Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Alireza Firouzja

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Алиризо Фирузжа

Фироузжа Алиреза 2023-йил
Шахсий маълумотлари
Жинси Эркак
Фуқаролиги Эрон
Таваллуд санаси 18-июн 2003-йил
Эрон
Спорт
Қайси спорт Шахмат

 

Алиреза Фироузжа (форсча: علی‌رضا فیروزجا‎‎ талаффузи [æлиːɾэˈзɑː фиːɾуːзˈдʒɑː]; 2003-йил 18-июнда Эронда туғилган) – франсуз шахмат гроссмейстери. Фироузжа ФИДЕ рейтингида 2800 дан ошган энг ёш ўйинчи бўлиб, Магнус Карлсен ўрнатган аввалги янгилди.

Шахмат вундеркинди бўлган Фироузжа 12 ёшида шахмат бўйича Эрон чемпионатида ғолиб чиқди. 14 ёшида гроссмейстер унвонини қўлга киритди. 16 ёшида Фироузжа иккинчи энг ёш 2700 рейтингли ўйинчи бўлди. 2019-йилда бўлиб ўтган тезкор шахмат бўйича жаҳон чемпионатида кумуш медални қўлга киритди. 2021-йил ноябр ойида 18 ёшида у ФИДЕ Гранд турнирида ғолиб чиқди ва шахмат бўйича Европа жамоавий чемпионатида шахсий натижаларига кўра олтин медални қўлга киритди. 2021-йилда блиц шахмат бўйича жаҳон чемпионатида бронза медалини қўлга киритди. 2022-йилда Фироузжа Гранд Чесс Тоур ғолиби бўлди.

Фироузжа 2019-йилда Эрон шахмат федерациясини мамлакатнинг исроиллик шахматчилар билан рақобатлашмаслик сиёсати туфайли тарк этган эди[1]. У 2021-йилнинг ўрталарига қадар ФИДЕ байроғи остида ўйнади. Кейинчалик Франсия фуқаролигини олди ва ўзи яшаб келган Франсияшарафини ҳимоя қила бошлади.

Болалиги

Алиреза 2003-йил 18-июнда Эроннинг Бабол шаҳрида туғилган[2]. Саккиз ёшида шахмат ўйнашни бошлаган[3]. Унинг 1998-йилда туғилган Муҳаммадриза исмли акаси ҳам шахмат билан шуғулланади[4].

Шахматдаги фаоилияти

2015 – 2017-йиллар

Алиреза 2015-йили Суwон шаҳрида ўтказилган шахмат бўйича ёшлар ўртасидаги Осиё чемпионатида 12 ёшгача бўлган шахматчилар орасида олтин медални қўлга киритди. Катталар ўртасидаги турнирларда Фироузжанинг энг дастлабки муваффақиятларидан бири 2015-йилда Грузияда бўлиб ўтган 10-Нана Александрия кубогида бўлди. 15 нафар гроссмейстер иштирок этган кучли турнирда Фироузжа гроссмейстер Вугар Расулов устидан ғалаба қозонди. Бундан ташқари тўртта гроссмейстер билан тўртта дуранг қайд этган ҳолда 9 тур натижасига кўра 5 очко йиғди. Ўша йили бўлиб ўтган энг кучли очиқ турнир – Қатар Мастерс 2015 мусобақасида қатнашди. Турнирда гроссмейстерлар Павел Трегубов ва Неэлотпал Дасга қарши ғалабага эришган ҳолда 4½/9 балл тўплади.

Ўн икки ёшида Фироузжа 2016-йилги Эрон шахмат чемпионатида ғолиб бўлди. 8/11 балл (+5−0=6) тўплаб, энг яқин рақибларидан анчагина фарқ билан чемпионликни қўлга киритди[5].

Эрон чемпионатининг ярим финалигача бўлган иштироки, Қатар Мастерс ва Эрон чемпионатларидаги юқори натижалар Фирузжанинг 12 ёш 7 ойлигида рейтингини 2475 га етказди.

2016-йилнинг охирида у Эрон терма жамоаси сафида Осиё Миллатлар Кубогида ўйнади. 4-доскада ўйнаган Фироузжа 5½/7 натижани қайд этди. Ўша пайтда дунёдаги энг ёш гроссмейстери Wеи Йига қарши дуранг ўйнади. Кейинчалик Фироузжа баъзи салбий натижаларни бошдан кечирди.

Фирузжа 2019-йилда Франсиянинг Чартрес шаҳрига кўчиб ўтди. 2021-йил июл ойида Франсия фуқаролигини олди[6][7]. У ҳозирда (2023-йил май ойи ҳолатига кўра) Парижда мода дизайни бўйича таҳсил олади[8].

Манбалар

  1. ↑ стафф. „Иран'с топ чесс плаер wанц то 'чанге ҳис натионалитй' овер Исраэл бан“. www.тимесофисраэл.cом. Қаралди: 2022-йил 21-июн.
  2. ↑ Cмиэл. „Им Фокус: Алиреза Фироузжа“ (Герман). ЧессБасе (2018-йил 12-июн). 2020-йил 31-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 16-сентябр.
  3. ↑ Шаҳ. „Тҳе сторй оф Алиреза Фироузжа нарратед бй ҳис фатҳер“. ЧессБасе Индиа (2018-йил 9-сентябр). — „Шаҳ: Со ҳе стартед плайинг чесс ат эигҳт? Ҳамидреза: Ес, ес.“. 2020-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 17-апрел.
  4. ↑ „Фироузжа, Моҳаммадреза“. ФИДЕ (2021-йил 12-декабр). 2021-йил 6-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 12-декабр.
  5. ↑ Силвер. „12-еар-олд Алиреза Фироузжа ис Ираниан Чампион“. ЧессБасе (2016-йил 28-январ). 2017-йил 3-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 29-март.
  6. ↑ „Алиреза Фироузжа эст дéсормаис франçаис ! – Алиреза Фироузжа ис ҳенcефортҳ Френч !“. эчеcс.ассо.фр. Қаралди: 2021-йил 8-июл.
  7. ↑ „Алиреза Фироузжа ис ноw тҳе Френч но. 1“. чесс24.cом. Қаралди: 2021-йил 10-июл.
  8. ↑ Фироузжа: Таке Море Рискс, Лосе Море Поинц! | Р3 #СупербетЧессCлассиc (инглизча), қаралди: 2023-05-08

Ҳаволалар