Andoza:Shaxmat nomlari
Qiyofa
Bu andoza ko‘plab turli tillardagi shoh, farzin, rux, fil, ot, piyoda, shaxmat, shoh va mot atamalarining nomlanishini aks ettiradi. Buning asosiy manbalari ko‘plab tillardagi Vikipediya maqolalaridir. Shuningdek, ushbu veb-saytda ko‘plab ma’lumotlar mavjud.
| Tillar | Shoh | Farzin | Rux | Fil | Ot | Piyoda | Shaxmat | Kisht berish | Mot |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| figure | ♔ ♚ | ♕ ♛ | ♖ ♜ | ♗ ♝ | ♘ ♞ | ♙ ♟ | n/a | + or † | # or ++ or ‡ |
| Afrikaans | K Koning shoh |
D Dame xonim |
T Toring minora |
L Loper yuguruvchi |
R Ruiter otliq |
(P) Pion |
Skaak | Skaak | Skaakmat |
| Albancha | M Mbreti qirol |
D Dama / Mbretëresha xonim / malika |
T Torra minora |
F Fili / Oficeri fil |
K Kali ot |
(U) Ushtari askar |
Shahu | Shah | Shah mat |
| Arab tili | م مَلِك (malik) qirol |
و وزير (wazïr) vazir |
ر رخ / طابية (rukhkh / ṭābiya) qalʼa / qasr |
ف فيل (fīl) fil |
ح حصان (ħiṣān) ot |
ب بيدق / عسكري (baidaq / `askarī) piyoda / askar |
شطرنج (shaṭranj) | كِش مَلِك (kish malik) | كِش مات (kish māt) |
| Ozarbayjon turkchasi | Ş Şah shoh |
V Vəzir vazir |
T Top zambarak |
F Fil fil |
A At ot |
P Piyada piyoda askar |
Şahmat | şah shah |
mat mat |
| Armancha | Ա Արքա (Ark῾a) qirol |
Թ Թագուհի (T῾agowhi) malika |
Ն Նավակ (Navak) kema |
Փ Փիղ (P῾ił) fil |
Ձ Ձի (Dzi) ot |
Զ Զինվոր (Zinvor) askar |
Շախմատ (Šaxmat) Ճատրակ (Čatrak) |
Շախ (Šax) | Մատ (Mat) |
| Bask tili | E Erregea qirol |
D Dama xonim |
G Gaztelua qasr |
A Alfila |
Z Zalduna ot |
(P) Peoia piyoda |
Xake | Xake | Xake mate |
| Belaruscha (Taraškievica) | К кароль qirol |
Вз візыр vazir |
Лд ладзьдзя kema |
А афіцэр ofitser |
В вершнік otliq |
(Л) латнік piyoda |
Шахматы | Шах | Мат |
| Bengali | R রাজা (rājā) Shoh |
M মন্ত্রী (montri) Ministr |
N নৌকা (noukā) Qayiq |
H গজ / হাতি (gôj / hāti) Fil |
G ঘোড়া (ghoṛā) Ot |
B বোড়ে / সৈন্য (boṛe / śoinno) Piyoda / lashkar |
দাবা (dābā) | কিস্তি (kisti) Shoh |
কিস্তিমাত (kistimāt) |
| Bolgarcha | Ц цар podshoh |
Д дама / царица xonim / qirolicha |
Т топ zambarak |
О офицер ofitser |
К кон ot |
(П) пешка piyoda askar |
Шахмат / Шах | Шах | (Шах и) мат |
| Katalancha | R rei |
D dama / reina xonim / qirolicha |
T torre minora |
A alfil |
C cavall ot |
(P) peó |
Escacs | Escac / Xec | Escac i mat |
| Xitoycha | K 王 (wáng) shoh |
Q 后 (hòu) malika |
R 車 (jū) izvosh |
B 象 (xiàng) fil |
N 馬 (mǎ) ot |
(P) 兵 (bīng) askar |
國際象棋 (guójì xiàngqí) xalqaro shaxmat |
將軍 (jiāngjūn) |
將死 (jiāng sǐ) |
| Chex tili | K král qirol |
D dáma xonim |
V věž minora |
S střelec mergan |
J jezdec otliq |
(P) pěšec piyoda askar |
Šachy | Šach | Mat |
| Dan tili | K konge qirol |
D dronning qirolicha |
T tårn minora |
L løber yuguruvchi |
S springer sakrovchi |
(B) bonde dehqon |
Skak | Skak | Skakmat |
