zakkar|1971|pp=64–65}}.
== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
*{{A History of Palestine, 634–1099}}
*{{The Prophet and the Age of the Caliphates|edition=Second}}
*{{EI2 |last1=Kramers |first1=J. H. |author-link=Johannes Hendrik Kramers |last2=Daftary |first2=F. |authorlink2=Farhad Daftary |article=Salamiyya |volume=8 |pages=921–923}}
*{{cite book |last1=Sharon |first1=Moshe |author-link=Moshe Sharon |title=Squeezes in the Max Van Berchem Collection (Palestine, Trans-Jordan, Northern Syria): Squeezes 1 - 84 |date=2007 |publisher=Brill |location=Leiden and Boston |isbn=978-90-04-15780-4 |url=https://books.google.com/books?id=1d8xHcor0psC}}
*{{cite book|last1=Zakkar|first1=Suhayl|title=The Emirate of Aleppo: 1004–1094|date=1971|publisher=Dar al-Amanah|location=Aleppo|url=https://books.google.com/books?id=sbltAAAAMAAJ}}
[[Turkum:11-asr berberlari]]
[[Turkum:Damashqning Fotimiy noiblari]]
[[Turkum:Fotimiylar xalifaligi generallari]]
[[Turkum:Kutama]]
[[TUrkum:11-asr suriyaliklari]]