Alt fleyta sahifasining manbasini koʻrish

{{Musiqa asbobi bilgiqutisi|nom=Alt fleyta|tasvir=Alto_flute_006.jpg|registr=[[Fayl:Alto flute range.svg]]}}

'''Alt fleyta''' ({{Lang-it|flauto contralto}}; {{Lang-fr|flûte alto}}; {{Lang-de|Altflöte}}) — [[Fleyta|flyetaning]] kam foydalaniladigan turi.

Katta fleytaga nisbatan [[kvarta]] yoki kvinta pastroq tovush beradi. Shu sababli, alt fleyta transpozitsiyalanuvchi cholgʻular qatoriga kiradi va sol (in G) yoki fa (in F) sozlarida ishlatiladi. Ovoz diapazoni kichik oktavadagi fa diyez notasidan, uchinchi oktavadagi do diyez notasigacha bo‘ladi. [[Simfonik orkestr|Simfonik orkestrda]] alt fleytani odatda katta fleytani ijro etuvchi sozanda chaladi. Bunday hollarda cholgʻu asbobi o‘zgartirilishi ''muta in'' belgisi bilan ko‘rsatiladi<ref>{{Kitob manbasi |title=Музика луғати |author=I. A. Akbarov |location=Toshkent |publisher=Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti |year=1987}}</ref><ref>{{Kitob manbasi |title=Мусиқа луғати |author=I. A. Akbarov |location=Toshkent |publisher=Oʻqituvchi nashriyoti |isbn=5-645-02422-2 |pages=384 |year=1997}}</ref>.

Cholgʻuning tembri toʻliq, keng, eng katta goʻzallik pastki registrda. Katta fleyta bilan solishtirganda, alto biroz uzunroq va qalinroq. Barmoqlar joylashuv tartibi bir xil<ref>{{Книга
 |автор        = Черных А.В.
 |заглавие     = Советское духовое инструментальное искусство. Справочник
 |часть        = Флейта
 |место        = М.
 |издательство = Советский композитор
 |год          = 1989
 |страницы     = 83
 |страниц      = 320
}}</ref>. ''Katta'' va ''kichik fleyta'' bilan birgalikda simfonik orkestr tarkibiga kiradi<ref>{{Книга
 |автор        = Радвилович А.Ю.
 |заглавие     = Приложение к учебнику М. И. Чулаки «Инструменты симфонического оркестра»
 |часть        = Флейты
 |издательство = Композитор
 |год          = 2013
 |страницы     = 5
 |страниц      = 44
}}</ref>.<gallery mode="packed" heights="140px" style="float:right; clear:right">
Fayl:Bassflöte lang KSG 9787 PK.jpg|Toʻgʻriga
Fayl:Bassflöte gebogen KSG 9751 PK.jpg|Kavisli
</gallery>Alt fleyta, asosan, orkestrda maxsus tembrning oʻziga xos past tovushlarini chiqarish uchun ishlatiladi, ammo XX asrning ikkinchi yarmida u ansambl va yakkaxon cholgʻu sifatida ham qoʻllana boshlandi. Uni birinchilardan boʻlib [[Nikolay Rimskiy-Korsakov|Rimskiy-Korsakov]] „Mlada“ opera-baletida ishlatgan ([[1890]]). Keyinchalik alto nay qismi A.K. Glazunov (Sakkizinchi simfoniya), [[Ravel Moris Jozef|M. Ravel]] („Dafnis va Xloya“), [[Igor Stravinskiy|I.F. Stravinskiy]] („Muqaddas bahor“), G. Xolst („Sayyoralar“), [[Dmitriy Shostakovich|D.D. Shostakovich]] (Yettinchi simfoniya) va boshqa bastakorlar asarlarida paydo boʻldi. Alto fleyta Pyer Bulezning „Ustasiz bolgʻa“ asari ansambliga kiritilgan. Alto fleyta uchun yakkaxon asarlar Mati Kuulberg, Egil Hovlann, Leonid Bashmakov, Aulis Sallinen, Erland fon Koh tomonidan yozilgan. Shuningdek, keksaligida uni afzal koʻrgan Theobald Böhm ham alto fleyta uchun yozgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Adabiyotlar ==
* {{Книга|автор=Рогаль-Левицкий Д.Р.|заглавие=Современный оркестр. Часть I|часть=Альтовая флейта|место=М.|издательство=МузГИз|год=1953|страницы=259—263|ref=Рогаль-Левицкий}}

== Havolalar ==

* {{Commonscatinline|Alto flutes|Alt fleyta}}

[[Turkum:Zamonaviy fleyta]]