| Niderland tili | K koning qirol |
D dame / koningin xonim / qirolicha |
T toren / kasteel minora / qasr |
L loper / raadsheer yuguruvchi / maslahatchi |
P paard ot |
(pi) pion |
Schaken | Schaak | Mat / Schaakmat |
| Inglizcha | K king |
Q queen |
R rook, qasr |
B bishop |
N knight |
(P) pawn |
Chess | Shax | Mot |
| Esperanto | R reĝo qirol |
D damo xonim |
T turo minora |
K kuriero chopar |
Ĉ ĉevalo ot |
(P) peono |
Ŝako | Ŝak | Ŝakmato |
| Estoncha[1] | K kuningas qirol |
L lipp bayroq |
V vanker izvosh / arava |
O oda nayzador |
R ratsu ot |
(E) ettur ekspeditor |
Male keyinchalik malev |
Tuli / Šahh olov |
Matt |
| Fincha | K kuningas qirol |
D daami / kuningatar xonim / qirolicha |
T torni minora |
L lähetti chopar |
R ratsu otliq |
(S) sotilas askar |
Shakki | Shakki | Matti / Shakkimatti |
| Fransuzcha | R roi qirol |
D dame xonim |
T tour minora |
F fou masxaraboz |
C cavalier otliq |
(P) pion |
Échecs | Échec | Échec et mat |
| Galisiyaliklar tili | R rei king |
D dama / raíña xonim / qirolicha |
T torre minora |
B bispo fil |
C cabalo ot |
(P) peón piyoda askar |
Xadrez | Xaque | Xaque mate |
| Gruzincha | მფ მეფე (mep'e) qirol |
ლ ლაზიერი (lazieri) qirolicha |
ე ეტლი (etli) izvosh |
კ კუ (ku) toshbaqa |
მ მხედარი (mkhedari) otliq |
პ პაიკი (paiki) piyoda |
ჭადრაკი (Čadraki) | ქიში (K'ishi) | შამათი (Shamat'i) |
| Nemischa[2] | K König qirol |
D Dame xonim / qirolicha |
T Turm minora |
L Läufer yuguruvchi |
S Springer sakrovchi |
(B) Bauer fermer / dehqon |
Schach | Schach | Matt / Schachmatt |
| Yunoncha | Ρ βασιλιάς (vasiliás) qirol |
Β βασίλισσα (vasílissa) qirolicha |
Π πύργος (pýrgos) minora |
Α αξιωματικός (axiomatikós) ofitser |
Ι ίππος (íppos) ot |
(Σ) πιόνι (pióni) piyoda |
Σκάκι (Skáki) | Σαχ (Sach) / Ρουά (Rouá) | Mατ (Mat) |
| hindcha | R राजा (rājā) qirol |
V वज़ीर / रानी (vazīr / rānī) vazir / qirolicha |
H हाथी (hāthī) fil |
O ऊँट (ūṁṭ) tuya |
G घोड़ा (ghoṛā) horse |
(P) प्यादा (pyādā) infantryman |
शतरंज (śatrañj) | शह (Shah) | शहमात (Shahmāt) |
| Ivritcha | מ מלך (Melech) qirol |
מה מלכה (Malka) malika |
צ צריח (Tzariach) minora |
ר רץ (Ratz) yuguruvchi |
פ פרש (Parash) otliq |
רגלי (Regli) piyoda askar |
שחמט (Shakhmat) | שח (Shakh) | מט (Mat) |
| Xausa | S sarki qirol |
Q sarauniya malika |
R sansanin qalʼa |
G giwa fil |
J jarumi otliq jangchi |
(P) soja askar |
ces | ceki | ceki mat |
| Vengercha | K király qirol |
V vezér / királynő yetakchi / qirolicha |
B bástya qo‘rg‘on |
F futó chopar |
H huszár / ló hussar / ot |
(Gy) gyalog / paraszt piyoda / dehqon |
Sakk | Sakk | Matt / Sakk-matt |
| Islandcha | K kóngur qirol |
D drottning qirolicha |
H hrókur rux |
B biskup fil |
R riddari ot |
(P) peð piyoda |
Skák | Skák | Skák og mát |
| Ido | R rejo qirol |
D damo xonim |
T turmo minora |
