Anqa-Qalʼa
Анқа-Қал’а – ҳозирги Ўзбекистон ҳудудидаги қал’а харобасидир. У Қўйқирилган-Қал’а харобасидан икки километр шарқда жойлашган[1]. Қал’а қадимий Хоразмияда жойлашган.
| Манзилгоҳ | Хоразм |
|---|---|
| Тури | Қалъа |
| Ҳудуд | 75 м х 75 м |
| Тарих | |
| Материал | Хом ғишт |
| Ташкил этилган | Мил. авв. ИИИ-ИВ асрлар |
Қал’а тўртбурчак шаклда қурилган бўлиб, қал’а жойлашган ҳудуднинг ўлчами 75×75 метрни ташкил қилади. Қал’анинг ўртасида ҳимоя йўлаги бўлган қўшалоқ девор бор. Ташқи деворнинг қалинлиги тахминан 2,4 м, ички девори эса бор-йўғи 1,2 м[2]. Қал'а тўрт бурчагининг ҳар бирида биттадан ҳимоя миноралари жойлашган. Яна худди шундай учта минора деворнинг ўртасида шимоли-шарқий, шимоли-ғарбий ва жануби-ғарбий тарафларида жойлашган. Жануби-шарқий томонда кириш дарвозаси жойлашган бўлиб, унинг ён томонида яна иккита минора девор билан (8×5 м) ўралган. Бурчак миноралари узунлиги 11×11 м бўлиб, қал'а деворидан баланд қилиб қурилган. Ҳар бир қал’а ичидаги минораларнинг ички кўриниши ва тузилиши бошқа миноралардан ажралиб турган. Минораларнинг ташқи деворлари ва қал’а деворларида қатор-қатор нақшлар безатилган. Улар бир-биридан тахминан 1,3 м узоқликда қурилган ва ҳар бир бинонинг узунлиги 4,3 м баландликда жойлашган. Қал’ага киришни таминловчи фақат битта дарвоза мавжуд. Ташқи деворларнинг лойдан ясалган ғиштлар 40×40×10х15 см атрофида бўлган.
Қал’анинг ўртасида квадрат шаклдаги анча ёшроқ (18×18 м) бино жойлашган бўлиб, ушбу бино Х-ХИИ асрларга тегишли[3].
Манбалар
- ↑ Насиба С. Баиматоwа: 5000 Жаҳре Арчитектур ин Миттеласиэн, Леҳмзиэгелгеwöлбе вом 4./3. Жт. в. Чр. бис зум Энде дес 8. Жҳс. н. Чр. (Арчäологиэ ин Иран унд Туран, Бд. 7), Верлаг Пҳилипп вон Заберн, Маинз 2008, ИСБН 978-3-8053-3906-3, С. 248.
- ↑ Баиматоwа: 5000 Жаҳре Арчитектур ин Миттеласиэн, С. 249.
- ↑ Баиматоwа: 5000 Жаҳре Арчитектур ин Миттеласиэн, С. 248.