Andres Manuel Lopes Obrador sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi = Andres Manuel Lopes Obrador
| asl ismi =
| tasvir = Andrés Manuel López Obrador 2020.jpg
| uzunlik =
| izoh = Rasmiy portret (2020)
| tartib = 65
| lavozim = [[Meksika|Meksika Prezidenti]]
| ismi ostida =
| boshlanish davri = 1-dekabr 2018-yil 
| tugash davri = 
| premyer =
| prezident =
| vitse-prezident = 
| oʻtmishdoshi = [[Enrike Peña Nieto]]
| vorisi = 
| tartib_2 = 
| lavozim_2 = [[CELAC]] vaqtinchalik prezidenti
| ismi ostida_2 = 
| boshlanish davri_2 = 8-yanvardan 2020-yil
| tugash davri_2 = 7-yanvar 2022-yil
| prezident_2 = 
| oʻtmishdoshi_2 = [[Janine Anes]]
| vorisi_2 = [[Alberto Fernandes]]
| tartib_3 =
| lavozim_3 = [[Milliy tiklanish harakati]] prezidenti
| ismi ostida_3 =
| boshlanish davri_3 = 20-noyabr 2015-yil
| tugash davri_3 = 12-dekabr 2017-yil
| premyer_3 =
| oʻtmishdoshi_3 = [[Marti Batres]]
| vorisi_3 = [Yeidckol Polevnskiy]]
| talaffuzi =
| tugʻilgan paytidagi ismi = 
| tugʻilgan sanasi = {{Tugʻilgan sanasi va yoshi|1953|11|13}}
| tugʻilgan joyi = Tepetitan, [[Tabasko]], [[Meksika]]
| vafot sanasi =
| vafot joyi =
| vafot sababi =
| fuqaroligi =
| millati =
| partiya = [[Siyosiy partiya]]	MORENA (2012 yildan beri)
| boshqa partiya =
| boʻyi =
| turmush_oʻrtogʻi = Beatris Gutierrez Myuller
| bolalari = 4
| ota-onasi =
| nikohsiz jufti =
| munosabatlar =
| qarindoshlari =
| istiqomat joyi =
| taʼlim =
| alma_mater = [[Meksika milliy avtonom universiteti]] (BA)
| kasbi =
| maʼlumoti =
| mukofotlari =
| imzo =
| sayt = {{plainlist|
* {{URL|lopezobrador.org.mx|lopezobrador.org.mx}}
}}
}} '''Andres Manuel Lopes Obrador''' (ispancha: Andrés Manuel López Obrador [anˈdɾes maˈnwel ˈlopes oβɾaˈðoɾ] men; 1953-yil 13-noyabrda tugʻilgan), AMLO nomi bilan ham tanilgan, [[meksikalik siyosatchi]], 2018-yil 1-dekabrdan buyon Meksikaning 65-[[prezident]]i lavozimida ishlab kelmoqda. U avvalroq 2000-2005-yillarda [[Mexiko]] hukumati rahbari boʻlib ishlagan.

== Siyosiy martaba ==
Janubi-sharqiy [[Tabasko]] shtatidagi Makuspana [[munitsipalitet]]i<ref name="gob.mx">{{veb manbasi |title=Andrés Manuel Lopez Obrador |url=https://www.gob.mx/presidencia/estructuras/andres-manuel-lopez-obrador |website=gob.mx |accessdate=20-sentabr 2023-yil |language=Ispan tilida |date=6-mart 2019-yil |arxivsana=2019-03-06 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190306111350/https://www.gob.mx/presidencia/estructuras/andres-manuel-lopez-obrador }}</ref> [[Tepetitan]] shahrida tugʻilgan Lopes Obrador siyosatda ishtirok etish uchun oʻqishdagi tanaffusdan soʻng [[Meksika Milliy avtonom universiteti]]da siyosatshunoslik boʻyicha diplom oldi. Siyosiy faoliyatini 1976-yilda [[Institutsional Inqilobiy partiya]] (PRI) aʼzosi sifatida boshlagan. Uning birinchi davlat lavozimi Tabasko mahalliy instituti direktori boʻlib, u yerda mahalliy tillardagi kitoblarni qoʻshish va Chontal tizmasi loyihasini ilgari surdi. 1989-yilda u [[Demokratik inqilob partiyasi]]ga qoʻshildi(PRD), 1994-yilda Tabasko gubernatorligiga partiyaning nomzodi va 1996 va 1999-yillar oraligʻida milliy lider boʻldi. 2000-yilda u Mexiko hukumati rahbari etib saylandi. Uning faoliyati davomida jinoyatchilik, infratuzilma va ijtimoiy xarajatlarga oid siyosati uni meksikalik chapdagi mashhur shaxsga aylantirdi.<ref name="The Christian Science Monitor">{{veb manbasi |author1=Monika Kempbell |title=Toza va qat'iy: Meksikaning keyingi prezidenti? |url=http://www.csmonitor.com/2004/0317/p06s01-woam.html |website=The Christian Science Monitor |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=17-mart 2004-yil}}</ref> 2004-yilda uning oʻzidan oldingi rahbar [[Rosario Robles]] tomonidan ekspropriatsiya qilingan yer uchastkasida qurilishni toʻxtatishdan bosh tortganidan soʻng uning taʼqibdan davlat daxlsizligi olib tashlandi. Ushbu qonuniy jarayon bir yil davom etdi va Lopes Obradorning saylovda qatnashish huquqini saqlab qolish bilan yakunlandi.<ref name="La Jornada">{{veb manbasi |title=Más de un millón repudiaron el abuso del poder |url=Más de un millón repudiaron el abuso del poder". La Jornada |website=La Jornada |accessdate=20-sentabr 2023-yil |language=Ispan tilida |date=25-aprel 2005-yil}}</ref>