E episkopo fil |
K kavalo ot |
(P) piono |
Shakoludo | Shako | Shakmato |
| Indonez tili | R raja shoh |
M menteri vazir / vazir |
B benteng qasr / qalʼa |
G gajah fil |
K kuda ot |
(P) pion |
Catur | Sekak / Ster | Sekakmat |
| Slavyanlararo tili | K kralj qirol |
C carica / dama malika / xonim |
Z zamok / věža qasr / minora |
L lovec ovchi |
J jezdec / konj otliq / ot |
(P) pěšak piyoda askar |
Šahy | Šah | Mat |
| Irlandcha | R rí qirol |
B banríon qirolicha |
C caiseal qal’a |
E easpag fil |
D ridire ot |
(F) fichillín / ceithearnach kichik shaxmat donasi / kern |
Ficheall | Sáinn | Marbhsháinn |
| Italyancha | R re qirol |
D donna / regina xonim / qirolicha |
T torre minora |
A alfiere bayroqdor |
C cavallo ot |
(P) pedone piyoda askar |
Scacchi | Scacco | Scacco matto |
| Yaponcha | K キング (kingu) |
Q クイーン (kuīn) |
R ルーク (rūku) |
B ビショップ (bishoppu) |
N ナイト (naito) |
(P) ポーン (pōn) |
チェス (chesu) | 王手 (ōte) / チェック (chekku) |
詰み (tsumi) / チェックメイト (chekkumeito) |
| Java tili | R raja qirol |
Q ratu / perdhana mentri qirolicha / bosh vazir |
B bèntèng qalʼa |
M mentri vazir |
K jaran ot |
(P) pion |
sekak | ||
| Kannada tili | ರಾ ರಾಜ (raaja) shoh |
ಮ ಮಂತ್ರಿ (mantri) vazir |
ಆ ಆನೆ (aane) fil |
ರ ರಥ (ratha) izvosh |
ಕು ಕುದುರೆ (kudure) ot |
ಪಾ ಪದಾತಿ (padaati) piyoda askar |
ಚದುರಂಗ (caduraṅga) | ||
| Qozoqcha | Кр патша (patşa) shoh |
У уәзір (uäzır) vazir |
Т тура (tura) minora |
П піл (pıl) fil |
А ат (at) ot |
(П) пешка (peşka) / (С) сарбаз (sarbaz) piyoda askar / jangchi |
шахмат (şahmat) | шах (şah) | мат (mat) |
| Koreyscha | K 킹 (king) |
Q 퀸 (kwin) |
R 룩 (rug) |
B 비숍 (bi syob) |
N 나이트 (na i teu) |
(P) 폰 (pon) |
체스 (che seu) | 체크 (che keu) | 체크메이트 (che keu me i teu) |
| Lotin tili | R rex qirol |
M regina qirolicha |
T turris / elephas minora / fil |
A signifer / cursor / stultus / alphinus bayroqdor / xabarchi / ahmoq |
E eques ot |
(P) pedes / pedo piyoda askar |
Scacci | Scaccus | Mattus |
| Latishcha | K karalis king |
D dāma xonim |
T tornis minora |
L laidnis |
Z zirgs ot |
(B) bandinieks dehqon |
Šahs | Šahs | Šahs un mats |
| Litva tili | K karalius qirol |
V valdovė qirolicha |
B bokštas minora |
R rikis Litva harbiy qo‘mondoni |
Ž žirgas ot |
(P) pėstininkas piyoda |
Šachmatai | Šach | Matas |
| Luxembourgish | K Kinnek qirol |
D Damm xonim |
T Tuerm minora |
L Leefer yuguruvchi |
P Päerd ot |
(B) Bauer dehqon |
Schach | Schach | Schachmatt |
| Makedoncha | K крал qirol |
D кралица / дама qirolicha / xonim |
T топ zambarak |
L ловец ovchi |
S коњ / скокач ot / sakrovchi |
P пешак / пион jangchi / piyoda |
шах | шах | мат |
| Malayalam | K രാജാവ് (raajavu) shoh |
Q മന്ത്രി (manthri) vazir |
R തേര് (therú) izvosh |
B ആന (aana) fil |
N/Kt കുതിര (kuthira) ot |
(P) കാലാള് / പടയാളി (kaalal / padayaali) piyoda askar |
ചതുരംഗം (chathurangam) | ചെക്ക് |
ചെക്ക് മേറ്റ് |
| Marathi | R राजा (rājā) shoh |
V वजीर (vajīr) vazir |
H हत्ती (hātti) fil |
O उंट (Unṭ) tuya |
G घोडा (ghoḍā) ot |
(P) प्यादे (pyāde) piyoda askar |
बुद्धिबळ (buddhibal) | शह (shah) | शहमात (shahmāt) |
| Mongol tili | Н ноён noʻyon |
Б бэрс (fers) vazir |
т тэрэг (tereg) izvosh |
Т тэмээ (temee) tuya |
М морь (mor) ot |
(Х) хүү (hüü) boy |
Шатар | шаг / дуг / цод | мад |
| Norvegcha Bokmål | K konge qirol |
D dronning qirolicha |
T tårn minora |
L løper yuguruvchi |
S springer sakrovchi |
(B) bonde dehqon |
Sjakk | Sjakk | Sjakkmatt |
| Norvegcha Nynorsk | K konge qirol |
D dronning qirolicha |
T tårn minora |
L løpar yuguruvchi |
S springar sakrovchi |
(B) bonde dehqon |
Sjakk | Sjakk | Sjakkmatt |
| Oriya | K ରଜା (rôja) qirol |
Q ରାଣୀ (raṇi) qirolicha |
R ଡଙ୍ଗା (ḍôṅga) kema |
B ହାତୀ (hati) fil |
N ଘୋଡ଼ା (ghoṛa) ot |
P ସୈନିକ (sôinikô) askar |
ଚେସ୍/ଶତରଞ୍ଜ (chess/śôtôrôñjô) | ଚେକ୍ (shax) | ଚେକମେଟ୍ (shax) |
| Oromo | M Mootii |
Mt Mootittii |
G Gidaara, masaraa |
A abuunii |
N namkabajaa |
Cheezii | Mirkaneeffannaa | Waayila / Mate | |
| Forscha | ش شاه king |
و وزیر vazir |
ق/ر قلعه/رخ qasr |
ف فیل fil |
ا اسب ot |
س/پ سرباز/پیاده askar |
شطرنج (shatranj) | کیش (kish) | مات (mat) |
| Polyakcha | K król qirol |
H hetman / królowa general / malika |
W wieża minora |
G goniec / laufer chopar |
S skoczek / koń sakrovchi / ot |
(P) pion / pionek piyoda |
Szachy | szach | mat / szach-mat |
| Portugalcha | R rei qirol |
D dama / rainha xonim / qirolicha |
T torre minora |
B bispo fil |
C cavalo ot |
(P) peão piyoda askar |
Xadrez | Xeque | Xeque-mate |
| Rumincha | R rege qirol |
D damă / regină xonim / queen |
T turn / tură minora |
N nebun ahmoq |
C cal ot |
(P) pion |
Șah | Șah | Mat / Șah mat |
| Ruscha | Кр король (korol') shoh |
Ф ферзь / королева (ferz' / koroleva) vazir / malika |
Л ладья (xonima) qayiq |
С слон (slon) fil |
К конь (kon') ot |
(П) пешка (peshka) |
шахматы (shakhmaty) | шах (shakh) | мат (mat) |
| Gel tili | R righ qirol |
B bànrigh qirolicha |
T tùr minora |
E easbaig yepiskop |
D ridir ot |
(P) pàn piyoda |
feòirne | casg | tul-chasg |
| Serb-xorvat tili | K kralj (К краљ) qirol |
D kraljica / dama (Д краљицa / дама) qirolicha / xonim |
T top / kula (Т топ / кула) zambarak / minora |
L lovac / strijelac / laufer (Л ловац / стрелац / лауфер) ovchi / kamonchi / yuguruvchi |
S skakač / konj (С скaкaч / коњ) sakrovchi / ot |
(P) pješak / pion / pijun ((П) пешак / пион / пијун) piyoda askar / piyoda |
Šah (Шах) | Šah (Шах) | Mat (Мат) |
| Shimoliy Sotho | K Kgoši |
Kg Kgošigadi |
N Ntlosebô / Moshate |
Mp Mopišopo |
M Mogale |
S Seitšhireletšo |
Tšhêšê | Shax | Shaxmat |
| Sitsiliancha | R re qirol |
D riggina qirolicha |
T turru minora |
A alferu |
S scecc[h]u eshak |