== Prezidentlikka nomzod ==
Lopes Obrador 2006-yilgi saylovlarda „Hammaning farovonligi uchun“ koalitsiyasidan prezidentlikka nomzod sifatida koʻrsatildi va u yerda [[Milliy Harakat partiyasi]] (PAN) nomzodi Felipe Kalderon tomonidan qiyinchilik bilan magʻlub boʻldi. Federal saylov tribunali bir qator qonunbuzarliklarni qayd etgan boʻlsa-da, Lopes Obradorning umumiy ovozlarni qayta sanash haqidagi iltimosini rad etdi, bu esa butun mamlakat boʻylab noroziliklarga sabab boʻldi. <ref name="BBC News">{{veb manbasi |title=Meksika kompaniyasida davom etmoqda |url=23-may 2006-yil |website=BBC News |accessdate=20-sentabr 2023-yil}}</ref> 2011-yilda u [[Morena]] fuqarolik birlashmasi va keyinchalik [[Siyosiy partiyalar|siyosiy partiyaga]] asos solgan. U 2012-yilgi saylovlarda „Taraqqiyot harakati“ koalitsiyasiga nomzod boʻlgan, "Meksikaga sodiqlik " koalitsiya nomzodi [[Enrike Peña Nieto]] gʻalaba qozondi. 2012-yilda u partiyaning Meksika uchun paktni imzolaganiga norozilik bildirganidan soʻng PRDni tark etdi va Morenaga qoʻshildi. Juntos Haremos Historia koalitsiyasining bir qismi sifatida Lopes Obrador 2018-yilgi umumiy saylovlarda gʻalaba qozonganidan keyin prezident etib saylandi.

== Prezidenrlik davrida ==
Koʻpincha soʻl markazchi, ilgʻor, populist va iqtisodiy millatchi sifatida tasvirlangan<ref name="Apboroda">{{veb manbasi |title=Lopez Obrador Progressiv |url=https://alborada.net/lopez-obrador-mexico-election-left/ |website=Apboroda |accessdate=20-sentabr 2023-yil |arxivsana=2020-09-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20200925225120/https://alborada.net/lopez-obrador-mexico-election-left/ }}</ref> Lopes Obrador oʻttiz yildan ortiq milliy siyosatchi boʻlib kelgan.<ref name="The Economist">{{veb manbasi |title=Meksikaning populist bo'lajak prezidenti |url=https://www.economist.com/news/americas/21718906-mexico-city-we-have-problem-mexicos-populist-would-be-president |website=The Economist |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=16-mart 2017-yil}}</ref> Oʻz prezidentligi davrida u avvalgi maʼmuriyatlar davrida liberallashtirilgan tarmoqlarga davlat sarmoyasini jalb qilishga yordam berdi va bir qator progressiv ijtimoiy islohotlarni amalga oshirdi. Tarafdorlar uni oʻnlab yillar davom etgan yuqori tengsizlik va korruptsiyadan soʻng institutsional yangilanishni qoʻllab-quvvatlagani va mamlakatdagi neoliberal konsensusni ishchilar sinfi holatini yaxshilashga qaratgani uchun maqtashdi. Tanqidchilarning taʼkidlashicha, uning maʼmuriyati [[COVID-19]] pandemiyasiga qarshi javob berishda qoqilib ketgan va giyohvand kartellari bilan kurashishga urinish Meksika demokratik institutlariga qarshi boʻlgan va iqtisod pandemiyadan oldin allaqachon zaiflashgan.<ref name="Nyu-York kitoblar sharhi">{{veb manbasi |author1=Krauze, Enrike |title=Meksikaning halokatli Masihi |url=https://www.nybooks.com/articles/2020/07/02/lopez-obrador-mexicos-ruinous-messiah/ |website=Nyu-York kitoblar sharhi |accessdate=20-sentabr 2023-yil |date=2-iyul 2022-yil}}</ref>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* [http://www.economist.com/World/la/displayStory.cfm?story_id=6829296 Bosqich ostida boʻlgan birinchi nomzod, soʻrovlar boʻyicha oʻz peshqadami boʻlgan Andres Manuel Lopes Obrador hozircha u qanday oʻzgarishlarni qoʻllab-quvvatlashini aniq belgilab bera olgani yoʻq] The Economist . 2006 yil 20 aprel
* [http://www.economist.com/World/la/displayStory.cfm?story_id=6829296 Bosqich ostida boʻlgan birinchi nomzod, soʻrovlar boʻyicha oʻz peshqadami boʻlgan Andres Manuel Lopes Obrador hozircha u qanday oʻzgarishlarni qoʻllab-quvvatlashini aniq belgilab bera olgani yoʻq] The Economist . 2006 yil 20 aprel.
* [http://www.lopezobrador.org.mx/ Rasmiy sayt] lopezobrador.org ([[Ispan tili|ispan tilida]])

[[Turkum:Siyosatchilar]]
[[Turkum:Prezidentlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]