(P) pidinu piyoda askar |
Scacchi | ||
| Slovakcha | K kráľ qirol |
D dáma xonim |
V veža minora |
S strelec ovchi |
J jazdec otliq |
(P) pešiak jangchi / piyoda |
Šach | Šach | Mat / Šachmat |
| Slovencha | K kralj qirol |
D dama xonim |
T trdnjava qasr |
L lovec ovchi |
S skakač sakrovchi |
(P) kmet dehqon |
Šah | Šah | Mat / Šahmat |
| Ispancha | R rey qirol |
D dama / reina xonim / qirolicha |
T torre minora |
A alfil |
C caballo ot |
(P) peón piyoda askar |
Ajedrez | Jaque | Jaque mate |
| Shved tili | K kung qirol |
D dam / drottning xonim / qirolicha |
T torn minora |
L löpare yuguruvchi |
H springare / riddare ot |
(B) bonde dehqon |
Schack | Schack | Schack matt |
| Tamilcha | K அரசன் (arasaṉ) qirol |
Q அரசி (araci) qirolicha |
R கோட்டை (kōṭṭai) qasr |
B அமைச்சர் / மந்திரி (amaicchar / manthiri) vazir |
N/Kt குதிரை (kutirai) ot |
(P) காலாள் / சிப்பாய் (kālāḷ / cippāy) piyoda askar / sepoy |
சதுரங்கம் (sathurankam) | முற்றுகை (muṟṟukai) | இறுதி முற்றுகை (iṟuti muṟṟukai) |
| Telugu | రాజు (rāju) shoh |
మంత్రి (maṃtri) vazir |
ఏనుగు (ēnugu) fil |
శకటు (śakaţu) |
గుర్రం (gurraṃ) ot |
బంటు (baṃţu) askar |
చదరంగం (cadaraṃgaṃ) | దాడి (dāḍi) | కట్టు (kaţţu) |
| Tay tili | ข ขุน (khun) qirol |
ต เม็ด / ตรี / มนตรี (met / tri / montri) maslahatchi |
ร เรือ (ruea) kema |
ค โคน (khon) |
ม ม้า (ma) ot |
(บ) เบี้ย (bia) kamtarin |
หมากรุก (makruk) | รุก (ruk) | จน (chon) |
| Turkcha | Ş/K şah / kral shah / shoh |
V vezir vazir |
K kale qasr |
F fil fil |
A at ot |
(P) er / piyon askar / piyoda |
Satranç | Şah | Mat |
| Ukraincha | Kр король (korol) qirol |
Ф ферзь (ferz) vazir |
T тура (tura) minora |
C слон (slon) fil |
K кінь (kin) ot |
(П) пішак / пішка (pishak / pishka) piyoda askar |
Шахи (shakhi) | Шах (shakh) | Мат (mat) |
| Urdu | بادشاہ (bādshāh) |
وزیر (vazīr) |
رخ (rukh) |
فيلہ (fīlah) |
گھوڑا (ghōṛā) |
پیادہ (pyādah) |
شطرنج (šaṭranj) | شہ (sheh) | شہمات (shehmāt) |
| Vyetnamcha | V vua shoh |
H hậu malika |
X xe izvosh |
T tượng / tịnh / voi fil |
M mã / ngựa ot |
tốt / chốt / binh askar |
Cờ vua | Chiếu / Chiếu tướng | Chiếu bí / Chiếu hết / Sát cục / Tuyệt sát |
| Valliycha | T teyrn / brenin lord / qirol |
B brenhines qirolicha |
C castell qasr |
E esgob yepiskop |
M marchog otliq |
(G) gwerinwr dehqon |
Gwyddbwyll | Siach | Siachmat |
- Izoh: Xitoycha 國際象棋 „xalqaro shaxmat“ degan ma’noni anglatadi, uni mahalliy xitoy o‘yini 象棋 (xiangqi) dan farqlash uchun.
Tavsif yoʻq.
| Parametr | Tavsif | Turi | Status | |
|---|---|---|---|---|
| name | name | Koʻrsatiladigan ustun nomi | Nomaʼlum | ixtiyoriy |
- ↑ Estonicha shaxmati atamalari Ado Grenzstein tomonidan ishlab chiqilgan..
- ↑ „Handbook“. www.fide.com. — „The pieces bear the names: Koenig, Dame, Turm, Laeufer, Springer, Bauer“. Qaraldi: 2019-yil 22-mart.